Кірістілік инфляциядан төмен болды. Соңғы 12 айда МЗЖ, МКЗЖ және ерікті жарналар есебінен қалыптасқан зейнетақы активтері шамамен 1,81 трлн теңге инвестициялық кіріс әкелді, ал кірістілік 7,13% болды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Мұндай деректерді 2026 жылғы 1 тамыздағы жағдай бойынша Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры жариялады. Бұл зейнетақы активтерін Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі басқарады. Нәтижелер туралы толық ақпарат БЖЗҚ-ның ресми материалдарында жарияланған.
7,13% кірістілік және 10,2% инфляция
Есептегі негізгі көрсеткішті тұтыну бағаларының өсуімен салыстырғанда жағдай біршама өзгеше көрінеді.
Міндетті зейнетақы жарналары, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары және ерікті зейнетақы жарналары есебінен қалыптасқан активтердің 2025 жылғы тамыздан 2026 жылғы шілдені қоса алғандағы кірістілігі 7,13% болды.
Ал Ұлттық статистика бюросының дерегіне сәйкес, Қазақстандағы жылдық инфляция 2026 жылғы шілдеде 10,2% болды. Яғни осы 12 айлық кезеңде зейнетақы активтерінің кірістілігі жылдық инфляциядан 3,07 пайыздық тармаққа төмен болды.
Бұл нақты бір салымшының шотындағы қаражат автоматты түрде 3,07%-ға азайды дегенді білдірмейді. Жинақ көлеміне түсетін жарналар мен есептелген инвестициялық кіріс те әсер етеді. Алайда салыстыру бір нәрсені көрсетеді: бір жылдық кезеңде инвестициялық кірістілік тұтыну бағаларының өсу қарқынынан төмен болды.
БЖЗҚ-ның өзі де қысқа мерзімдегі кірістілікті активтерді басқарудың толық тиімділігі ретінде бағаламауға шақырады. Қор инвестициялық нәтижені ұзақ мерзімде қарастырған дұрыс екенін көрсетеді.
1,81 трлн теңгеден гөрі 7,13% көрсеткіші маңыздырақ
Соңғы 12 айда Қазақстан Ұлттық Банкі тиісті зейнетақы активтері бойынша шамамен 1,81 трлн теңге инвестициялық кіріс есептеген.
Алайда салымшы үшін триллионмен өлшенетін жалпы сомадан гөрі кірістілік көрсеткіші көбірек ақпарат береді. Зейнетақы активтерінің жалпы көлемі өскен сайын абсолюттік инвестициялық кірістің де ірі болуы заңды.
Сондықтан 7,13% көрсеткіші активтердің қарастырылып отырған кезеңде қандай қарқынмен өскенін түсінуге мүмкіндік береді. Ал оны инфляциямен салыстыру сол кірістің экономикадағы баға өсімін қаншалықты өтегенін көрсетеді.
Мамыр айының қорытындысында жағдай басқаша болған. 2025 жылғы маусымнан 2026 жылғы мамырға дейінгі 12 айда кірістілік 11,46%, ал инвестициялық кіріс шамамен 2,71 трлн теңге болған. Бұл деректер БЖЗҚ-ның маусым айында жариялаған ақпаратында көрсетілген.
Демек, жылжымалы 12 айлық кірістілік бір айдың көрсеткіші есептен шығып, келесі ай қосылған кезде айтарлықтай өзгеруі мүмкін.
Жұмыс беруші жарналары бойынша кірістілік 19,12%-ға жетті
Сол есепте 7,13%-дан едәуір жоғары тағы бір көрсеткіш бар.
Жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары — ЖМЗЖ есебінен қалыптасқан активтер бойынша соңғы 12 айдағы инвестициялық кіріс 153,93 млрд теңге, ал кірістілік 19,12% болды.
Бірақ бұл 19,12%-ды барлық қазақстандықтардың бүкіл зейнетақы жинағына қатысты көрсеткіш ретінде қабылдауға болмайды. Бұл жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары есебінен қалыптасқан жеке санаттағы активтердің нәтижесі.
