Астық жинау қарқыны екі есе артты. Қазақстанда дәнді дақылдардың 35,5%-ы жиналып, қамбаға 7,7 млн тонна астық түсті. Өткен жылдың осы кезеңінде бұл көрсеткіш 3,9 млн тонна болған, деп хабарлайды DKNews.kz.
Орташа өнімділік гектарына 14 центнерді құрап отыр. Қазірдің өзінде 5,5 млн гектар алқап орылды.
Элеваторларға астық жеті есе көп түсті
Егін жинау қарқынымен бірге лицензияланған астық қабылдау кәсіпорындарына жеткізілген өнім көлемі де айтарлықтай өсті.
Қазіргі уақытта кәсіпорындарға 1 025,2 мың тонна жаңа астық түскен. 2025 жылдың сәйкес кезеңінде бұл көрсеткіш 145,5 мың тонна болған.
Яғни сақтауға қабылданған астық көлемі бір жылда шамамен жеті есе артты.
Бұл ретте 7,7 млн тонна — ел бойынша жиналған жалпы астық көлемі, ал 1 025,2 мың тонна — лицензияланған астық қабылдау кәсіпорындарына жеткізілген өнім.
Жұмсақ бидайдың 78%-ы үшінші сыныпқа жатқызылды
Алғашқы қабылдау нәтижелері жаңа астықтың сапалық көрсеткіштерін де айқындап отыр.
Қабылданған жұмсақ бидайдың:
- 78%-ы — үшінші сынып;
- 14%-ы — төртінші сынып;
- 7%-ы — бесінші сынып және сыныпқа жатпайтын астық.
Жаңа өнімнің глютен көрсеткіштері де жоғары.
Қабылданған жұмсақ бидайдың 56%-ында глютен мөлшері 28%-дан асады. Тағы 19%-ында бұл көрсеткіш 25–27%, қалған 25%-ында 23–24% деңгейінде.
Ауыл шаруашылығы министрлігі жаңа астық түскен сайын оның сапасына, сыныптылығына және негізгі физика-химиялық көрсеткіштеріне жүйелі мониторинг жүргізіп отыр.
Көкөніс пен бақша өнімдері де жиналып жатыр
Дәнді дақылдармен қатар майлы, көкөніс және бақша дақылдарын жинау жалғасуда.
Қазіргі нәтижелер:
- 244 мың тонна май тұқымы;
- 1,9 млн тоннадан астам көкөніс;
- 1,7 млн тонна бақша дақылдары;
- 795 мың тонна картоп.
Бұл бағыттар бойынша егін жинау жұмыстары жоспарлы режимде жүргізіліп жатыр.
Егістіктің 98%-ы жақсы және қанағаттанарлық жағдайда
Егіннің жай-күйі Ауыл шаруашылығы министрлігінің тұрақты бақылауында.
Жағдайды жедел бағалау үшін арнайы жұмыс тобы құрылып, өңірлерде көшпелі тексерулер жүргізілуде.
Жергілікті атқарушы органдардың мәліметінше, дәнді және майлы дақылдардың 98%-ы жақсы және қанағаттанарлық жағдайда.
Бұл көрсеткіш маңызды, өйткені дәнді дақылдар алқабының 64,5%-ында жинау жұмыстары әлі алда. Сондықтан маусымның түпкілікті нәтижесі қалған алқаптардағы өнімділік пен астық сапасына байланысты болады.
Күзгі жұмыстарға 401,1 мың тонна дизель бөлінді
Егін жинаудың қалған кезеңінде шаруаларды жанармаймен қамтамасыз ету де негізгі мәселелердің бірі болып отыр.
Күзгі егін жинау жұмыстарына өңірлерге 401,1 мың тонна дизель отыны бөлінген.
Оның ішінде:
- 161,3 мың тоннасына шарт жасалып, төлем жүргізілген — жалпы көлемнің 40%-ы;
- 143 мың тоннасы жөнелтілген — бөлінген көлемнің 36%-ы.
Минералды тыңайтқыштар бойынша көрсеткіш жоғарырақ. 2026 жылға жоспарланған 2,3 млн тоннаның 2 млн тоннасы бойынша келісімшарттар жасалып, өнім жөнелтілді. Бұл жылдық жоспардың 85%-ын құрайды.
Неліктен алғашқы нәтижелер маңызды
Егін жинау науқаны әлі аяқталған жоқ. Сондықтан қазіргі 7,7 млн тонна астық пен оның сапалық құрылымы маусымның түпкілікті қорытындысы болып саналмайды.
Дегенмен алғашқы нәтижелер екі маңызды үрдісті көрсетіп отыр: жинау қарқыны өткен жылғыдан айтарлықтай жоғары, ал астық қабылдау кәсіпорындарына түскен жұмсақ бидайдың негізгі бөлігі үшінші сыныпқа жатады.
Алдағы кезеңде жалпы өнім көлемімен қатар осы сапа көрсеткіштерінің негізгі астық көлемі жиналған кезде қаншалықты сақталатыны маңызды болмақ.
Бұған дейін біз Қазақстанда егін жинау қарқыны екі есе өсіп, 2,6 млн гектар алқап жиналғаны туралы жазған едік. Ол кезде лицензияланған кәсіпорындарға 469,5 мың тонна астық түскен болса, қазіргі көрсеткіш 1 млн тоннадан асты.
