Шақыру қағазы цифрлық форматқа көшті.
Қазақстанда күзгі әскерге шақыру науқаны жүріп жатыр. Енді әскери комиссариатқа шақыру тек қағаз түрінде емес, SMS, eGov.kz порталындағы жеке кабинет немесе eGov Mobile қосымшасы арқылы да келуі мүмкін, деп хабарлайды DKNews.kz.
2026 жылғы күзгі шақыру науқаны желтоқсан айының соңына дейін жалғасады. Мерзімді әскери қызметке кейінге қалдыруға немесе босатуға негізі жоқ 18 бен 27 жас аралығындағы шамамен 23 мың азаматты шақыру жоспарланған.
Шақыру қағазы қалай келеді
Шақыру қағазы — азаматтың жергілікті әскери басқару органына, яғни әскери комиссариатқа келуін талап ететін ресми құжат. Бұл жай хабарлама емес, орындалуы міндетті заңды талап.
Шақыру туралы хабарлама бірнеше жолмен берілуі мүмкін:
- азаматтың өзіне қол қойғызып тапсыру;
- жұмыс беруші немесе оқу орны арқылы;
- eGov.kz порталындағы жеке кабинет арқылы;
- eGov Mobile қосымшасы арқылы;
- SMS арқылы.
Құжатта немесе хабарламада келу күні, уақыты, мекенжайы және шақыру мақсаты көрсетіледі.
Шақыру қағазын алғаннан кейін аты-жөніңізді, мекенжайды, күнін және шақыру мақсатын тексерген жөн. Азамат медициналық комиссиядан өту, әскери есеп деректерін нақтылау немесе басқа шақыру іс-шаралары үшін шақырылуы мүмкін.
Дәлелді себепсіз келмеу әкімшілік жауапкершілікке әкелуі мүмкін, ал әскери қызметтен қасақана жалтару жағдайында заңда қылмыстық жауапкершілік те қарастырылған.
Шақыру қағазы бірден әскерге жіберуді білдірмейді
Шақыру туралы хабарлама алған азаматты сол күні әскери бөлімге жөнелтеді деген сөз емес.
Алдымен әскерге шақырылушы белгіленген рәсімдерден өтеді. Оның денсаулық жағдайы медициналық тексеру кезінде бағаланып, әскери қызметке жарамдылық санаты анықталады. Сонымен бірге әскерге шақыруды кейінге қалдыруға немесе одан босатуға заңды негіздердің бар-жоғы тексеріледі.
Әскери комиссариатқа барар алдында мына құжаттарды дайындаған дұрыс:
- жеке куәлік;
- тіркеу куәлігі, егер бар болса;
- білім туралы құжат немесе оқу орнынан анықтама;
- медициналық қорытындылар мен анықтамалар;
- кейінге қалдыру құқығын растайтын құжаттар.
Егер азамат белгіленген уақытта дәлелді себеппен келе алмаса, бұл туралы жергілікті әскери басқару органына алдын ала хабарлап, себебін құжатпен растауы қажет.
Әскерден кімге кейінге қалдыру беріледі
Қазақстан заңнамасында мерзімді әскери қызметке шақыруды кейінге қалдырудың бірнеше негізі қарастырылған.
Олардың қатарында:
- отбасылық жағдай;
- білім алуды жалғастыру;
- денсаулық жағдайы;
- заңда көзделген белгілі бір кәсіби қызмет түрлері бар.
Белгілі бір талаптар сақталған жағдайда ауылдық жерде мамандығы бойынша тұрақты жұмыс істейтін педагогтер мен дәрігерлерге, депутаттарға, азаматтық авиация әуе кемелері мен су көлігі экипаждарының мүшелеріне және заңда белгіленген басқа санаттарға кейінге қалдыру берілуі мүмкін.
Алайда азаматтың өзін автоматты түрде кейінге қалдыру құқығына ие деп санауы жеткіліксіз. Түпкілікті шешімді аудандық немесе қалалық шақыру комиссиясы қабылдайды.
Денсаулық жағдайына байланысты кейінге қалдыру да медициналық қорытынды мен шақыру комиссиясының шешімі негізінде рәсімделеді.
Шетелде оқитын студент не істеуі керек
Күндізгі бөлімде білім алу әскерге шақыруды кейінге қалдыруға негіздердің бірі болуы мүмкін.
Шетелде күндізгі бөлімде оқитын Қазақстан азаматы оқу орнынан тиісті анықтама алуы керек. Қажет болған жағдайда құжат қазақ немесе орыс тіліне нотариалды куәландырылған аудармасымен ұсынылады.
Өтінішті eGov.kz порталы арқылы беруге болады. Электронды қызмет арқылы азамат кейінге қалдыруға негізін көрсетіп, қажетті құжаттарды ұсынады.
Бұл жерде де соңғы шешімді шақыру комиссиясы қабылдайды.
Шақыру күні ауырып қалса не болады
Ауру шақыруды елемеуге негіз болмайды.
Егер денсаулық жағдайына байланысты белгіленген күні әскери комиссариатқа бару мүмкін болмаса, жергілікті әскери басқару органына алдын ала хабарлап, медициналық анықтама ұсыну қажет.
Оқу, жұмыс немесе басқа дәлелді жағдайларға байланысты келе алмағанда да тиісті құжаттар талап етіледі. Негізгі талап — келмеу себебі ресми түрде расталуы керек.
Сондықтан шақыру қағазын елемей қоюдың орнына әскери басқару органымен байланысып, жағдайды құжатпен рәсімдеген дұрыс.
Күзде шамамен 23 мың адам әскерге шақырылады
2026 жылғы күзгі шақыру 1 қыркүйекте басталып, желтоқсан айының соңына дейін жалғасады.
Жоспар бойынша мерзімді әскери қызметке шамамен 23 мың қазақстандық шақырылады. Олардың 12 мыңнан астамы Қарулы Күштерге, 7 мыңға жуығы Ұлттық ұланға, 3 мыңға жуығы ҰҚК Шекара қызметіне жіберіледі. Бұдан бөлек, 400-ден астам азамат Төтенше жағдайлар министрлігінің бөлімшелерінде, 300-ге жуығы Мемлекеттік күзет қызметінде әскери борышын өтейді.
Сонымен қатар әскерге шақыру жүйесі біртіндеп цифрландырылып келеді. Азаматтардың білімі, отбасылық жағдайы, жұмыс орны және тіркелуі туралы мәліметтердің бір бөлігі мемлекеттік ақпараттық жүйелер арқылы тексеріледі.
Бұған дейін біз Қазақстандағы 2026 жылғы күзгі әскерге шақыру науқаны туралы жазған едік. Науқан аясында мерзімді қызметке шамамен 23 мың азаматты жіберу жоспарланған.
