Жұмыс іздеуге көбірек уақыт беріледі. 2026 жылғы 1 қазаннан бастап Қазақстанда жұмыспен қамту қызметтерінің жаңа тәсілдерін сынайтын пилоттық жоба басталып, азаматқа жұмыссыз мәртебесін бергенге дейін лайықты жұмыс іздеу мерзімі 2 күннен 13 күнге дейін ұзартылмақ, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қазір Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің түсіндіруіне сәйкес, жұмыс іздеуші ретінде тіркелген азаматқа лайықты жұмыс табылмаса, жұмыссыз мәртебесі екі жұмыс күні ішінде беріледі. Жаңа тәсілде осы аралық формалды тіркеуден нақты жұмыс іздеу кезеңіне айналмақ.
13 күн ішінде азаматқа жұмыс ізделеді
Негізгі өзгеріс — жұмыссыз мәртебесін алуға дейінгі кезеңнің ұзаруы.
1 қазаннан бастап пилоттық жоба аясында мансап орталығы азаматтың еңбек тәжірибесін, кәсіби дағдыларын және қажеттіліктерін егжей-тегжейлі бағалайды. Оның бейіні анықталып, сәйкес бос жұмыс орындары іріктеледі және жұмыс берушілермен байланыс орнатылады.
Яғни мансап орталығына жүгіну тек жұмыссыз ретінде тіркелуге апаратын рәсім болмауға тиіс. Жаңа модельде басты нәтиже мәртебе беру емес, адамның біліктілігіне, тәжірибесіне және кәсіби жоспарына сәйкес келетін жұмыс табу болады.
Жұмыс іздеуші ретінде eGov арқылы, Enbek электрондық еңбек биржасында немесе тұрғылықты жері бойынша мансап орталығында тіркелуге болады. Қазіргі тәртіпте жұмыссыз мәртебесі азаматқа еңбек делдалдығы, кәсіптік оқыту, субсидияланатын жұмыс орындары және басқа да жұмыспен қамту шараларын пайдалануға мүмкіндік береді.
Мансап орталығының жұмысы да өзгереді
Пилоттық жоба тек азамат үшін белгіленген мерзімді ұзартумен шектелмейді.
Мансап орталықтары мен Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қоры филиалдарының мамандары жаңартылған жұмыс тәртібі бойынша қосымша оқудан өтеді.
Басты назар бірнеше процеске аударылады:
- азаматтың кәсіби бейінін нақты анықтауға;
- оған сәйкес бос жұмыс орындарын таңдауға;
- жұмыс берушілермен тікелей байланыс орнатуға;
- азаматты жұмысқа орналасқанға дейін сүйемелдеуге;
- жұмыспен қамтудың белсенді шараларын ұсынуға;
- нәтижелерді ақпараттық жүйелерде дұрыс көрсетуге.
Пилоттың нәтижесі жаңа модельдің іс жүзінде қаншалықты тиімді екенін анықтау үшін пайдаланылмақ. Сонымен бірге толық енгізуге дейін қосымша реттеуді қажет ететін мәселелер анықталады.
Қазақстанда 334 мыңнан астам адам ресми жұмыссыз ретінде тіркелген
Жаңа тәсілдің ауқымын еңбек нарығындағы көрсеткіштерден де байқауға болады.
Ұлттық статистика бюросының дерегінше, 2026 жылдың бірінші тоқсанында Қазақстандағы жұмыссыздық деңгейі 4,5 пайыз болды. Ел экономикасында 9,39 миллион адам жұмыспен қамтылған.
Сәуір айының соңында Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің жұмыспен қамту органдарында 334,1 мың адам ресми жұмыссыз ретінде тіркелген. Олардың жұмыс күшіндегі үлесі 3,4 пайызды құрады.
Сондықтан 2 күндік мерзімді 13 күнге дейін ұзарту жүздеген мың жұмыс іздеушіге қызмет көрсету моделіне әсер етуі мүмкін. Негізгі айырмашылық — азаматты мүмкіндігінше тез жұмыссыз ретінде тіркеуден бұрын оған лайықты жұмыс табуға көбірек уақыт жұмсалады.
Азаматқа жеке жұмыс жоспары ұсынылады
Жаңа модельде адамның мамандығы ғана емес, тәжірибесі, дағдылары мен нақты қажеттілігі ескерілуге тиіс.
Бұл жұмыс іздеушіге бірнеше мүмкіндік береді: жеке консультация алу, ұсынылған вакансияларды салыстыру, қажетті рәсімдерден өту және өзінің біліктілігі мен кәсіби жоспарына сәйкес жұмыс таңдау.
Еңбек министрлігінің жұмыспен қамту жөніндегі түсіндіруінде де мемлекеттік қолдау бос жұмыс орнын ұсынумен шектелмейтіні көрсетілген. Азаматтарға кәсіптік оқыту және қайта даярлау, субсидияланатын жұмыс орындары, қоғамдық жұмыстар, жастар практикасы, кәсіпкерлік бастамаларды қолдау және жұмыс күші қажет өңірлерге ерікті қоныс аудару шаралары ұсынылады.
Пилоттық кезеңнің түпкі мақсаты да осыған тіреледі: азаматтың жұмыссыз мәртебесін қаншалықты жылдам алғанын емес, оның тұрақты жұмысқа қаншалықты тез оралғанын негізгі нәтижеге айналдыру.
Қазан-желтоқсанда жаңа тәртіп түсіндіріледі
Пилоттық кезеңде өңірлер жаңа жұмыс моделіне дайындалады. Мансап орталықтары мен Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қоры филиалдарының мамандары оқытылады.
Қазан-желтоқсан айларында азаматтармен кездесулер, консультациялар және түсіндіру іс-шаралары өткізіледі. Онда жұмыс іздеу тәртібі, жұмыспен қамту шаралары және әлеуметтік төлемдерді алу талаптары түсіндіріледі.
Осылайша, 1 қазаннан басталатын негізгі өзгерістердің бірі — жұмыссыз мәртебесін бергенге дейін лайықты жұмыс іздеу мерзімінің 2 күннен 13 күнге дейін ұзаруы. Мансап орталығы осы уақытты азаматтың тәжірибесі мен дағдыларына сәйкес нақты жұмыс табуға пайдалануға тиіс.
Бұған дейін біз жұмысынан айырылған қазақстандықтарға МӘСҚ-дан әлеуметтік төлем қалай тағайындалатыны туралы жазған едік. Қолданыстағы тәртіп бойынша төлем алу үшін азамат алдымен жұмыс іздеуші ретінде тіркеліп, ресми жұмыссыз мәртебесін алуы қажет.