Ал МЗЖ, МКЗЖ және ЕЗЖ есебінен қалыптасқан негізгі активтер тобы бойынша сол 12 айдағы кірістілік 7,13% болды.
Ұзақ мерзімде инвестициялық кірістілік инфляциядан жоғары
Жинақтаушы зейнетақы жүйесінің бүкіл тарихын қарастырғанда көрсеткіш басқаша.
1998 жылы жүйе құрылған сәттен 2026 жылғы 1 тамызға дейін жинақталған инвестициялық кірістілік 1 111,11% болды. Сол кезеңдегі жинақталған инфляция 1 001,29% деңгейінде.
Демек, жүйенің бүкіл жұмыс кезеңінде жинақталған инвестициялық кірістілік жинақталған инфляциядан жоғары болып отыр.
Зейнетақы активтері БЖЗҚ-ға біріктірілгеннен кейінгі кезеңнің де көлемі триллион теңгемен есептеледі. 2014 жылғы 1 сәуірден 2026 жылғы 1 тамызға дейін Қазақстан Ұлттық Банкі тапқан таза инвестициялық кіріс 14,68 трлн теңгеден асты.
Жүргізілген төлемдерді ескергенде оның салымшылар мен алушылардың зейнетақы жинақтарының жалпы көлеміндегі үлесі 41,1%.
Бұл зейнетақы шоттарындағы қаражат тек аударылған жарналардан ғана қалыптаспайтынын көрсетеді.
Жинақтың бір бөлігін жеке басқарушыға беруге болады
Салымшылар зейнетақы активтерінің бір бөлігін инвестициялық портфельді басқарушыға беруге құқылы.
Қазір БЖЗҚ материалында міндетті зейнетақы жарналары есебінен қалыптасқан жинақтың 50%-на дейін, ал ерікті зейнетақы жарналары есебінен қалыптасқан жинақтың 100%-на дейін реттеуші талаптарына сәйкес келетін инвестициялық портфельді басқарушыға аударуға болатыны көрсетілген.
Салымшылар ИПБ жұмыс істейтін үш инвестициялық портфельдің бірін таңдай алады. Ki (12) жасына қарамастан барлық салымшыларға арналған, Ki (36) зейнетке шығуына кемінде үш жыл қалғандарға, ал Ki (60) зейнеткерлікке шығуына 13 жылдан астам уақыт бар салымшыларға есептелген.
Жеке басқарушыны таңдау автоматты түрде жоғары кірістілікке кепілдік бермейді. Сондықтан мұнда тек өткен кезеңнің табысына емес, инвестициялық стратегияға, тәуекелге және портфельдің құрамына да қарау қажет.
Ал 2026 жылғы 7 қыркүйектен бастап салымшылардың мүмкіндігі кеңейеді. Әлеуметтік кодекске енгізілген өзгерістерге сәйкес, ИПБ-ға сенімгерлік басқаруға зейнетақы жинақтарының 100%-на дейін беруге мүмкіндік жасалады.
Өз инвестициялық кірісіңізді жеке кабинеттен көруге болады
Әр салымшы өзінің инвестициялық кірісін БЖЗҚ сайтындағы жеке кабинеттен немесе мобильді қосымшадан тексере алады. Қор зейнетақы активтері орналастырылған қаржы құралдары мен инвестициялау нәтижелерін де жариялап отырады.
Бұл жерде жалпы жүйе бойынша жарияланған 1,81 трлн теңге мен жеке салымшының нәтижесін шатастырмау керек. Адам үшін басты көрсеткіш — өзінің шотындағы жинақтың, жарналардың және есептелген инвестициялық кірістің қалай өзгеріп жатқаны.
Бұған дейін біз БЖЗҚ-дағы жинақ 28,35 трлн теңгеге жеткенімен, зейнетке шыққан кездегі орташа айлық төлем неге соған сай өспейтінін жазған едік.
