Қазақ киносының классикасы қайта оралды.
Абдолла Қарсақбаевтың 100 жылдығына арналған ретроспектива Қазақстанның алты қаласын қамтып, көрерменге режиссердің төрт картинасын қайта ұсынады, деп хабарлайды DKNews.kz.
12 қыркүйек — Қазақ киносы күнінде Алматыда мерейтойлық бағдарлама басталды. Оны Мәдениет және ақпарат министрлігі ұйымдастырып, режиссердің шығармашылық мұрасын көрме, арнайы көрсетілімдер және «Қазақфильмдегі» жаңа атаулы жұлдыздардың ашылуымен ұштастырды.
Қарсақбаевтың төрт фильмі алты қалаға жол тартады
Ретроспективалық көрсетілімдер 17 қыркүйекке дейін жалғасады. Бағдарлама Алматы, Астана, Шымкент, Ақтөбе, Қызылорда және Ақтау қалаларын қамтиды.
Көрермендерге режиссердің төрт туындысы ұсынылады:
- «Менің атым Қожа»;
- «Алты жасар Алпамыс»;
- «Балалық шаққа саяхат»;
- «Қилы кезең».
Мұндай формат мерейтойды бір күндік салтанатпен шектемейді. Қарсақбаевтың фильмдері бірнеше өңірде қайтадан үлкен экранға шығып, жаңа буын көрерменімен кездеседі.
Қожаның экранға дейінгі бейнесі алғашқылардың бірі болып көрсетілді
Алматыдағы мерейтойлық бағдарламаның тағы бір бөлігі — «Уақыт пен экран үндестігі: Абдолла Қарсақбаевқа 100 жыл» көрмесі.
Экспозицияға суретші М. Фролова-Багрееваның Бердібек Соқпақбаевтың «Менің атым Қожа» повесінің желісімен жасаған түпнұсқа графикалық жұмыстары қойылды. Олар арқылы әйгілі кейіпкердің киноэкранға шыққанға дейін көркемдік тұрғыдан қалай қалыптасқанын көруге болады.
Бұл жерде әдебиет пен киноның байланысы ерекше көрінеді. Бердібек Соқпақбаев жасаған Қожа бейнесін Қарсақбаев экранға алып шықты, ал фильм кейін қазақ киносының ең танымал туындыларының біріне айналды.
Картина 1967 жылы Каннда өткен балалар мен жасөспірімдерге арналған халықаралық кинофестивальде дипломант атанды. Бердібек Соқпақбаевтың «Менің атым Қожа» повесі 68 тілге аударылғаны туралы бұған дейін жазған едік.
«Менің атым Қожа» жаңа буынға да жетіп жатыр
Фильмнің мерейтойлық бағдарламаға қайта енуі тек тарихи мәнге ие емес. Картина арада ондаған жыл өтсе де балалар аудиториясына көрсетіліп келеді.
Мәселен, 2022 жылы «Жазғы кино» жобасы аясында «Менің атым Қожа» фильмінің тегін көрсетіліміне 1000-нан астам бала жиналған. Іс-шараға фильмде ойнаған Нұрлан Санжар мен Гүлнар Құрабаева, Абдолла Қарсақбаевтың ұлы Тоқтар Қарсақбаев және Бердібек Соқпақбаевтың қызы Самал Соқпақбаева қатысқан.
Қожаның бүгінгі балаларға да таныс болуының тағы бір көрсеткіші бар. 2026 жылғы дерек бойынша «Менің атым Қожа» Қазақстан кітапханаларындағы жас оқырмандар ең көп сұрайтын классикалық шығармалардың қатарында қалып отыр.
Яғни мерейтойлық көрсетілім кезінде экранға тек архивтік кино қайтып жатқан жоқ. Оның әдеби негізі де қазіргі балалар аудиториясымен байланысын жоғалтпаған.
«Қазақфильм» аллеясына сегіз жаңа есім қосылды
Мерекелік бағдарлама Шәкен Айманов атындағы «Қазақфильм» ұлттық киностудиясында жалғасты. Киностудия аумағындағы Жұлдыздар аллеясында сегіз жаңа атаулы ескерткіш жұлдыз ашылды.
Аллеяға:
- Бауыржан Нөгербек;
- Болат Сүлеев;
- Мұрат Нұғманов;
- Әлім Сәбитов;
- Сламбек Тәуекел;
- Виктор Чугунов;
- Әзірбайжан Мәмбетов;
- Нұрлан Сегізбаевтың есімдері қосылды.
Олардың барлығы отандық кинематографияның дамуына үлес қосқан тұлғалар ретінде ұлықталды.
Абдолла Қарсақбаевтың 100 жылдығына арналған бағдарлама осы арқылы бір режиссердің мерейтойынан кеңірек мазмұн алды: бір күнде классикалық фильмдер қайта көрсетіліп, олардың көркемдік тарихы көрмеге шығарылды және қазақ киносына еңбек сіңірген тағы сегіз адамның есімі киностудия аллеясына енгізілді.
Ал Қарсақбаевтың төрт фильмімен кездесу мұнымен аяқталмайды. Алматыдан басталған ретроспектива 17 қыркүйекке дейін Астана, Шымкент, Ақтөбе, Қызылорда және Ақтауда жалғасады.
Бұған дейін біз Бердібек Соқпақбаевтың 100 жылдығына орай «Менің атым Қожа» туындысының әлемдік жолы туралы жазған едік: повесть ондаған тілге аударылып, Қарсақбаев түсірген фильм Канндағы халықаралық фестивальде диплом алған.
