Қазақстанда өмірді сақтандыру компанияларының табысы 4,2 есе азайды
Нарықтың табысы күрт төмендеді, деп хабарлайды DKNews.kz.
2026 жылдың алғашқы жартыжылдығында Қазақстандағы өмірді сақтандыру компанияларының реттеушілік таза пайдасы бірден 4,2 есе қысқарды, ал үш ірі компания қаңтар–маусым айларын миллиардтаған теңге шығынмен аяқтады.
Бұл ретте Қазақстанда өмірді сақтандыру саласында 10 компания жұмыс істейді. Жалпы сақтандыру секторының активтері 1 шілдедегі жағдай бойынша 4,4 трлн теңгеге жеткен. Бұл туралы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің деректерінде көрсетілген.
Реттеушілік пайда 44,8 млрд теңгеден 10,7 млрд теңгеге түсті
Бірінші жартыжылдықтағы басты өзгеріс бизнес көлемінің қысқаруы емес, компаниялардың қаржылық нәтижесінің нашарлауы болды.
2026 жылдың қаңтар–маусым айларында өмірді сақтандыру компанияларының жиынтық реттеушілік таза пайдасы 10,7 млрд теңгені құрады. Бір жыл бұрын бұл көрсеткіш 44,8 млрд теңге болған.
Яғни бір жылдың ішінде пайда 4,2 есе азайған.
Ал бухгалтерлік есеп бойынша таза пайда мұншалықты қатты төмендеген жоқ. Корпоративтік табыс салығына дейінгі пайда бір жылда 11%-ға қысқарып, 81,5 млрд теңге болды.
Салық төленгеннен кейінгі таза пайда 15,3%-ға төмендеп, 88 млрд теңгеден 74,5 млрд теңгеге түсті.
Мұндай үлкен айырмашылық есептеу тәсіліне байланысты. Кәдімгі таза пайда компанияның табыстары, шығыстары мен салықтары есепке алынғаннан кейінгі бухгалтерлік нәтижені көрсетеді.
Ал реттеушілік көрсеткіш пруденциялық талаптарға байланысты қосымша баптарды, соның ішінде сақтандыру төлемдерін, резервтердегі өзгерістерді және басқа да арнайы кірістер мен шығыстарды қамтиды.
Сондықтан бір компанияның бухгалтерлік және реттеушілік пайдасы бір-бірінен айтарлықтай ерекшеленуі мүмкін.
Nomad Life, Freedom Life және «Евразия» шығынға батты
Нарықтағы ең үлкен нашарлау бірден үш ірі компанияға тиесілі.
2026 жылдың бірінші жартыжылдығында Nomad Life компаниясының реттеушілік шығыны 11,4 млрд теңгеге жетті.
Freedom Life — 10,3 млрд теңге, ал «Евразия» өмірді сақтандыру компаниясы 8,2 млрд теңге шығын көрсетті.
Үш компанияның жиынтық теріс нәтижесі 29,9 млрд теңгені құрады.
Бір жыл бұрын жағдай мүлде басқаша еді.
2025 жылдың қаңтар–маусым айларында Nomad Life 12,2 млрд теңге реттеушілік пайда тапқан. Freedom Life көрсеткіші 2,9 млрд теңге, ал «Евразияныкі» 2,7 млрд теңге болған.
Үш компанияның жиынтық пайдасы сол кезде 17,8 млрд теңгеге жеткен.
Демек, небәрі бір жылдың ішінде олардың жалпы қаржылық нәтижесі 47,7 млрд теңгеге нашарлаған.
Halyk-Life пайдасын 71,9%-ға арттырды
Жалпы нарықтағы құлдырауға қарамастан, Halyk-Life нәтижесін айтарлықтай жақсартқан.
Компанияның 2026 жылдың қаңтар–маусым айларындағы реттеушілік таза пайдасы 32,3 млрд теңгеге жетіп, бір жылда 71,9%-ға өсті.
Нәтижесін жақсартқан компаниялардың қатарында «Еуропалық сақтандыру компаниясы» мен BCC Life да бар.
Бірақ нарықтың басым бөлігінде жағдай керісінше қалыптасты.
Өмірді сақтандырумен айналысатын 10 компанияның жетеуінде реттеушілік қаржылық нәтиже бір жыл бұрынғыдан төмен болған.
