Қазақстан үлкен жаңғыру кезеңіне кірді. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Тәуелсіздік сарайында Көшпенділер ойындарының жеңімпаздарымен кездесіп, спорттағы жетістіктермен қатар елдегі саяси реформалар, жаңа мемлекеттік институттар, бұқаралық және ұлттық спорттың дамуы туралы айтты, деп хабарлайды DKNews.kz.
Мемлекет басшысы Қазақстан құрамасының VI Дүниежүзілік көшпенділер ойындарында жалпы есепте бірінші орын алғанын атап өтті. Қазақстандық спортшылар 74 медаль жеңіп алды, оның 32-сі — алтын.
Қазақстан құрамасы жалпы есепте бірінші орын алды
Президент спортшылар мен бапкерлерді Көшпенділер ойындарындағы жеңістерімен құттықтап, олардың Қазақстанның ұлттық спорттағы беделін әлемге танытқанын айтты.
«Әлемнің 100-ден астам елінен келген спортшылармен бәсекеге түсіп, көк байрағымызды биікке көтеру – нағыз ұлт перзенттеріне тән асыл қасиет. Ұлттық командамыз ел үмітін толығымен ақтады деп айтсақ, әділеттікке сай сөз болады. Мен Президент ретінде баршаңызға Отанымызға әкелген рухты жеңістеріңіз үшін шынайы ризашылығымды білдіремін. Сіздерге тұтас халқымыз жанкүйер, тілекші болды, – деді Президент.»
Қазақстан құрамасы жарысты:
- 74 медальмен;
- 32 алтын жүлдемен;
- жалпыкомандалық бірінші орынмен аяқтады.
Тоқаев мұны ел мерейін өсірген елеулі жетістік деп бағалады.
«Сайыс қорытындысы бойынша спортшыларымыз 74 медаль еншіледі. Оның 32-сі – алтын жүлде. Осы тамаша жеңіс қазақтың рухы биік, жігері мықты, нағыз жеңімпаз ұлт екенін тағы бір мәрте айқын көрсетті. Жалпы, спорттың басты миссиясының бірі – өзара құрмет пен сыйластықты дәріптеу, халықтар достығын нығайту. Бұл дүбірлі дода жоғары деңгейде өтті. Сайыс нәтижелері әділ болды. Осыған орай, Қырғыз елінің Президентіне ризашылығымды білдіремін, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.»
«Бүкіл әлем түркі халықтарына көз тігіп отыр»
Мемлекет басшысы Көшпенділер ойындарының мәртебесін ортақ абырой деп атап, жарысты түркі мемлекеттері бірлесе дамытуы қажет екенін айтты.
Президенттің пікірінше, ұлттық спорт тек жарыс нәтижесі емес, тарихи және мәдени мұраны сақтаудың бір жолы.
«Қазақстан осы ортақ іске белсене атсалысуға қашанда дайын. Екі бауырлас елге ата-бабаларымыздың қалдырып кеткен ең құнды өсиеті: бұл – өзара құрмет және мәңгі достық. Осы даналықты ұмытуға ешқандай хақымыз жоқ. Біз – Ұлы дала өркениетінің заңды мұрагерінің біріміз. Батыр бабаларымыз ұлан-ғайыр жерді бізге аманат етті. Салт-дәстүрімізді, рухани құндылықтарымызды мұра етіп қалдырды. Қастерлі қазынаны көздің қарашығындай сақтап, жас буынға табыстау – ортақ парызымыз. Осы рухты борышымызды өркениетті, мәдениетті түрде, абыроймен жүзеге асыруымыз қажет, – деді Мемлекет басшысы.»
Тоқаев қоғамдағы мәдениет туралы айтты
Президент сөзінде спорт тақырыбынан бөлек қоғамдағы мінез-құлық пен жауапкершілік мәселесіне де тоқталды.
Оның айтуынша, Қазақстан болашаққа сеніммен қарайтын озық ойлы ұлт ретінде алға ұмтылуы керек. Бұл талап спортшыларға ғана емес, қоғамның барлық өкіліне қатысты.
«Біз, соның ішінде ұлттық спортпен айналысатын жастар, басқа да спортшылар, мемлекеттік қызметшілер мен кәсіпкерлер, дәрігерлер мен ұстаздар, студенттер мен ғалымдар, жұмысшылар мен басқарушылар, әскери қызметкерлер мен мекеме қызметшілері – бәріміз мәдениетті, сабырлы болып, даңғаза мен айқай-шуға жол бермеуіміз қажет. Сонда ғана қазақ халқы толыққанды өркениетті қоғам болады, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.»
«Қазақстан тарихи өрлеу дәуіріне қадам басты»
Президент сөзінің саяси бөлігі елдегі мемлекеттік институттардың жаңаруына арналды.
Тоқаев Қазақстанда ауқымды реформалар жүргізілгенін, жаңа Конституция қабылданғанын және мемлекеттік басқару жүйесінің негізгі институттары кезең-кезеңімен жаңартылып жатқанын айтты.
