Қазақ киносы жаңа межеге шықты. 12 қыркүйекте аталып өтетін Қазақ киносының күніне сала прокаттағы миллиардтық нәтижемен, жаңа фильмдермен және халықаралық фестивальдердегі жобаларымен келіп отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
2026 жылдың алғашқы жартысында мемлекеттік қолдаумен түсірілген алты фильм кең прокатқа шықты. Қыркүйекте олардың қатарына «38. Соңғы нүкте» және «Бүркітші» қосылды.
Алты фильм прокатқа шықты, қыркүйекте тағы екеуі қосылды
Жылдың алғашқы алты айында мемлекеттік қолдаумен түсірілген «Гипноз», «Билет из рая», «Әбіл», «Осенний бриз», «Құт» және «Пряники для её отца, моего прадеда, её деда» фильмдері көрерменге жол тартты.
Соңғы жоба мемлекеттік қолдаумен түсіріліп, Қазақстан кинотеатрларында коммерциялық прокатқа шыққан алғашқы деректі фильм болды.
Қыркүйекте прокатқа тағы екі туынды шықты — «38. Соңғы нүкте» және «Бүркітші». Екі картинаның да қазіргі кинотеатрлар репертуарында жүргені көрінеді.
«38. Соңғы нүкте» орманшылар мен күрделі жағдайда кәсіби міндетін атқаратын адамдардың еңбегіне арналған. Ал «Бүркітші» «Заң мен тәртіп» бағыты бойынша киножобалар байқауында іріктелген dark-триллер жанрындағы отандық жоба ретінде ұсынылып отыр.
«Qaitadan» мемлекеттік қаржыдан бес есе көп жинады
Соңғы жылдардағы ең маңызды көрсеткіштердің бірі — мемлекеттік қолдаумен түсірілген киноның коммерциялық нәтиже көрсете бастауы.
«Qaitadan» 2025 жылы прокаттан 1 млрд теңгеден астам жинады. Мәдениет және ақпарат министрлігінің дерегінше, фильм мемлекет салған қаражатты толық қайтарып қана қоймай, оның көлемінен бес еседен астам кассалық түсім көрсетті.
Бұл нәтиже кейін халықаралық деңгейде де жалғасты. 2026 жылғы маусымда «Qaitadan» IV Бішкек халықаралық кинофестивалінің Орталық Азия байқауында «Үздік фильм» аталымы бойынша Гран-при иеленді.
Осы көрсеткіш мемлекеттік қолдаудың тиімділігін енді тек түсірілген фильмдер санымен емес, көрермен сұранысы мен прокаттағы нәтижемен де бағалауға мүмкіндік береді.
Қазақстандық фильм Сан-Себастьян байқауына кірді
Қазақ киносының тағы бір бағыты — халықаралық фестивальдер.
«Mūğalım» фильмі Испанияда 18–26 қыркүйек аралығында өтетін 74-ші Сан-Себастьян халықаралық кинофестивалінің New Directors конкурсына іріктелді. Бұл бағдарлама алғашқы немесе екінші толықметражды фильмін түсірген режиссерлерге арналған.
Картина — режиссер Аяна Нұрдинованың толықметражды дебюті. Фильм Балқашта тұратын музыка мұғалімінің тағдырын баяндайды. New Directors бағдарламасына биыл 13 елден 14 фильм таңдалған.
Қазақстандық анимация да халықаралық алаңдарға шығып жатыр. Шәкен Айманов атындағы «Қазақфильм» мәліметінше, «Алтын адам» анимациялық фильмі Hiroshima Animation Season 2026 фестивалінің конкурстық бағдарламасына іріктелген.
Ал «Қазақанимацияның» «KÖLEÑKE» жобасы АҚШ-та өткен фестивальде The DarkCat Award қазылар алқасының арнайы жүлдесіне ие болды.
«Қазақфильм» ескі мұраны цифрландырып жатыр
Жаңа фильмдер өндірісімен қатар ұлттық кино қорын сақтау жұмыстары жалғасуда.
2026 жылдың алғашқы жартысында бес фильм цифрлық форматқа көшірілді. «Алты жасар Алпамыс» пен «Қилы кезең» фильмдері реставрациядан өтті.
Бұл жұмыс ескі картиналарды физикалық тұрғыдан сақтаумен ғана шектелмейді. Цифрландырылған кино мұрасын жаңа платформаларда көрсетуге, қайта шығаруға және кейінгі аудиторияға қолжетімді етуге мүмкіндік артады.
Анимацияда да жаңа өндірістік цикл басталды. «Қазақанимация» он пилоттық жобаны өндіріске жіберді. Жобалар Канндағы Marché du Film және Annecy International Animation Film Festival секілді кәсіби халықаралық алаңдарда таныстырылды.
Қазақ киносының күні сегіз жаңа жұлдызбен аталып өтеді
12 қыркүйектің Қазақ киносының күні ретінде таңдалуы да кино тарихымен байланысты. 1941 жылғы 12 қыркүйекте Қазақ КСР Халық комиссарлары кеңесінің қаулысымен Алматы киностудиясы құрылған. Кейін ол «Қазақфильм» атын алды, ал 1984 жылы киностудияға Шәкен Аймановтың есімі берілді.
Биыл кәсіби мерекеге орай «Қазақфильмнің» Жұлдыздар аллеясында режиссерлер, операторлар, суретшілер, актерлер мен кинотанушылардың құрметіне сегіз атаулы жұлдыз ашылады.
2026 жыл қазақ киносының тағы бір үлкен есімімен байланысты. Биыл режиссер Абдолла Қарсақбаевтың туғанына 100 жыл толады.
Осылайша, сала бір мезгілде үш бағытта қозғалып отыр: жаңа фильмдерді прокатқа шығару, халықаралық фестивальдерге қатысу және ұлттық кино мұрасын сақтау. Ал коммерциялық тұрғыдан ең айқын көрсеткіш әзірге «Qaitadan»-ға тиесілі — 1 млрд теңгеден астам касса және мемлекеттік инвестициядан бес еседен жоғары нәтиже.
Бұған дейін біз «Qaitadan» фильмінің IV Бішкек халықаралық кинофестивалінде Гран-при алғаны туралы жазған едік. Картина Орталық Азия байқауында үздік фильм атанды.
