Агробизнеске талап кеңейіп келеді. Ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаров фермерлер мен ірі шаруашылықтарды өндірісті ұлғайтумен шектелмей, ауылдарда тұрақты жұмыс орындарын ашуға және әлеуметтік инфрақұрылымға инвестиция салуға шақырды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Министр бұл ұстанымды Қарағанды облысына жұмыс сапары кезінде аграршылармен кездесуде айтты. Ауыл шаруашылығы министрлігінің мәліметінше, бизнестің экономикалық тиімділігі өзі жұмыс істейтін ауылдың дамуымен қатар жүруге тиіс.
14 млн тонна астық жиналды
Бұл мәселе биылғы егін жинау науқанының жоғары қарқыны аясында көтеріліп отыр.
Қазақстан бойынша дәнді және дәнді-бұршақты дақылдардың 10 млн гектары немесе жалпы алқаптың 63,9 пайызы жиналды. Бастырылған астық көлемі 14 млн тоннаға жетті.
Салыстыру үшін, 2025 жылдың осы кезеңінде 6,7 млн гектар жиналып, 9,5 млн тонна астық алынған. Демек, биыл жиналған алқап та, бастырылған астық көлемі де былтырғы сәйкес кезеңнен айтарлықтай жоғары.
Қарағанды облысында 646 мың гектар немесе дәнді және дәнді-бұршақты дақылдар алқабының 71,4 пайызы жиналды. Бұған қоса 197 мың тонна картоп және 63 мың тонна көкөніс алынған.
Қарағандылық 233 фермерге 15,6 млрд теңге берілді
Жоғары өндірістік көрсеткіштердің артында мемлекеттік қаржыландыру да бар.
«Кең дала» бағдарламасы арқылы Қарағанды облысының 233 фермеріне көктемгі егіс және егін жинау жұмыстарын жүргізуге 15,6 млрд теңге бөлінді. Қаржыландыру 182 мың гектардан астам алқапты қамтыды.
Жеңілдетілген лизинг бойынша жалпы құны 18,2 млрд теңге болатын 925 ауыл шаруашылығы техникасын жеткізуге 866 шарт жасалған.
Солтүстік Қазақстан облысының тәжірибесін тарату бағдарламасы бойынша Қарағанды өңіріне қарастырылған 7 млрд теңге толық игерілді. Суармалы егіншілікті дамыту және тауарлық сүт фермаларын салу бойынша төрт жоба қаржыландырылды.
Мемлекеттік қолдаудың жалпы көлемі де өсіп келеді. Президент Қасым-Жомарт Тоқаевқа шілдеде берілген есепте жеңілдетілген несие мен ауыл шаруашылығы техникасының лизингін кеңейту агросекторды дамыту тетіктерінің бірі ретінде көрсетілген. 2026 жылдың бірінші жартысында ауыл шаруашылығы өндірісінің нақты көлем индексі 4,4 пайызға өскен.
Сапаров: маусымдық жұмыс жеткіліксіз
Министр енді мемлекеттік қолдау алатын және өндірісін кеңейтіп жатқан бизнестің ауылдағы жұмыспен қамтуға да көбірек үлес қосуына назар аударды.
«Аграршылар тек маусымдық жұмысқа адам жалдамай, ауыл тұрғындарын жыл бойы тұрақты жұмыспен қамтуға ұмтылуы керек. Адамның тұрақты жұмысы, лайықты өмір сүру жағдайы және туған ауылында қажетті инфрақұрылымы болған кезде оның еңбекке де, жерге де көзқарасы мүлде өзгеше болады. Бұл туралы Мемлекет басшысы да бірнеше рет айтқан», – деді Айдарбек Сапаров.
Мұндағы негізгі өзгеріс — агробизнестің тиімділігін тек гектар, өнімділік немесе өндіріс көлемімен өлшемеу ұсынылып отыр.
