Жүргізушілер үшін жаңа талап енгізіледі. 2026 жылғы 1 қыркүйектен бастап Алматыда көліктің экологиялық тексеруден өтуі кезекті міндетті техникалық байқаудың бір бөлігіне айналады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жаңа тәртіп бензинмен, газбен және дизельмен жүретін автокөліктерге қатысты. Қалалық қызметтердің түсіндіруінше, тексеру кезінде көліктің жалпы техникалық жағдайы емес, оның нақты шығарындылары өлшенеді.
Жобаның іске қосылуы туралы LEZ төмен шығарындылар аймағы жобасының үйлестірушісі Дулат Маратов Өңірлік коммуникациялар қызметіндегі брифингте хабарлады. Толық ақпаратты Алматы әкімдігінің баспасөз қызметі де жариялады.
Бұрынғы техбайқау жарамды: шұғыл қайта тексерілудің қажеті жоқ
Жүргізушілер үшін ең өзекті сұрақ — 1 қыркүйекте бәріне бірдей техникалық байқау станциясына бару керек пе?
Жоқ.
Егер автомобиль 1 қыркүйекке дейін техникалық байқаудан өтіп, оның мерзімі әлі аяқталмаса, процедураны мерзімінен бұрын қайта өту қажет емес.
Жаңа талаптар кезекті жоспарлы техникалық байқау мерзімі 2026 жылғы 1 қыркүйектен кейін келетін көліктерге қолданылады.
Яғни қолданыстағы диагностикалық құжаттар автоматты түрде жойылмайды.
Бірақ келесі техбайқауда қосымша шарт пайда болады: экологиялық тексерудің оң нәтижесінсіз процедураны толық аяқтау мүмкін болмайды.
Бензинді көліктерде уыттылық, дизельде түтін деңгейі өлшенеді
Экологиялық тексеру мен кәдімгі техникалық байқау — екі бөлек процедура.
Бензин және газ қозғалтқышы бар көліктерде шығарынды газдардың уыттылығы, ал дизельді машиналарда түтін деңгейі тексеріледі.
Өлшеулер СТ РК 1433-2023 ұлттық стандартының талаптарына сәйкестік бойынша жүргізіледі.
«Міндетті техникалық байқау автомобильдің жалпы техникалық жағдайын тексеруге бағытталған. Ал техникалық зерттеп-қарау СТ РК 1433-2023 стандартына сәйкес тек шығарындылар деңгейін өлшеуге арналған. Бензин және газбен жүретін автомобильдерде шығарынды газдардың уыттылығы, дизельді көліктерде түтін деңгейі тексеріледі», — деді Дулат Маратов.
Демек, қыркүйектен бастап тежегіш, жарық жүйесі, рульдік басқару және басқа тораптардың жарамдылығын растау ғана жеткіліксіз болады. Автомобиль шығарындылар бойынша да талапқа сай болуы керек.
Жанып тұрған Check Engine техбайқауға кедергі келтіруі мүмкін
Техникалық ақауы бар көлік иелері үшін тағы бір маңызды мәселе бар.
Экологиялық тексеру талаптарына сәйкес, шығару жүйесінің тұтастығы немесе герметикалығы бұзылған автомобиль пайдалануға немесе техникалық байқаудан өтуге жіберілмеуі мүмкін.
Сондай-ақ Check Engine индикаторының жанып немесе жыпылықтап тұруы және автомобиль жүйелеріндегі басқа ақау белгілері проблема тудыруы ықтимал. Бұл талаптар Алматыдағы LEZ төмен шығарындылар аймағының ресми парақшасында жарияланған.
Ескі көліктердің кейбір иелері үшін жаңа тәртіп әдеттегі техбайқауға дейін СТО-ға қосымша баруды қажет етуі мүмкін: алдымен шығарындыларға әсер ететін ақауды жөндеп, содан кейін ғана оң қорытынды алу керек болады.
