Медаль үшін күрес қайта басталады. 15 қыркүйекте Самарқандта басталатын 46-шы шахмат Олимпиадасында Қазақстанның әйелдер құрамасы старттық тізімде үшінші нөмірмен шығып, Будапештте алған тарихи күмістен кейін тағы да жүлдеге негізгі үміткерлердің бірі саналады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Ерлер құрамасының міндеті өзгеше. Қазақстан 35-ші старттық нөмірмен жарысқа кіріседі, ал жаңарған жас команда үшін алғашқы жиырмалыққа ену жоғары нәтиже болмақ.
Қазақстан шахмат федерациясының мәліметінше, ұлттық құрамалар Самарқандқа жетіп, турнир алдындағы дайындықты аяқтады.
400 құрама қатысады: Самарқанд жаңа рекорд орнатады
46-шы шахмат Олимпиадасы командалар саны бойынша тарихтағы ең ірі жарыс болады.
Қатысуға 400 құрама өтінім берген:
- Open санатында — 208 команда;
- әйелдер турнирінде — 192 команда.
Бұл Будапештте өткен 2024 жылғы Олимпиададағы алдыңғы рекордтан 20 командаға көп.
Қазақстан Самарқандқа екі құрамамен келді. Олимпиада алдында шахматшылар оқу-жаттығу жиындарын өткізіп, партиялар мен дебюттерді талдады, шахмат есептерін шешіп, блиц-турнир өткізді.
Дайындықтың жеке бөлігі командалық байланысқа арналды. Жас ойыншылардың көп болуы әсіресе ерлер құрамасы үшін осы фактордың маңызын арттырып отыр.
Қазақстан шахмат федерациясының бірінші вице-президенті Дәрмен Садвақасов әйелдер командасының жүлде үшін күресуге мүмкіндігі жоғары екенін айтады.
«Құрамалар Олимпиадаға жақсы формада, дұрыс көңіл-күймен және командалық рухпен келді деп сенемін. Біздің әйелдер құрамамыздың рейтинг бойынша үшінші старты нөмірі бар. Біз бұл команданың кез келген дәрежедегі медаль үшін күресуге қабілетті екенін білеміз. Құрамда Бибісара Асаубаева, Алуа Нұрман, Меруерт Қамалиденова, ал төртінші және бесінші тақталарда біздің жас шахматшылар Елнәз Қалиахмет пен Зарина Нұрғалиева өнер көрсетеді. Жоғары орындар үшін күрес мүмкіндігі көп жағдайда жас спортшыларымыздың өнеріне байланысты болады. Бибісара, Алуа және Меруерт жастарына қарамастан, ең жоғары халықаралық деңгейде үлкен тәжірибеге ие. Елнәз бен Зарина әлі өте жас, бірақ олар осы Олимпиадада өздерін лайықты көрсетеді деп сенеміз. Ерлер құрамасы едәуір жаңартылған және өте жас құраммен ұсынылған. Жеке атап өткім келетіні – Сауат Нұрғалиев, ерлер арасындағы Қазақстан чемпионы. Бұл атақты ол 15 жасында жеңіп алды, қазір оған 16 жас толады. Сауат үшін бұл алғашқы Әлем шахмат олимпиадасы. Сондай-ақ құрамда жас шахматшылар Алдияр Ансат пен Даниял Сапенов өнер көрсетеді. Құраманың бірінші тақтасында Денис Махнёв ойнайды, құрамда сондай-ақ Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері Жандос Ағманов бар», – дейді Дәрмен Садвақасов.
Әйелдер құрамасы Будапешттегі күмістен кейін тағы жүлде көздейді
Қазақстан әйелдер құрамасының Самарқандтағы жағдайы ерекше.
Екі жыл бұрын Будапештте команда Олимпиаданың күміс жүлдесін жеңіп алды. Бұл Қазақстан әйелдер құрамасының Олимпиада тарихындағы алғашқы командалық медалі еді.