«Біз біртұтас ел болып аса ауқымды реформаларды табысты жүзеге асырдық. Барша жұртымызға, әсіресе, өскелең ұрпаққа бағдар беретін Конституциямызды қабылдадық. Әділетті, Күшті, Озық, Таза Қазақстанның берік негізін қаладық. Мұны ұлт тарихындағы нағыз бетбұрысты оқиға деп бағалауға болады. Конституция – халқымыздың темірқазығы, ел ішіндегі түбегейлі өзгерістерге тың серпін берген қастерлі құжат. Таяуда ғана Құрылтай сайлауы өтті. Құрылтайға кәсіби, іскер, жаңашыл азаматтар кірді. Олардың ішінде жастар да аз емес. Вице-Президент тағайындалды. Жаңартылған Үкімет жұмысына кірісті. Қауіпсіздік Кеңесінің аппараты жасақталды. Көп ұзамай Қазақстан Халық Кеңесінің құрамы бекітіледі. Құрылтайдың келісімімен Конституциялық сот судьялары, Орталық сайлау комиссиясы мен Жоғары аудиторлық палатаның мүшелері тағайындалады. Осылайша, еліміздің негізгі мемлекеттік институттары толық жаңғыртылады. Бұл да – ауқымды реформаларымыздың өте маңызды бөлігі. Ал қазан айында мен Конституцияның 46-бабына сәйкес Қазақстан халқына Жолдауымды жасап, алдағы жоспарымызды айқындаймын, – деді Мемлекет басшысы.»
Осылайша, Президент мемлекеттік институттарды жаңғырту процесінің әлі аяқталмағанын және келесі кезеңде бірқатар жаңа тағайындаулар мен шешімдер қабылданатынын аңғартты.
Тоқаев қазан айында Қазақстан халқына Жолдау жасайды
Президент сөзіндегі маңызды жаңалықтардың бірі — келесі Жолдаудың мерзімі.
Тоқаев Конституцияның 46-бабына сәйкес қазан айында Қазақстан халқына Жолдау жасап, мемлекеттің алдағы жоспарын айқындайтынын мәлімдеді.
Оған дейін Қазақстан Халық Кеңесінің құрамы бекітіледі деп күтіледі. Сондай-ақ Құрылтайдың келісімімен Конституциялық сот судьяларын, Орталық сайлау комиссиясы мен Жоғары аудиторлық палатаның мүшелерін тағайындау көзделіп отыр.
Жеті жылда 500-ден астам спорт нысаны салынды
Мемлекет басшысы ұлт саулығын нығайту мен адам капиталын дамыту мемлекеттің конституциялық міндеттерінің бірі екенін айтты.
Оның мәліметінше, соңғы жеті жыл ішінде Қазақстанда 500-ден астам спорт нысаны салынған, тағы бірқатар нысан жөндеуден өткен.
«Соңғы жеті жылда елімізде 500-ден астам спорт нысаны салынды, бірқатары жөндеуден өткізілді. Былтыр менің тапсырмаммен «Дене шынықтыру және спорт туралы» заңға бірқатар өзгеріс енгізілді. Жаңа заң отандық спорттың дамуына күшті серпін бермек, соның ішінде ұлттық спорттың өркендеуіне ерекше ықпал етеді. Балаларымыз спортпен немесе дене шынықтырумен міндетті түрде айналысуы керек. Бұл – еліміздің жарқын болашағының кепілі. Осы мақсаттың жалпыұлттық мән-мағынасы айрықша. Өйткені дене-бітімі әлсіз, рухы қауқарсыз халқы бар ел ешқашан озық, дамыған мемлекет бола алмайды. Бұл – баршаға белгілі ақиқат. Сондықтан спорт мектептерінде оқитын әр балаға бөлінетін қаражат көлемі екі есеге жуық артты, яғни 233 мың теңгеден 415 мың теңгеге ұлғайды. Былтыр 220 мыңнан астам бала спорт үйірмесіне мемлекет есебінен ақысыз барды. Осы мақсатқа 50 миллиард теңге бөлінді. Дене шынықтырумен шұғылданатын адамдардың саны 8 миллионнан асты. Бұл – халқымыздың жартысына жуығы деген сөз. Осы тұрғыдан алғанда, бізді салауатты ұлт деп атауға болады. Бірақ босаңсуға болмайды, – деді Президент.»
Бұл деректер бұқаралық спортты дамытуға жұмсалатын мемлекеттік ресурстың да ұлғайып жатқанын көрсетеді.
Бір балаға бөлінетін қаражат 415 мың теңгеге жетті
Спорт мектептеріндегі әр балаға бөлінетін қаржы 233 мың теңгеден 415 мың теңгеге дейін көбейген.
Былтыр:
- 220 мыңнан астам бала спорт үйірмелеріне мемлекет есебінен тегін барған;
- осы мақсатқа 50 миллиард теңге бөлінген;
- дене шынықтырумен айналысатын қазақстандықтардың саны 8 миллионнан асқан.
