ҚДБ қаржыландыру талабын күрт көтерді. Инвестициялық жобалар үшін ең төменгі шек 7 млрд теңгеден 15 млрд теңгеге дейін өсті, ал Банк енді ірі стратегиялық бастамаларға көбірек шоғырланып, дәстүрлі корпоративтік кредиттеуде коммерциялық банктермен бәсекелестікті азайтуды көздейді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қазақстанның Даму Банкінің Директорлар кеңесі Кредиттік саясат туралы меморандумға өзгерістер енгізу жөніндегі шешімді 2026 жылғы 28 тамызда қабылдады. Жаңартылған талаптар ҚДБ-ның ресми хабарламасында жарияланды.
Қаржыландыру шегі 7 млрд-тан 15 млрд теңгеге өсті
Негізгі өзгеріс инвестициялық жобаларға қатысты.
Бұған дейін ҚДБ қаржыландыратын жобалардың ең төменгі шегі 7 млрд теңге болса, енді ол 15 млрд теңгеге дейін көтерілді. Яғни талап екі еседен астам өсті.
Бірлесіп қаржыландыру және синдикатталған кредиттеу құралдары үшін де жаңа шек белгіленді. Мұндай тетіктер аясындағы жобалардың жалпы құны кемінде 15 млрд теңге, ал ҚДБ-ның қатысуы кемінде 7,5 млрд теңге болуы тиіс.
Бұл өзгерістің практикалық мәні түсінікті: ҚДБ бір коммерциялық банктің тәуекел лимиті немесе мүмкіндігі жетпейтін капитал сыйымды әрі ұзақ мерзімді жобаларға көбірек ресурс бағыттайды.
Экспорттық операциялар лимиті үш есе ұлғайды
Экспорттық қаржыландыру талаптары да өзгерді.
Экспорттық операциялар бойынша ең төменгі лимит 1 млрд теңгеден 3 млрд теңгеге дейін көтерілді.
Бұл ҚДБ-ның ұсақ мәмілелерден ірі инвестициялық және экспорттық жобаларға қарай бет алғанын тағы көрсетеді.
Сонымен бірге лимиттердің өсуі мемлекеттік шығындардың артуын білдірмейді. Банк өз ресурстық портфелін негізінен ішкі және сыртқы капитал нарықтарында қалыптастырып, Қытай, АҚШ және Еуропаның қаржы институттарымен жұмыс істейді.
ҚДБ коммерциялық банктермен тікелей бәсекені азайтпақ
Жаңа шектің артында қаржы жүйесіндегі ауқымды қайта бөлу тұр.
ҚДБ дәстүрлі корпоративтік кредиттеу сегментінде екінші деңгейдегі банктермен тікелей бәсекелестікті азайтып, даму институты қажет болатын ірі жобаларға шоғырланатынын ашық айтып отыр.
«Біздің басты мақсатымыз – ҚДБ-ның фокусын ірі стратегиялық жобаларды іске асыруға және Банктің сараптамасы есебінен сыртқы капиталды тартуға бағыттау, сонымен қатар дәстүрлі корпоративтік кредиттеу сегментінде екінші деңгейдегі банктермен тікелей бәсекелестікті болдырмау. Бұл өзгерістер ел экономикасының орнықты өсуін қамтамасыз ету жөніндегі стратегиялық мақсаттарымызға қол жеткізудің қисынды кезеңі болады», — деді «Қазақстанның Даму Банкі» АҚ Басқарма төрағасы Марат Елібаев.
Бизнес үшін бұл қаржыландыру нарығындағы рөлдердің анығырақ бөлінетінін білдіреді.
ҚДБ капитал сыйымды жобаларға, ірі синдикаттарға және экспорттық операцияларға күш салады. Ал коммерциялық банктер өздері қаржыландыра алатын корпоративтік сегментте белсендірек жұмыс істеуі тиіс.
290 млрд теңгеден астам төрт жоба банктерге берілді
Бұл модель тек жоспар деңгейінде қалып отырған жоқ.
