Ғарыш өндірісі жаңа нарыққа бағытталмақ.
Қазақстан корейлік CONTEC Space Group компаниясымен спутниктер мен олардың компоненттерін ел ішінде бірлесіп өндіруді және өнімді Орталық Азия, Таяу Шығыс пен Еуропаға экспорттауды пысықтап жатыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Сеулде Премьер-министрдің орынбасары – жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мадиев CONTEC Space Group-тың құрастыру-сынау кешеніне барып, компанияның басқарма төрағасы Ли Сонхимен кездесті. Келіссөздердің негізгі тақырыбы — Қазақстандағы ғарыш өндірісін халықаралық жеткізу тізбегіне қосатын технологиялық және инвестициялық жобалар.
Қазақстанда спутник компоненттерін шығаратын хаб құрылуы мүмкін
Келіссөздердің ең маңызды бөлігі — Қазақстанда спутник компоненттерін өндіретін хаб құру мүмкіндігі.
Жоспар жүзеге асса, өндірілген өнім тек ішкі қажеттілікке жұмсалмайды. Оны:
- Орталық Азияға;
- Таяу Шығысқа;
- Еуропа нарығына
жеткізу көзделіп отыр.
Бұл Қазақстанның ғарыш саласы үшін маңызды өзгеріс болмақ. Ел спутниктік технологияларды пайдаланушы ғана емес, ғарыш техникасының жекелеген компоненттерін халықаралық нарыққа жеткізетін өндірістік алаң ретінде қарастырылып отыр.
Оған қажетті бастапқы база бар. Астанада жұмыс істейтін «Ғалам» ғарыш аппараттарын құрастыру-сынау кешені 100 килограмнан 6 тоннаға дейінгі аппараттарды жасау циклін қамтамасыз ете алады. Бұған дейін кешеннің өндірістік мүмкіндіктері мен қазақстандық спутниктерді жасау бағыттары туралы сала өкілдері егжей-тегжейлі айтқан.
CONTEC «Ғалам» жобасына инвестиция салуды қарастырып отыр
Корей компаниясымен келіссөзде CONTEC компаниясының «Ғалам» жобасына инвестиция салу жоспары да қаралды.
Тараптар спутниктер мен олардың компоненттерін бірлесіп өндірумен қатар, Қазақстандағы жерүсті ғарыш инфрақұрылымын кеңейту мүмкіндігін талқылады. Оның ішінде ірі габаритті жерүсті антенна жүйелерін ел ішінде шығару мәселесі бар.
Бұл бағыт CONTEC-тің негізгі бизнесіне сәйкес келеді. Компания спутниктер мен зымыран-тасығыштардан деректер қабылдайтын жерүсті стансаларын құрып, спутниктік суреттерді өңдеу және оларды қолданбалы сервистерге айналдыру технологияларын дамытады.
Қазақстан үшін мұндай локализация спутниктің өзін құрастырумен шектелмейтін өндірістік тізбек қалыптастыруға мүмкіндік береді: компоненттер, антенналар, жерүсті стансалары және деректерді өңдеу бір экожүйеге біріктірілуі мүмкін.
Жасанды интеллект ғарыштан алынған суреттерді өңдейді
Келіссөздердің тағы бір бағыты — спутниктік суреттерді жасанды интеллект арқылы өңдеу.
Жерді қашықтан зондтау кезінде спутниктер өте үлкен көлемде дерек жинайды. Бірақ оның экономикалық құны суреттің өзінен емес, сол деректен қажетті ақпаратты автоматты түрде анықтау мүмкіндігінен қалыптасады.
CONTEC өз технологияларында жасанды интеллект пен deep learning алгоритмдерін спутниктік суреттерді талдауға қолданады. Компания мұндай шешімдердің ауыл шаруашылығы, балық шаруашылығы, жер пайдалану және қалалық жоспарлау салаларында пайдаланылатынын көрсетеді.
Қазақстан үшін бұл технологиялар егістік жағдайын бағалау, табиғи ресурстарды бақылау, төтенше жағдайлардың салдарын анықтау, су ресурстары мен инфрақұрылымды мониторингтеу сияқты практикалық міндеттерге қолданылуы мүмкін.
Қазақстанның алты спутнигі халықаралық топқа кіреді
CONTEC-пен келіссөз Қазақстанның ғарыш бағдарламасы кеңейіп жатқан кезеңде өтіп отыр.
Қазақстан 2030 жылға қарай тоғыз спутниктен тұратын халықаралық Жерді қашықтан зондтау тобын құруды жоспарлаған. Оның алтауы Қазақстанға тиесілі болады, ал Моңғолия, Конго Республикасы мен Нигерия бір-бір аппараттан қосуды көздеп отыр. Кейін топты 14 спутникке дейін кеңейту мүмкіндігі қарастырылған.
Бұдан бөлек, Қазақстан KazSat ұлттық ғарыштық байланыс жүйесін жаңартып жатыр. Қолданыстағы KazSat-3 аппаратын 2029 жылы KazSat-3R спутнигімен ауыстыру жоспарланған. Жаңа аппаратты жасауға арналған іріктеуге қазақстандық және шетелдік өндірушілер шақырылған.
Яғни алдағы бірнеше жылда елге тек дайын спутниктер емес, оларды өндіретін инженерлік база, компоненттер, сынақ инфрақұрылымы және жерүсті жүйелері де қажет болады.
Келесі қадам — CONTEC-тің Қазақстандағы еншілес компаниясы
Келіссөздер әзірге инвестициялық жобаларды пысықтау кезеңінде. Сондықтан спутник өндірісінің басталғаны немесе инвестиция көлемі бекітілгені туралы айтуға ерте.
Келесі кезеңде CONTEC-тің Қазақстанда еншілес компаниясын құру мүмкіндігі қарастырылады. Сонымен бірге тараптар инвестицияның параметрлері мен серіктестік шарттарын нақтыламақ.
Ынтымақтастықтың егжей-тегжейін Қазақстан Президентінің Корея Республикасына мемлекеттік сапары кезінде таныстыру жоспарланған.
Егер келіссөздер нақты инвестициялық жобаға айналса, Қазақстан үшін негізгі нәтиже спутник сатып алу емес, өндірістің бір бөлігін елге орналастыру болмақ.
Бірнеше күн бұрын біз Қазақстанның көршілес елдер үшін спутниктер жасауға дайын екенін жазған едік. Париждегі Халықаралық ғарыш саммитінде Жаслан Мадиев Астанадағы құрастыру-сынау кешенін пайдаланып, өңір елдері үшін ғарыш аппараттарын жасау мүмкіндігін ұсынған. Енді CONTEC-пен келіссөздер осы бағытты өндірістік деңгейге шығаруы мүмкін: Қазақстанда компоненттер жасап, оларды үш ірі өңірлік нарыққа экспорттау қарастырылып отыр.
