65 мың гектар егістік цифрлық су басқару жүйесімен қамтылады. Қазақстанның оңтүстік өңірлерінде жалпы ұзындығы 857 шақырым болатын 103 ирригациялық каналды автоматтандыру жұмыстары басталды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Сонымен қатар бұрын реконструкциядан өткен тағы 1 184 шақырым каналға автоматтандыру жүйелері енгізіліп жатыр. Негізгі мақсат — судың ысырабын азайтып, оның нақты көлемін есептеу және ауыл шаруашылығына берілетін суды тиімді басқару.
103 канал және 65 мың гектар суармалы жер
Оңтүстік өңірлердегі су шаруашылығы инфрақұрылымын кешенді жаңғырту аясында 103 ирригациялық каналды автоматтандыру басталды.
Жоба:
- 103 ирригациялық каналды
- 857 шақырым су желісін
- 65 мың гектар суармалы алқапты қамтиды
Автоматтандыру судың каналдар арқылы қозғалысын бақылауға, шаруаларға берілетін көлемді дәлірек есептеуге және су ресурстарын жедел басқаруға мүмкіндік береді.
Тағы 1 184 шақырым канал цифрландырылып жатыр
Бұған дейін реконструкциядан өткен каналдар да жаңа технологиялармен жабдықталуда.
Қазір жалпы ұзындығы 1 184 шақырым болатын 270 каналды автоматтандыру жұмыстары жүргізіліп жатыр.
Бұдан бөлек, тағы 264 жоба әзірленуде. Олар суару каналдарын реконструкциялаумен қатар:
- автоматтандыру элементтерін енгізуді
- суды есепке алудың заманауи жүйелерін орнатуды
- су бөлу процесін бақылауды
- инфрақұрылымды жаңғыртуды көздейді
Су ресурстары және ирригация вице-министрі Аслан Абдраимов цифрландыру су қауіпсіздігі үшін стратегиялық маңызға ие екенін айтты.
«Цифрлық құралдарды енгізу су ресурстарын басқарудың кешенді әрі көпдеңгейлі жүйесін жоспарлы түрде қалыптастыруға мүмкіндік береді. Бұл экономиканың түрлі салаларының тұрақты дамуын қамтамасыз етуге, елдің су қауіпсіздігіне кепілдік беруге және ресурстарды болашақ ұрпақ үшін сақтауға мүмкіндік береді», – деді Су ресурстары және ирригация вице-министрі Аслан Абдраимов.
23 мыңнан астам су нысаны цифрландырылды
Министрлік Су ресурстарының ұлттық ақпараттық жүйесін әзірледі.
Бірыңғай платформада су нысандары, су шаруашылығы инфрақұрылымы, су пайдаланушылар, жерасты сулары және саланың басқа да бағыттары бойынша ақпарат біріктірілген.
Қазір жүйеде 23 мыңнан астам су нысанының деректері цифрландырылып, құрылымдалған.
Олардың қатарында:
- 17 758 өзен
- 3 148 көл
- 1 207 гидротехникалық нысан бар
Жүйенің негізгі міндеті — су саласындағы басқарушылық шешімдерді бірыңғай, нақты және өзекті деректер негізінде қабылдауға мүмкіндік беру.
29 мыңнан астам шарт электронды түрде жасалды
Су беру процесін цифрландыру тек каналдарды автоматтандырумен шектелмейді.
Су арналары арқылы су беру бойынша тұтынушылармен электронды шарттар жасасуға және пайдаланылған су ресурстарын автоматты түрде есептеуге арналған биллинг жүйесі іске қосылды.
Қазір шарт жасасу процесі толық электронды форматқа көшірілген.
Жыл басынан бері жүйе арқылы 29 мыңнан астам келісімге қол қойылды.
Бұл су пайдаланушылар мен су шаруашылығы ұйымдары арасындағы есеп айырысу мен су көлемін тіркеуді ашық етуге бағытталған.
Бұл шаруалар үшін нені өзгертеді
Қазақстанның оңтүстігінде ауыл шаруашылығы суармалы егіншілікке қатты тәуелді. Сондықтан каналдағы судың әр текше метрін нақты есептеу егін шаруашылығы үшін тікелей экономикалық маңызға ие.
Автоматтандыру су беруді нақты қажеттілікке қарай реттеуге, судың қай жерде және қандай көлемде пайдаланылғанын бақылауға мүмкіндік береді. Ал электронды есеп жүйесі адам факторын азайтып, шаруаларға берілген су көлемін ашық көрсетуі тиіс.
Бір мезгілде жүздеген каналды жаңғырту, 23 мыңнан астам су нысанын цифрландыру және шарттарды электронды форматқа көшіру су шаруашылығын бірыңғай цифрлық басқару моделіне кезең-кезеңімен өткізуді көздейді.
Су тапшылығы күшейіп отырған жағдайда мұндай жүйенің нәтижесі тек ауыл шаруашылығына емес, Қазақстанның ұзақ мерзімді су қауіпсіздігіне де әсер етеді.
