Орта дәліздегі транзит айтарлықтай жеделдеді.
2026 жылдың сегіз айында Транскаспий халықаралық көлік бағыты бойынша жалпы тасымал көлемі 22%-ға артса, Шығыс–Батыс бағытындағы транзит бірден 55%-ға өсті, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл деректерді Қазақстан Республикасының Көлік вице-министрі Жәнібек Тайжанов 7–8 қыркүйекте Батуми қаласында өткен Грузия халықаралық теңіз форумында мәлімдеді.
Шығыс–Батыс транзиті жалпы өсімнен екі есе жылдам
Қазақстан үшін форумдағы негізгі көрсеткіштің бірі — Транскаспий халықаралық көлік бағыты бойынша тасымалдың 22%-ға өсуі.
Алайда бұдан да жоғары динамика Шығыс–Батыс бағытындағы транзитте байқалды. Сегіз айдың қорытындысында бұл көрсеткіш 55%-ға артқан.
Бұл ТМТМ арқылы өтетін транзиттік жүк ағынының жалпы тасымал көлемінен едәуір жылдам өсіп жатқанын көрсетеді.
Жәнібек Тайжанов форумның алғашқы күнінде «Теңіздерден дәліздерге: әлемдік сауданың жаңа географиясы» атты панельдік сессияға қатысты. Онда Орта дәлізді дамыту, теңіз, теміржол және порт инфрақұрылымын ықпалдастыру, сондай-ақ халықаралық жеткізу тізбектерінің тұрақтылығын арттыру мәселелері талқыланды.
Қазақстан көлік бағыттарын цифрлық картаға біріктірмек
Көлік дәліздерін цифрландыру форумдағы негізгі тақырыптардың біріне айналды.
Жәнібек Тайжанов қатысушыларға Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың көлік бағыттарының цифрлық картасын құру қажеттігі жөніндегі ұстанымын жеткізді.
Мұндай карта көлік инфрақұрылымын, логистикалық тізбектерді және халықаралық дәліздер арқылы өтетін жүк ағындарының негізгі параметрлерін бір жүйеде көрсетуге мүмкіндік беруі тиіс.
Бұл тасымалдаушылар үшін теміржол, порт және теңіз учаскелерін бөлек қарамай, бүкіл маршрутты біртұтас логистикалық тізбек ретінде бақылауға жағдай жасайды.
Порттар мен «бір терезе» жүйесі бір тізбекке біріктірілмек
Форумда порт инфрақұрылымын дамыту, теңіз көлігі саласындағы халықаралық ынтымақтастық, навигация мен кеме қатынасының қауіпсіздігі де талқыланды.
Сонымен қатар теңіз секторында «бір терезе» қағидатын енгізу мәселесі көтерілді.
Бұл тәсіл көлік рәсімдерін бір жүйеге біріктіруге бағытталған. Орта дәліз үшін мұның маңызы жоғары, өйткені жүк бірнеше көлік түрі мен бірнеше мемлекеттің аумағы арқылы өтеді.
Сондықтан маршруттың тиімділігі теміржол немесе порт қуатына ғана емес, бүкіл тізбектегі рәсімдердің қаншалықты үйлесімді жұмыс істейтініне де байланысты.
Қазақстан мен серіктестер жүк ағынын арттыруды талқылады
Форум жұмысына мемлекеттік органдар мен теңіз әкімшіліктерінің басшылары, халықаралық ұйымдар, порт саласы, көлік-логистика бизнесі және сарапшылар қауымдастығының өкілдері қатысты.
Жәнібек Тайжанов форум аясында бейінді министрліктер, ведомстволар және бизнес өкілдерімен екіжақты кездесулер өткізді.
Тараптар көлік-логистикалық ынтымақтастықты одан әрі дамыту, Орта дәліз бойынша жүк ағынын ұлғайту және көлік үдерістерін цифрландыру мәселелерін талқылады.
Шығыс–Батыс транзитінің 55%-ға өсуі ТМТМ-дегі ең жоғары динамика дәл осы бағытта қалыптасқанын көрсетеді. Ендігі негізгі мәселе — инфрақұрылым, порттар мен цифрлық рәсімдердің өсіп келе жатқан жүк ағынына ілесе алуы.