Президент балалардың спортпен немесе дене шынықтырумен тұрақты айналысуын елдің болашағымен тікелей байланыстырды.
Ұлттық спорт пен олимпиадалық спорттың мәртебесі теңестірілді
Тоқаев ұлттық спорт түрлерін дамыту Үкімет пен әкімдіктер үшін маңызды міндет екенін атап өтті.
Қазір бұл салада 30-дан астам арнайы мекеме жұмыс істейді. Астанада Ұлттық спорт университеті ашылды, «Ұлттық және ат спорты түрлері орталығы» қызметін бастады.
«Қазір осы салада жұмыс істейтін отыздан астам арнайы мекеме бар. Астанада Ұлттық спорт университеті ашылды. Бұл оқу орны спорт саласындағы кәсіби кадрларды даярлауға шешуші үлес қосады деп жоспарлап отырмыз. «Ұлттық және ат спорты түрлері орталығы» да табысты қызмет ете бастады. Елімізде жыл сайын қазақ күресі, тоғызқұмалақ, асық ату, көкпар, бәйге және басқа да спорт түрлері бойынша мыңнан астам жарыс өткізіледі. Ұлттық спорт түрлерінің фестивалі, «Ақ бидай» ауыл ойындары, «Қазақстан барысы» додасы тұрақты түрде ұйымдастырылады. Ең бастысы, ұлттық спорт пен олимпиадалық спорт түрлері заң жүзінде тең мәртебеге ие болды. Бүгінде қазақ спортының беделі зор. Мұны бүкіл әлем мойындайтын болды. Қазақстан спортшылары әрдайым үздіктер қатарында. Күні кеше даңқты спортшымыз Елена Рыбакина теннистен әлемнің бірінші ракеткасы атанды. Бұл – шын мәнінде өте үлкен жетістік. Мен Елена Рыбакинаны құттықтадым, оның еңбекқорлығы мен шеберлігін атап өтіп, бойындағы жеке мәдениетінің жоғары екеніне ерекше баға бердім, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.»
Жыл сайын Қазақстанда қазақ күресі, тоғызқұмалақ, асық ату, көкпар, бәйге және басқа ұлттық спорт түрлерінен мыңнан астам жарыс ұйымдастырылады.
2029 жылы Алматы Қысқы Азия ойындарын қабылдайды
Президент Қазақстанның алдағы бірнеше жылдағы халықаралық спорт күнтізбесіне де тоқталды.
Биыл Астанада дәстүрлі спорт пен цифрлық технологияны біріктірген «Болашақ ойындары» өткен. Келесі жылы елордада жеті әлем чемпионатын өткізу жоспарланған.
Ал 2029 жылы Алматы 10-шы Қысқы Азия ойындарын қабылдайды.
«Елімізде түрлі халықаралық додалар өткізілуде. Биыл Астанада дәстүрлі спорт пен цифрлық технологияны ұштастырған бірегей жарыс – «Болашақ ойындары» сәтті өтті. Келесі жылы елорда төрінде жеті бірдей әлем чемпионаты жалауын көтереді. Өте ауқымды жұмысты атқаруымыз керек, бірақ мұның бәрі – еліміздің абыройына, беделіне өте қажетті халықаралық іс-шаралар. Ал 2029 жылы Алматыда 10-шы Қысқы Азия ойындары өтеді. Осы маңызды шаралардың бәрін сапалы әрі жоғары деңгейде ұйымдастыру қажет, – деді Мемлекет басшысы.»
Бұл алдағы үш жылда Қазақстанның ірі халықаралық спорт жарыстарын ұйымдастырудағы рөлінің айтарлықтай өсуін білдіреді.
Чемпион болу ғана жеткіліксіз
Сөзінің соңында Тоқаев спортшылардың қоғам алдындағы жауапкершілігіне назар аударды.
Оның айтуынша, чемпиондардың жетістігі ең алдымен жас ұрпаққа әсер етеді. Сондықтан жоғары нәтиже көрсету мен жеке үлгі қатар жүруге тиіс.
«Жастар сіздерге қарап бой түзейді. Бұл – үлкен мәртебе және зор жауапкершілік. Жеңімпаз, чемпион болу – бір басқа, жеңімпазға, чемпионға лайық үлгі көрсету – бір бөлек. Жас ұрпақты табанды, қайсар, шыдамды болумен қатар, оларды әдепті, мәдениетті, тиянақты болуға үйрету өте маңызды. Сонда жастарымыздың тәні де, жаны да сау, санасы сергек болады, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.»
Салтанатты жиын соңында Президент спорттағы жоғары жетістіктері, сондай-ақ Бішкекте өткен VI Дүниежүзілік көшпенділер ойындарын ұйымдастыруға және өткізуге қосқан ерекше үлесі үшін бір топ азаматқа мемлекеттік наградалар табыстады.
Қосымша жаңалықтар DKNews.kz.
