Қосымша су қоры жасақталмақ. Түркістан облысында салынып жатқан сыйымдылығы 68 млн текше метр «Бәйдібек ата» су қоймасы 9,7 мың гектар суармалы жерді қосымша сумен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Нысанның қазіргі дайындық деңгейі 86 пайызға жетті. Құрылысты 2026 жылдың соңына дейін аяқтау жоспарланып отыр. Жобаның іске асырылу барысымен Түркістан облысына барған су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржігітов танысты.
68 млн текше метр көктемгі су жинақталады
«Бәйдібек ата» су қоймасының негізгі міндеті — Бөген өзенінің көктемгі ағынын ұстап қалып, оны суға сұраныс жоғары болатын вегетациялық кезеңге сақтау.
Жобаның негізгі көрсеткіштері:
- су сыйымдылығы — 68 млн текше метр;
- су қоймасының аумағы — 220 гектар;
- бөгеттің ұзындығы — 3,9 шақырым;
- қосымша сумен қамтылатын суармалы жер — 9,7 мың гектар;
- құрылыс дайындығы — 86 пайыз.
Су қоймасы пайдалануға берілгеннен кейін көктемде жиналған су кейін ауыл шаруашылығына пайдалану үшін Бөген су қоймасына жіберіледі.
Бұл тәсілдің шаруалар үшін практикалық мәні бар: су өзенде мол болған кезде жинақталып, егістікке ең көп қажет болатын кезеңде беріледі.
9,7 мың гектар егістікке қосымша су жетеді
Түркістан облысы үшін жаңа су қоймасының маңызы суармалы егіншілік көлемімен тікелей байланысты. Өңірде ауыл шаруашылығы суды көп қажет ететіндіктен, маусымдық ағынның бір бөлігін сақтап қалу вегетация кезінде су тапшылығы тәуекелін төмендетуге мүмкіндік береді.
«Бәйдібек ата» толық іске қосылған жағдайда қосымша су көлемі 9,7 мың гектар суармалы жерге бағытталады.
Мұнда жаңа су көзін қалыптастырудан гөрі қолда бар ағынды тиімді бөлу мәселесі шешіледі. Көктемде Бөген өзенімен келетін судың бір бөлігі қоймада жиналып, кейін қажетті кезеңге сақталады.
Су ресурстары және ирригация министрлігі Түркістан облысында су үнемдеу технологияларын енгізуді де кеңейтіп келеді. Ведомствоның мәліметінше, 2025 жылдың қорытындысында өңірдегі 552 мың гектар суармалы жердің 114,2 мың гектарында су үнемдеу технологиялары қолданылған.
«Қарақуыс» 500 гектар жерді сумен қамтиды
Түркістан облысында биыл тағы бір су қоймасының құрылысы аяқталды.
Төле би ауданындағы «Қарақуыс» су қоймасының сыйымдылығы 1,2 млн текше метр. Нысан 500 гектар суармалы жерді ағын сумен қамтамасыз етуге арналған.
Осылайша, өңірде су инфрақұрылымын дамыту екі бағытта қатар жүріп жатыр: жаңа су қоймалары салынып, қолда бар суды егістікке жеткізу және үнемдеу тетіктері жетілдірілуде.
Бұл әсіресе жазғы кезең үшін маңызды. Су қоймалары көктемгі және маусымдық ағынды жинауға мүмкіндік берсе, кейін сол қор егін суаруға қажетті кезеңде пайдаланылады.
Тағы үш су қоймасының құрылысына дайындық басталды
Жаңа су қоймаларын салу Түркістан облысымен шектелмейді.
Қазақстан Ислам даму банкімен бірлесіп тағы үш нысан бойынша жобаларды жүзеге асыра бастады:
- Жамбыл облысындағы «Ақмола» су қоймасы;
- Қызылорда облысындағы «Қараөзек» су қоймасы;
- Батыс Қазақстан облысындағы «Үлкен Өзен» су қоймасы.
Үш жоба бойынша да конкурстық рәсімдер жүргізіліп жатыр.
Су ресурстары және ирригация министрлігі бұған дейін Ислам даму банкімен су шаруашылығы инфрақұрылымын дамытуға арналған келісім аясында жаңа су қоймаларын салу және жұмыс істеп тұрған нысандарды қайта жаңғырту көзделетінін хабарлаған.
Бұл жобалардың ортақ логикасы бір: тасқын немесе су мол кезеңдегі ағынды жоғалтпай жинап, оны су тапшылығы күшейген уақытта пайдалану.
Құрылыс жыл соңына дейін аяқталуы тиіс
«Бәйдібек атадағы» негізгі мәселе енді жобаның жоспарланған мерзімде аяқталуына байланысты. Қазір нысан 86 пайыз дайын, ал құрылыстың қалған бөлігін осы жылдың соңына дейін бітіру көзделген.
Толық іске қосылғаннан кейін 68 млн текше метрлік қойма Түркістан облысындағы 9,7 мың гектар суармалы жер үшін қосымша су резервін қалыптастырады.
Бұл жерде шешуші көрсеткіш қойманың көлемі ғана емес. Егер көктемгі ағынды жинау және оны Бөген су қоймасы арқылы вегетациялық кезеңге қайта бөлу жоспарланған режимде жұмыс істесе, шаруалар суға сұраныс шарықтайтын уақытта қосымша қорға қол жеткізеді.
Бұған дейін біз Түркістан облысында су үнемдеу технологиялары енгізілген егістік көлемі 114 мың гектардан асқаны туралы жазған едік. Жаңа су қоймалары осы жұмыстың екінші бөлігін — суды жинақтау және маусымдар арасында қайта бөлуді күшейтеді.
