Көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру (КҚИ АҚЖМС) жүйесіндегі заңнамалық өзгерістер тариф қалыптастыру қағидатын түбегейлі өзгертпек. Бұл мәселе бүгін Алматыда өткен дөңгелек үстелде талқыланды. Реттеуші нарық өкілдеріне «Сақтандыру нарығын дамытудың 2030 жылға дейінгі бағдарламасы» жобасын таныстырды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Gov
Реформа аясында сақтандыру компаниялары Бірыңғай сақтандыру дерекқоры мен мемлекеттік дерекқорлардағы мәліметтерді пайдалана отырып, жүргізушілерді бағалаудың өз скорингтік жүйесі негізінде сақтандыру сыйлықақысын есептей алады.
Полис құнын анықтаған кезде шығындар тарихы, жүргізу мәнері, жол қозғалысы ережелерін бұзу фактілері, жүргізушінің өтілі мен жасы, сондай-ақ автомобильдің сипаттамалары ескерілмек. Барлық скорингтік модельдер алдын ала тестілеуден өтіп, кейін тұрақты түрде тексеріледі.
«Жаңа жүйеге көшу кезең-кезеңімен жүзеге асырылады. Бірінші кезеңде скорингтің полис құнына әсері қолданыстағы тарифтің плюс-минус 20%-ы шегінде шектеледі. Бұл жаңа модельдерді сынақтан өткізуге және қажетті статистиканы жинауға мүмкіндік береді. Модельдердің объективтілігі расталғаннан кейін сақтандыру компаниялары полис құнын өздері белгілей алатын бірыңғай тарифтік дәлізге көшу жоспарланып отыр», — деді ҚНРДА төрағасының орынбасары Нұржан Тұрсынханов.
Gov
Сонымен қатар сақтандыру төлемдерін есептеудің ашықтығын арттыру үшін қосалқы бөлшектердің, шығыс материалдарының және жөндеу жұмыстарына жұмсалатын еңбек шығындарының бірыңғай салалық анықтамалығы жасалады.
«Мәселенің мәні — тарифтер нақты тәуекел деңгейіне негізделуі керек. Ал бұл тәуекел деңгейі тексерілуге тиіс. Бірыңғай сақтандыру дерекқоры бар. Одан бөлек, ІІМ-нен келетін барлық деректер де осы жүйеге түсуі керек. Әрине, олар интеграцияланады. Тиісті тәуекел санаттары дәл осы объективті деректер базасының негізінде қалыптасуы тиіс», — деп түсіндірді Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығының төрайымы Елена Бахмутова.
Gov
Өзгерістердің қажеттігін статистика да көрсетеді. 2025 жылдың қорытындысы бойынша КҚИ АҚЖМС аясындағы сақтандыру төлемдері 22,5%-ға немесе 11,4 млрд теңгеге өсті.
2021–2025 жылдары міндетті автосақтандыру бойынша сақтандыру сыйлықақыларының көлемі 44%-ға — 82 млрд теңгеден 118 млрд теңгеге дейін артты. Ал сақтандыру төлемдері осы кезеңде 179%-ға өсіп, 38 млрд теңгеден 106 млрд теңгеге жетті.
Шығындылық коэффициенті 51%-дан 106,8%-ға дейін көтерілді. Бұған жол-көлік оқиғаларының көбеюі де әсер еткен: 2024–2025 жылдары ЖКО саны алдыңғы кезеңмен салыстырғанда 51%-ға артты. Бұған қоса, техникалық қызмет көрсету станцияларының қызметтері мен қосалқы бөлшектердің бағасы 65%-ға өскен.
«Болашақта жаңа заңда тиісті реттеу тетігі қарастырылады деп жоспарланып отыр. Тарифтер заңға тәуелді актілер деңгейінде белгіленеді. Олар, өз кезегінде, объективті статистикаға және нақты сақтанушының шығындылық деңгейіне негізделетін болады», — деді Елена Бахмутова.