KM Life компаниясының реттеушілік пайдасы 2,5 млрд теңгеден 921,2 млн теңгеге дейін азайды.
Standard Life көрсеткіші 1,8 млрд теңгеден 1,2 млрд теңгеге, Centras Life табысы 1,7 млрд теңгеден 1,1 млрд теңгеге дейін төмендеді.
Ал «Мемлекеттік аннуитеттік компанияның» пайдасы 1 млрд теңгеден небәрі 74,2 млн теңгеге дейін қысқарған.
2025 және 2026 жылғы кірістерді тікелей салыстыруға болмайды
Қаржылық есепке қарағанда, нарықтағы өзгеріс бұдан да күрт көрінуі мүмкін.
2023 жылдың алғашқы жартыжылдығында өмірді сақтандыру компанияларының жиынтық кірісі 245,5 млрд теңге болған.
2024 жылы ол 314,3 млрд теңгеге, ал 2025 жылы 381,5 млрд теңгеге дейін өсті.
2026 жылдың қаңтар–маусым айларындағы есепте кіріс небәрі 113,6 млрд теңге, ал шығыс 32,1 млрд теңге деп көрсетілген.
Алайда бұл сақтандыру бизнесі бірнеше есе қысқарды деген сөз емес.
Себебі 2026 жылы есепті ұсыну тәсілі өзгерген. Сақтандыру қызметімен тікелей байланысты бірқатар шығын енді кіріс бөлімінде минус белгісімен көрсетіледі.
Олардың қатарына клиент тарту мен шарт жасауға кететін шығындар, сақтандыру төлемдері және басқа да шығындар кіреді.
Сондықтан 2025 және 2026 жылдардағы жалпы кіріс пен шығысты тікелей салыстыру дұрыс емес.
Бұл жағдайда компаниялардың пайда динамикасы анағұрлым анық көрсеткіш саналады.
Сақтандыру қызметінің нәтижесі минус 274,2 млрд теңге болды
2026 жылдың алғашқы алты айында өмірді сақтандыру компанияларының сақтандыру қызметінен түскен кірісі 271 млрд теңгені құрады.
Бірақ сақтандыру қызметінің қорытынды нәтижесі минус 274,2 млрд теңге болды.
Клиент тартуға және шарт жасауға кететін аквизициялық шығындар 80,6 млрд теңгеге жеткен.
Сақтандыру төлемдеріне байланысты шығындар 71,4 млрд теңге, сақтандыру жағдайларынан туған шығындар 18,5 млрд теңге болды.
Тағы 117 млрд теңге сақтандыру және қайта сақтандыру бойынша қаржылық шығындарға жұмсалған.
Бұл шығындардың бір бөлігін инвестициялық кіріс өтеді. Оның көлемі 128,3 млрд теңгені құрады.
Жалпы және әкімшілік шығындар тағы 24,6 млрд теңгеге жеткен.
Нарық көлемі өсіп жатыр, бірақ табыстылық әлсіреді
Реттеушілік пайданың төмендеуі сақтандыру нарығының жалпы көлемі ұлғайып жатқан кезде тіркелді.
2026 жылдың бірінші жартыжылдығында Қазақстандағы бүкіл сақтандыру нарығы бойынша сыйлықақылар көлемі 858,3 млрд теңгеге жетіп, бір жылда 7,3%-ға өсті.
Сақтандыру төлемдері 23,3%-ға артып, 252,9 млрд теңгені құрады.
Өмірді сақтандыру компанияларының активтері де ұлғайған.
Демек, сектордағы ақша көлемі мен активтер өсіп жатқанымен, бірқатар компанияның сол өсімді реттеушілік пайдаға айналдыру қабілеті әлсіреген.
Бір жыл бұрын барлық ірі компания пайдамен отырған
2025 жылдың алғашқы жартыжылдығында аталған ірі өмірді сақтандыру компанияларының барлығы реттеушілік көрсеткіш бойынша пайдамен жұмыс істеген.
2026 жылы жағдай өзгерді.
Бірден үш ірі ойыншы шығынға түсті, ал нарықтың жиынтық реттеушілік таза пайдасы 44,8 млрд теңгеден 10,7 млрд теңгеге дейін төмендеді.
Сондықтан өмірді сақтандыру нарығындағы негізгі мәселе енді бизнес көлемін өсірудің өзінде емес, сол өсімді нақты пайдаға айналдыра алуда болып отыр.