Енді команда старттық тізімде үшінші орында тұр.
Құрамда Бибисара Асаубаева, Алуа Нурман, Меруерт Камалиденова, Елназ Калиахмет және Зарина Нургалиева бар. Капитан және бас жаттықтырушы — гроссмейстер Павел Коцур.
Бибисара Асаубаева Олимпиадаға 2026 жылғы әлем шахмат тәжіне үміткерлер турнирінің күміс жүлдегері ретінде келді. Оның максималды Эло рейтингі — 2538. Үш дүркін әлем блиц чемпионы бұған дейін де Қазақстан құрамасының негізгі бірінші тақтасы болған.
«Олимпиадаға жақсы көңіл-күймен және үлкен мотивациямен келіп отырмын. Мақсат – өз ойынымның ең үздігін көрсету, әр партияда күресу және Қазақстанды лайықты ұсыну», – дейді Бибисара Асаубаева.
Командадағы тәжірибе Алуа Нурман мен Меруерт Камалиденоваға да тиесілі. Екеуі де Будапешттегі күміс құрамда ойнады.
Ал 16 жастағы Елназ Калиахмет пен Зарина Нургалиева ересектер арасындағы шахмат Олимпиадасында алғаш рет өнер көрсетеді.
Дәл осы жас шахматшылардың нәтижесі Қазақстанның жүлде үшін күресінде маңызды болуы мүмкін.
Қазақстанның басты қарсыластары кімдер
Әйелдер құрамасының алдында нақты міндет тұр — қайтадан Олимпиада тұғырына көтерілу.
Қазақстан әйелдер құрамасының жаттықтырушысы, гроссмейстер Александр Моисеенко жүлдеге шамамен он команда таласа алады деп есептейді.
«Біздің міндетіміз – қайтадан медаль үшін күресу. Біз қарсыластардың құрамдарын талдадық. Шамамен он команда чемпиондық пен жүлделі орындарға нақты үміткер болады деп ойлаймын, сондықтан фавориттер арасындағы жекпе-жектерден қашу мүмкін емес. Негізгі бәсекелестердің қатарында: Үндістан, Қытай, АҚШ, Украина, Польша, Грузия және Өзбекстан. Турнир қожайындарының жас әрі өте күшті командасы бар, олар да жоғары орындар үшін күреседі. Сонымен қатар тосын сый сыйлай алатын құрамалар да болады. Көп нәрсе медальға үміткерлер арасындағы бетпе-бет матчтарда шешіледі», – деп атап өтті Александр Моисеенко.
Қазақстан үшін Будапешт тәжірибесі бұл жерде маңызды. 2024 жылғы Олимпиадада әйелдер құрамасы 11 турда сегіз рет жеңіп, екі рет тең ойнап, бір ғана матчта жеңілген болатын.
Ерлер құрамасында үш дебютант бар
Ерлер командасында жағдай басқаша.
Қазақстан 35-ші старттық нөмірмен бастайды. Құрам айтарлықтай жасарған және бес шахматшының үшеуі ересектер арасындағы Олимпиадада алғаш рет ойнайды.
Команда құрамында:
- Денис Махнёв;
- Даниял Сапенов;
- Жандос Ағманов;
- Алдияр Ансат;
- Сауат Нұрғалиев.
Команда капитаны — гроссмейстер Әнуар Исмағамбетов.
Денис Махнёв үшін бұл үшінші Олимпиада. Ол 2018 және 2024 жылдары Қазақстан құрамасында ойнаған. Ал Алдияр Ансат екінші Олимпиадасына қатысады.
Даниял Сапенов, Жандос Ағманов және Сауат Нұрғалиев үшін Самарқандтағы жарыс алғашқы ересектер Олимпиадасы болмақ.
