Төлем мерзімі 1 қазанда аяқталады. Осы күннен кейін Қазақстандағы жылжымайтын мүлік иелерінің салық берешегі пайда болып, өсімпұл есептеле бастайды. Алайда бір күн кешіктіргені үшін банк шоты автоматты түрде бұғатталмайды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті 2025 жылғы жеке тұлғалардың мүлік салығын 2026 жылғы 1 қазаннан кешіктірмей төлеу қажет екенін еске салды. Салық жылжымайтын мүлік нысанының — пәтер, үй, саяжай, гараж немесе жер учаскесінің — орналасқан жері бойынша төленеді.
2 қазаннан бастап өсімпұл есептеле бастайды
Мерзімді өткізіп алудың алғашқы салдары — қосымша шығын.
Егер салық 1 қазанды қоса алғандағы мерзімде төленбесе, келесі күннен бастап берешек мерзімі өткен болып есептеледі. Әр кешіктірілген күн үшін Ұлттық Банктің базалық мөлшерлемесінің 1,25 еселенген мөлшері негізінде өсімпұл есептеледі.
Яғни тіпті шағын салық берешегі де уақыт өте ұлғая береді. Бірақ 2 қазанда берешектің пайда болуы адамның банк шоты сол күні бірден бұғатталады немесе барлық банк операциясына тыйым салынады дегенді білдірмейді.
4 325 теңгеден асқан берешек өндіріп алуға дейін баруы мүмкін
Жеке тұлғалар үшін келесі маңызды шек — 1 АЕК. 2026 жылы ол 4 325 теңге.
Егер берешек 1 АЕК-тен асып, берешек туралы хабарлама табыс етілгеннен кейін 30 жұмыс күні ішінде өтелмесе, салық органы салықтық бұйрық шығара алады.
Бұйрық табыс етілгеннен кейін борышкерге берешекті өтеу үшін тағы бес жұмыс күні беріледі. Осы мерзімде төлем жасалмаса, құжат мәжбүрлеп орындатуға жіберілуі мүмкін.
Осы кезеңнен кейін іске жеке сот орындаушылары қосылады және салдары өсімпұл төлеумен ғана шектелмеуі ықтимал.
Банк шоты келесі күні автоматты түрде бұғатталмайды
Мұнда бір маңызды айырмашылық бар.
2026 жылы салық органы банктік шоттан ақшаны тікелей мәжбүрлеп өндіріп алу шараларын қолдануы үшін берешек мөлшері кемінде 20 АЕК, яғни 86 500 теңге болуы тиіс.
Сондықтан «1 қазанда төлемеді — 2 қазанда банк операциялары тоқтатылды» деген схема қолданыстағы тәртіпке сәйкес келмейді.
Дегенмен 1 АЕК-тен асатын берешек белгіленген рәсімдер мен мерзімдерден кейін атқарушылық іс жүргізуге өтуі мүмкін. Ал бұл кезеңде жеке сот орындаушысы заңда көзделген шараларды, соның ішінде есепшот пен мүлікке қатысты шектеулерді қолдана алады.
Жеке сот орындаушысы қосымша шығын әкелуі мүмкін
Берешектің мәжбүрлеп орындатуға берілуі меншік иесі үшін тек салық пен жиналған өсімпұлды төлеумен шектелмеуі мүмкін.
Ақшалай өндіріп алу туралы атқарушылық құжаттар бойынша жеке сот орындаушысының қызмет ақысы өндірілетін сомаға байланысты есептеледі. 60 АЕК-ке дейінгі сомада ол өндірілген қаражаттың 25%-ына дейін жетуі мүмкін.
Сондықтан бастапқыда аса үлкен көрінбеген салық берешегі рәсімнің барлық кезеңінен өткеннен кейін қымбатқа түсуі ықтимал.
Хабарлама алынғаннан кейінгі мерзім берешекті атқарушылық іс жүргізуге жеткізбей өтеуге мүмкіндік береді.
Салық сомасын бірнеше минутта тексеруге болады
Есептелген салық сомасын қағаз хабарламадан іздеудің қажеті жоқ.
Мемлекеттік кірістер департаментінің мәліметінше, соманы e-Salyq Azamat қосымшасындағы «ЖТ және ЖК алдағы төлемдер сервисі» арқылы, Halyk Bank, Kaspi Bank және басқа банк қосымшаларынан, Мемлекеттік кірістер комитетінің порталынан, Telegram-дағы SalyqBot чат-боты арқылы немесе 1414 байланыс орталығына хабарласып білуге болады.
Банк қосымшаларында алдағы төлемдер туралы ақпарат автоматты түрде көрсетілуі мүмкін. Бұл салық сомасын төлем мерзімі аяқталмай тұрып тексеріп, бірден төлеуге мүмкіндік береді.
Егер төлем банк немесе банкомат арқылы деректемелер бойынша жүргізілсе, БСК — 104102, ал ТТК — 911 қолданылады. Өсімпұл төленген жағдайда ТТК 912 болады.
Салық тек пәтер иелеріне қатысты емес
Мүлік салығын әртүрлі жылжымайтын мүлік иелері төлейді.
Олардың қатарында пәтерлер, тұрғын үйлер, саяжайлар, гараждар және заңнамада көзделген жер учаскелері бар. Салық жылжымайтын мүлік нысанының орналасқан жері бойынша төленеді.
Барлығы үшін соңғы мерзім бірдей — 2026 жылғы 1 қазан.
Бұған дейін біз Алматы тұрғындарына 4,8 млрд теңге көлемінде мүлік салығы есептелгені туралы жазған едік. Ол кезде де меншік иелеріне төлем мерзімі өткеннен кейін өтелмеген сомаға өсімпұл есептелетіні ескертілген болатын.
Өсімпұлдан, салықтық бұйрықтан және атқарушылық іс жүргізуден аулақ болғысы келетіндер үшін негізгі дата өзгермейді: 2025 жылғы мүлік салығын 1 қазаннан кешіктірмей төлеу қажет.
