Қазақстанда спортпен айналысатындар үлесі 47,7%-ға жетті. 2026 жылы үш жастан асқан халық арасында дене шынықтырумен және спортпен айналысу деңгейі бір жылда 1,2 пайыздық тармаққа өсті. Қала тұрғындары ауыл халқына қарағанда белсендірек, деп хабарлайды DKNews.kz.
Деректер 12 мың үй шаруашылығын қамтыған қоғамдық пікірді іріктемелі зерттеу нәтижесінде алынған.
Спортпен айналысатындар үлесі 47,7%-ға жетті
2025 жылы Қазақстанда дене шынықтырумен және спортпен айналысатын үш жастан асқан тұрғындардың үлесі 46,5% болған. Биыл көрсеткіш 47,7%-ға жетті.
Спортпен айналысатындардың ішінде:
- 19,2%-ы бос уақытында өз бетінше жаттығады
- 28,1%-ы білім беру ұйымдарындағы спорттық сабақтарға қатысады
- 0,4%-ы спортпен кәсіби түрде айналысады
Бір жылдағы өсім 1,2 пайыздық тармақты құрады.
Қала тұрғындары ауыл халқынан белсендірек
Қалада дене шынықтырумен және спортпен айналысатындардың үлесі 49,3% болды. 2025 жылы бұл көрсеткіш 48,4% еді.
Ауылдық жерлерде спортпен айналысу деңгейі бір жылда 43,5%-дан 45%-ға көтерілді.
Өз бетінше жаттығу бойынша айырмашылық айқынырақ:
- қала тұрғындарының 22,2%-ы бос уақытында өз бетінше жаттығады
- ауыл тұрғындары арасында көрсеткіш 13,7%-ды құрайды
Дегенмен жылдық динамика бойынша ауылдағы өсім жоғары: спортпен айналысатындардың үлесі 1,5 пайыздық тармаққа, ал қалада 0,9 пайыздық тармаққа артқан.
Ең белсенді топ — 36–48 жастағылар
Өз бетінше спортпен айналысатындар арасында ең жоғары көрсеткіш 36–48 жас аралығындағы тұрғындарға тиесілі — 28,4%.
Одан кейін:
- 17–28 жас — 18,6%
- 58 жас және одан жоғары — 16,6%
- 29–35 жас — 16%
- 49–57 жас — 15,4%
Демек, өз бетінше жаттығуда жастар емес, 36–48 жастағы қазақстандықтар көш бастап тұр.
Маңғыстауда жастардың көрсеткіші 48,1%-ға жетті
Өңірлердегі жағдай жас ерекшелігіне қарай айтарлықтай өзгереді.
17–28 жастағы тұрғындар арасында өз бетінше спортпен айналысатындардың ең жоғары үлесі:
- Маңғыстау облысында — 48,1%
- Қызылорда облысында — 31%
- Ақтөбе облысында — 28,9%
- Ұлытау облысында — 28,9%
36–48 жастағы тұрғындар арасында Павлодар облысы көш бастап тұр — 42,6%. Жамбыл облысында көрсеткіш 40,8%, Шымкентте 39,2% болды.
58 жастан асқандар арасында Солтүстік Қазақстан көш бастады
Егде жастағы тұрғындардың дене белсенділігі бойынша да өңірлер арасында айтарлықтай айырмашылық бар.
58 жастағы және одан үлкен тұрғындар арасында ең жоғары көрсеткіш:
- Солтүстік Қазақстан облысында — 32,7%
- Қостанай облысында — 32,2%
- Алматыда — 30,3%
Бұл көрсеткіштер спорт пен дене белсенділігі тек жастар арасында ғана кең таралған деген түсініктің толық емес екенін көрсетеді.
Ерлер мен әйелдер арасындағы айырмашылық аз
Өз бетінше дене шынықтырумен және спортпен айналысатындардың жыныстық құрылымы іс жүзінде тең.
Олардың 51%-ы ерлер, 49%-ы әйелдер.
Ерлер арасында 36–48 жастағылардың үлесі ең жоғары — 14,4%. Одан кейін 17–28 жас — 11,3% және 29–35 жас — 9,1%.
Әйелдер арасында да 36–48 жас тобы көш бастап тұр — 13,9%. Сонымен бірге 58 жастағы және одан үлкен әйелдердің үлесі жоғары — 12,3%.
Қалада әйелдер, ауылда ерлер белсендірек
Тұрғылықты жер бойынша ерлер мен әйелдер арасында қызық айырмашылық байқалады.
Қалаларда өз бетінше дене белсенділігімен айналысатындардың:
- 43,9%-ы әйелдер
- 34,5%-ы ерлер
Ал ауылдық жерлерде жағдай керісінше:
- ерлер — 54,6%
- әйелдер — 32,7%
Жалпы өз бетінше жаттығу қазақстандықтар арасында дене белсенділігінің негізгі түрі болып қалып отыр. Ұйымдастырылған сабақтарға қатыспай, өз бетімен жаттығуды ерлердің 39,7%-ы және әйелдердің 41%-ы таңдайды.
Спорт секциялары мен залдарға ерлердің 8,7%-ы қатысады
Ұйымдастырылған спорттық сабақтарға, соның ішінде секциялар мен тренажер залдарына қатысу деңгейі өз бетінше жаттығудан айтарлықтай төмен.
Мұндай сабақтарға:
- ерлердің 8,7%-ы
- әйелдердің 6,6%-ы қатысады
Тағы 2,5% ер адам мен 1,5% әйел ұйымдастырылған сабақтарды өз бетінше жаттығумен қатар алып жүреді.
Жамбылда ерлер, Шымкентте әйелдер белсенді
Өз бетінше дене белсенділігімен айналысатын ерлердің ең жоғары үлесі Жамбыл облысында тіркелді — 68,5%.
Одан кейін Түркістан облысы — 66,2%, Қызылорда облысы — 60,6% және Жетісу облысы — 56,9%.
Әйелдер арасында:
- Шымкент — 53,8%
- Астана — 52,1%
- Ақмола облысы — 49,7%
- Шығыс Қазақстан облысы — 46,3%
Ұйымдастырылған спорттық сабақтарға қатысатын ерлердің үлесі Маңғыстауда 25,3%-ға жетсе, әйелдер арасында Солтүстік Қазақстан облысы 21,2%-бен көш бастады.
Бұл нені көрсетеді
Зерттеудің негізгі көрсеткіші — Қазақстан халқының спорттық белсенділігі біртіндеп өсіп келеді. Бір жыл ішінде жалпы үлестің 46,5%-дан 47,7%-ға көтерілуі осы динамиканы көрсетеді.
Сонымен бірге статистика спорттық белсенділіктің форматы өзгеріп жатқанын аңғартады. Көптеген қазақстандықтар секция немесе фитнес-залға барудан гөрі өзіне ыңғайлы уақытта өз бетінше жаттығуды таңдайды.
Тағы бір маңызды белгі — белсенділік тек жастармен шектелмейді. Өз бетінше спортпен айналысатындар арасында 36–48 жастағылардың көш бастауы, ал кейбір өңірлерде 58 жастан асқан тұрғындардың көрсеткіші 30%-дан жоғары болуы дене белсенділігінің түрлі жас топтарына таралғанын көрсетеді.