Министрдің ұстанымы бойынша, ауылда жұмыс істейтін кәсіпорын тұрақты жұмыс орындарын қалыптастырып, өзі орналасқан елді мекеннің әлеуметтік жағдайына да қатысуы керек.
«Шахтерское» неге үлгі ретінде көрсетілді
Сапаров мұндай модельдің мысалы ретінде «Шахтерское» серіктестігін атады.
Кәсіпорын картоп тұқымын өндіретін элиталық тұқым шаруашылығы мәртебесіне ие, сондай-ақ дәнді дақылдардың бастапқы тұқым өндірушісі саналады. Шаруашылықта ангус тұқымды ірі қара өсіретін репродуктор да жұмыс істейді.
Қазір мұнда екі ірі инвестициялық бағыт іске асырылып жатыр: 1 792 гектар суармалы жерді ауыл шаруашылығы айналымына енгізу және 15 мың тонна өнімге арналған жаңа көкөніс қоймасын салу.
Қарағанды облысы әкімдігінің мәліметінде шаруашылықтың суармалы алқаптары шамамен 2 мың гектарға кеңейтілгені және сақтау инфрақұрылымы ұлғайтылып жатқаны көрсетілген.
2025 жылы серіктестіктің негізгі капиталына салынған инвестиция 5 млрд теңгеден асты. Сонымен бірге кәсіпорын өзі орналасқан ауылдың әлеуметтік инфрақұрылымына қаржы бағыттап отыр.
Мемлекеттік қолдау инвестицияға айналып жатыр
«Шахтерское» серіктестігінің басшысы, «Еңбек ері» Георгий Прокоп мемлекеттік бағдарламалар кәсіпорынның өндірісті жаңғыртуына мүмкіндік бергенін айтты.
«Бүгінде ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілерді қолдауға бағытталған тұтас құралдар кешені әзірленді. Инвестициялық субсидиялар мен жеңілдетілген несиелендірудің арқасында біз техниканы жаңартып, суармалы егіншілікті дамытып, заманауи сақтау нысандарын салып, өндіріс қуатын кезең-кезеңімен арттыра аламыз», – деді Георгий Прокоп.
Мұнда екі бағыт қатар көрінеді: мемлекет агробизнеске жеңілдетілген қаржы мен инвестициялық қолдау береді, ал министрлік бизнестен өндіріс өсімімен бірге ауылдағы жұмыспен қамту мен инфрақұрылымға үлес күтетінін білдіріп отыр.
Ауылдағы инвестицияның мәні өзгере бастады
Суармалы жер мен көкөніс қоймаларының экономикалық әсері бір шаруашылықтың шеңберінен шығады. Суару өнімділікті тұрақтандыруға мүмкіндік берсе, сақтау қуаты өнімді бірден нарыққа шығармай, ұзақ мерзім сақтауға және маусымаралық кезеңдегі ұсынысты ұстап тұруға көмектеседі.
Министр бұған дейін де заманауи көкөніс қоймаларын азық-түлік қауіпсіздығының маңызды элементі деп атаған. Мәселен, Павлодар облысына сапары кезінде сақтау инфрақұрылымы өнім шығынын азайтып, оның сапасын сақтауға және нарыққа маусымаралық кезеңде тұрақты жеткізуге мүмкіндік беретініне назар аударды.
Қарағандыдағы кездесуде бұл модельге тағы бір талап қосылды — аграрлық инвестиция ауыл тұрғындары үшін жыл бойғы жұмыс пен өмір сүруге қажетті жағдай қалыптастыруға да қызмет етуі керек.
Бұл бағыт өңір үшін жаңа емес. Бұған дейін біз Қарағанды облысында ауыл шаруашылығы жобалары арқылы жергілікті тұрғындарға тұрақты жұмыс орындарын ашу және суармалы егіншілікті кеңейту жоспарлары туралы жазған едік. Сол кезде «Шахтерское» шаруашылығында да жаңа суармалы жерлерді айналымға енгізу мен өндірістік инфрақұрылымды жаңарту жұмыстары жүргізіліп жатқан еді.