«Меніңше, бұл команда бірінші жиырмалық үшін күресуге қабілетті, және бұл өте жақсы нәтиже болады. Біздің старты рейтингімізді (35) ескере отырып, 20-дан 30-орынға дейінгі аралықтағы нәтижені қанағаттанарлық деп санауға болады. Сонымен қатар біз қазіргі Олимпиаданы осы команданың қалыптасуының маңызды кезеңі ретінде қарастырамыз. Біздің жас шахматшыларымызға 16–18 жас, олардың алдында әлі көптеген турнирлер бар. Келесі Олимпиадаға бұл құрама әлдеқайда жетілген күйде келіп, бірінші ондық үшін, мүмкін, медальдар үшін де күресе алады деп ойлаймын. Қазір ұрпақтар алмасуы жүріп жатыр, сондықтан қазіргі турнир біздің ерлер құрамамыздың прогресінің маңызды көрсеткіші болады», – деп есептейді Дәрмен Садвақасов.
15 жаста ел чемпионы атанған Сауат алғаш рет Олимпиадаға шығады
Ерлер құрамасындағы ең жас ойыншы — Сауат Нургалиев.
Ол 2010 жылғы 16 қыркүйекте туған және дәл Олимпиада кезінде 16 жасқа толады. Сауат 15 жасында Қазақстан чемпионы атанды.
Самарқанд оның ересектер арасындағы алғашқы шахмат Олимпиадасы болады.
«Жиындар жай ғана тамаша өтті. Мұнда жеті жаттықтырушы келді. Мен үлкен ләззат пен пайда алдым. Сондай-ақ біз командаластарымызбен танысып, достастық. Сондықтан біздің Олимпиададағы ойынымыз керемет командалық жұмыс пен командалық рухтың арқасында өте жақсы болады деп сенімдімін. Мен команданы ұятқа қалдырмау үшін жақсы ойын көрсетпекпін. Ал менің жеке мақсатым – командаға топ-10-ға кіруге көмектесу», – деп әңгімелейді Сауат Нургалиев.
17 жастағы Даниял Сапенов та ересектер құрамасында дебют жасайды. Оның максималды Эло рейтингі 2026 жылғы қыркүйекте 2510-ға жетті.
Жандос Ағманов биыл гроссмейстер атанып, Қазақстан чемпионатында үшінші рет күміс жүлде алды.
Ал 18 жастағы Алдияр Ансат Олимпиада тәжірибесіне ие. 2023 жылы ол 15 жасында Қазақстан чемпионы атанса, 2026 жылы 18 жасқа дейінгі шахматшылар арасында рапидтен әлем чемпионы болды.
11 тур Қазақстанның екі құрамасының мүмкіндігін көрсетеді
Алғашқы партиялар 16 қыркүйекте ойналады. Олимпиада 27 қыркүйекке дейін жалғасады.
Жарыс Open және әйелдер секциясында швейцариялық жүйемен 11 турдан тұрады. Әр матчта төрт шахматшы ойнап, бір спортшы запаста қалады.
Олимпиадада медальдардан бөлек үш командалық трофей сарапқа салынады: Open жеңімпазына Гамильтон-Рассел кубогы, әйелдер турнирінің чемпионына Вера Менчик кубогы, ал екі секциядағы жиынтық нәтижесі ең жоғары федерацияға Нона Гаприндашвили кубогы беріледі.
Самарқандтағы басты интрига Қазақстанның екі құрамасы үшін екі түрлі өлшеммен бағаланады: әйелдер командасы қайтадан медаль үшін таласады, ал жаңарған ерлер құрамасы 35-ші старттық позициядан алғашқы жиырмалыққа жақындауға тырысады.
Бұған дейін біз Қазақстан әйелдер құрамасының Будапешттегі шахмат Олимпиадасында тарихи күміс жүлде жеңіп алғаны туралы жазған едік. Ол кезде қазақстандық шахматшылар АҚШ пен Польшаны артта қалдырып, Олимпиада тұғырына көтерілді.