Тексерілген әр төртінші көлік нормативке сәйкес келмеген
Мәселенің ауқымы қазіргі тексерулердің нәтижесінен-ақ байқалады.
Eco Almaty-дің ресми деректеріне сәйкес, 2026 жылдың басынан бері қалада 5 496 автомобиль тексеріліп, оның 1 301-інде шығарынды газдардағы зиянды заттардың мөлшері нормадан жоғары болған.
Бұл шамамен әр төртінші тексерілген көлікке тең. Анықталған заңбұзушылықтар бойынша әкімшілік хаттамалар толтырылған.
Стационарлық экологиялық бекеттердегі көрсеткіштер де назар аударарлық.
19 бекетте жыл басынан бері 116 мыңнан астам өлшеу жүргізіліп, уыттылық пен түтін нормасының 13 076 рет бұзылғаны анықталған.
Жүргізушілер үшін бұл сандардың мағынасы қарапайым: бұған дейін стандартты техбайқаудан еш қиындықсыз өтіп келген автомобиль нақты шығарынды өлшенген кезде талапқа сай болмай қалуы мүмкін.
Көлікті экологиялық тексеруден қайда өткізуге болады
Экологиялық тексеруді кез келген станция жүргізе алмайды.
Процедура үшін аккредиттелген станция, сертификатталған жабдық және бірыңғай жүйеге қосылу қажет. Мамандандырылған пунктте жүргізуші экологиялық тексеру мен кәдімгі техникалық байқауды қатар өткізе алады.
LEZ жобасының парақшасында аккредиттелген пункттердің тізімі жарияланған. Олардың арасында Абай, Рысқұлов, Райымбек даңғылдарындағы, Шашкин, Шокин, Халиуллин, Жандосов көшелеріндегі және Алматының басқа бөліктеріндегі станциялар бар.
Тексеруге барар алдында жаңартылған тізімді LEZ жобасының ресми парақшасынан қарап алған дұрыс, өйткені аккредиттелген станциялар тізімі өзгеруі мүмкін.
1 қыркүйектегі тексеру қала орталығына кіруге тыйым салынатынын білдірмейді
Мұнда реформаның екі кезеңін шатастырмау керек.
1 қыркүйектен бастап кезекті техникалық байқаумен байланысты экологиялық тексеру іске қосылады. Бірақ бұл сол күннен бастап көліктерге LEZ пилоттық аймағына кіргені үшін айыппұл салынады дегенді білдірмейді.
Төмен шығарындылар аймағы әзірге техникалық режимде жұмыс істеп тұр.
Жобаның ресми парақшасында экологиялық тексеруден өтпеген және шығарындылар нормативіне сәйкестігін растамаған көліктерді пайдалануға қатысты шектеулер 2027 жылғы 8 қаңтардан бастап қарастырылғаны көрсетілген.
LEZ Алматының орталық бөлігінде орналасқан: Богенбай батыр көшесінің оңтүстігі, Абай даңғылының солтүстігі, Желтоқсан көшесінің шығысы және Достық даңғылының батысы аралығындағы аумақ.
2026 жылдың соңына дейін жоба негізінен инфрақұрылымды реттеу және деректер жинау үшін пайдаланылады.
Бұған дейін біз Алматыдағы LEZ жобасының іске қосылуы және пилоттық кезеңде неге әзірге айыппұл салынбайтыны туралы жазған едік. Енді жүйе келесі практикалық кезеңге өтеді: 1 қыркүйектен бастап көліктің экологиялық жағдайы кезекті техникалық байқаудан өту мүмкіндігіне тікелей әсер етеді.
Көлік иелері үшін негізгі ереже қарапайым: егер техбайқау мерзімі әлі жарамды болса, шұғыл ештеңе істеудің қажеті жоқ. Ал оның мерзімі 1 қыркүйектен кейін аяқталса, шығару жүйесін, катализаторды және Check Engine индикаторының жану себебін алдын ала тексеріп алған дұрыс.