Соңғы екі жылда ҚДБ жалпы құны 290 млрд теңгеден асатын төрт инвестициялық жобаны коммерциялық банктерге берген.
Сонымен қатар Банк екінші деңгейдегі банктермен және халықаралық қаржы институттарымен бірлескен қаржыландыруды кеңейтіп келеді.
Қазір ҚДБ портфелінде бірлесіп қаржыландыру және синдикатталған кредиттеу тетіктері арқылы іске асырылып жатқан 11 жоба бар. Олардың жалпы инвестиция көлемі 3,3 трлн теңге.
Тағы 9 әлеуетті жобаның жалпы құны 9,1 трлн теңгеге бағаланады.
Яғни қолданыстағы және әлеуетті жобалардың жиынтық көлемі 12,4 трлн теңгеге жетеді.
Синдикатталған кредиттеу осындай ауқымды мәмілелерде тәуекелді бір банкке жүктемей, бірнеше қаржы институты арасында бөлуге мүмкіндік береді.
ҚДБ 17 серпінді жобаның 14-ін қаржыландыруға қатысады
Жаңа саясат Банктің қандай жобаларға басымдық беретінін де көрсетеді.
ҚДБ Қазақстандағы 17 серпінді жобаның 14-ін қаржыландыруға қатысады. Олардың қатарында агроөнеркәсіп кешені өнімдері мен металдарды терең өңдеу, мұнай-, газ- және көмір химиясы, тыңайтқыш өндірісі, машина жасау және туризм бар.
Бұған дейін Ұлттық экономика министрлігі 17 серпінді жобаның жалпы құнын шамамен 16 трлн теңге деп бағалаған. Оларды іске асыру нәтижесінде 28 мыңнан астам жұмыс орнын құру көзделген.
Осындай жобалар енді ҚДБ қызметінің негізгі аймағына айналады.
Өнеркәсіпті дамыту қоры өз сегментіне шоғырланады
Өзгерістер Банк тобы ішіндегі міндеттерді де нақты ажыратады.
ҚДБ ресурстарын ірі инвестициялық жобалар мен экспорттық операцияларға бағыттайды, ал еншілес Өнеркәсіпті дамыту қоры машина жасау және импортты алмастыру жобаларына басымдық береді.
Бұл өзгерістер «Бәйтерек» холдингінің ұлттық инвестициялық холдинг форматына көшуімен қатар жүріп жатыр.
2025 жылдың желтоқсанында «Бәйтерек» Ұлттық инвестициялық холдинг форматына ресми түрде көшкенін хабарлаған еді. Ендігі кредиттік саясат осы трансформацияның нақты қаржылық тетіктерінің біріне айналып отыр.
25 жылда ҚДБ арқылы 19 трлн теңге өтті
Банктің ауқымы шекті 15 млрд теңгеге дейін көтерудің инвестициялық нарық үшін неліктен маңызды екенін көрсетеді.
25 жыл ішінде ҚДБ жалпы сомасы 19 трлн теңгеге 218 инвестициялық жоба мен 151 экспорттық операцияны қаржыландырды.
Осының нәтижесінде ел бойынша 151 жаңа кәсіпорын іске қосылып, 38 мыңнан астам жұмыс орны құрылды.
Тек 2025 жылдың өзінде Банк жалпы сомасы 2,3 трлн теңгеге 77 жобаны қаржыландыруды қамтамасыз етті.
Бұған дейін біз Қазақстанда өнеркәсіпті қаржыландыру жүйесі қалай өзгеріп жатқанын талдаған едік. Сол материалда ҚДБ-ның ірі инвестициялық жобалар мен экспорттық операцияларға, ал басқа даму институттарының өз сегменттеріне көбірек шоғырланып келе жатқаны көрсетілген.
Енді бұл шекара бұрынғыдан да айқын: ҚДБ инвестициялық жобаларды қаржыландырудың ең төменгі шегін 7 млрд-тан 15 млрд теңгеге көтерді және ресурстарын бір коммерциялық банк үшін тым ірі немесе күрделі жобаларға бағыттайды.
