Орта дәліздің қуаты артуы мүмкін. Құрық портындағы «Саржа» терминалдық кластерін дамыту жылына 5 млн тоннаға дейін жүк өткізу және 110 мың ЖФЭ-ге дейін контейнер өңдеу қуатын құруды көздейді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл көрсеткіштер Ұлыбритания Парламентінің делегациясына арналған Орта дәліз жөніндегі брифингте таныстырылды. Іс-шараны QazTrade ұйымдастырды. Британ делегациясын Қауымдар палатасының Қорғаныс жөніндегі арнайы комитетінің төрағасы Тан Дхеси басқарды. Делегация құрамына Қауымдар және Лордтар палаталарының мүшелері кірген.
Ұлыбритания депутаттарына Орта дәліздің мүмкіндігі таныстырылды
QazTrade бас директоры Нұрлан Құлбатыров делегацияға Орта дәліздің қазіргі жағдайы мен даму перспективаларын таныстырды.
Негізгі мәселе — маршруттың Қазақстан үшін ғана емес, бүкіл Орталық Азияның сыртқы саудасы үшін маңызы.
Еуропалық комиссия да Транскаспий көлік дәлізін Еуропа мен Азия арасындағы құрлықтық балама бағыт ретінде қарастырады. ЕО жоспары бойынша, дәлізді Еуропа мен Азия арасындағы жүкті 15 күннен аспайтын мерзімде жеткізе алатын заманауи және бәсекеге қабілетті маршрутқа айналдыру көзделген.
Тан Дхеси бастаған британдық парламенттік делегация Қазақстанға сапары барысында бұған дейін Сыртқы істер министрлігінде де келіссөз өткізген. 23 қыркүйектегі кездесуде Қазақстан мен Ұлыбритания арасындағы парламенттік және екіжақты ынтымақтастықты кеңейту мәселелері қаралған.
Құрықта жылына 110 мың контейнер өңдеу көзделген
Брифингтегі ең нақты көрсеткіштер Құрық портындағы инфрақұрылымға қатысты болды.
SEMURG INVEST бизнесті дамыту жөніндегі директоры Мадина Анет делегацияға Каспий теңізіндегі Semurg инфрақұрылымын таныстырды. Компания дамытып жатқан «Саржа» көпфункциялы теңіз терминалдары кластері:
- жылына 5 млн тоннаға дейін жүк өткізу;
- жылына 110 мың ЖФЭ-ге дейін контейнер өңдеу қуатын қалыптастыруды көздейді.
Контейнерлік қуаттың өсуі Орта дәліз үшін жеке маңызға ие. Қазақстанның қазіргі инфрақұрылымдық жоспарында Ақтау мен Құрық порттарының контейнерлік мүмкіндігін кеңейтіп, екі порт бойынша көрсеткішті 2029 жылға қарай жылына 300 мың ЖФЭ-ге жеткізу көзделіп отыр.
«Саржа» жаһандық логистикалық желілерге қосылып жатыр
Құрықтағы жоба тек жаңа терминалдар салумен шектелмейді.
Жақында SEMURG INVEST пен MSC Group құрамындағы MEDLOG логистикалық операторы стратегиялық әріптестік туралы келісім жасады. Жоба Орталық Азиядан Қазақстан мен Каспий арқылы Кавказға, одан әрі Түркия мен Еуропаға шығатын контейнерлік тізбекті дамытуға бағытталған.
Осы әріптестіктің инфрақұрылымдық базасы да «Саржа» кластері болмақ. Сондықтан брифингте айтылған 5 млн тонна мен 110 мың ЖФЭ тек перспективалық көрсеткіш емес — Құрықты Орта дәліздегі ірі контейнерлік торапқа айналдыруға бағытталған инфрақұрылымдық жоспардың бір бөлігі.
Еуропа Орта дәлізді Global Gateway арқылы қолдап отыр
Брифингте инфрақұрылымнан бөлек, Еуропалық Одақтың Орта дәлізді дамытуға қатысуы да талқыланды.
International Trade Centre ұлттық үйлестірушісі Джалил Булатов ЕО-ның Global Gateway бастамасы аясында Орталық Азияда іске асырылып жатқан жобаларды таныстырды.
Еуропалық комиссия Транскаспий көлік дәлізін Global Gateway-дің Орталық Азиядағы негізгі бағыттарының бірі ретінде белгілеген. Жоба порттар, теміржолдар, автомобиль жолдары мен логистикалық орталықтарды жаңғыртумен қатар, цифрландыруды, сауданы жеңілдетуді және көлік жүйелерінің өзара үйлесімділігін қамтиды.
2024 жылғы ЕО–Орталық Азия көлік байланысы жөніндегі инвесторлар форумында халықаралық серіктестер өңірдегі тұрақты көлік инфрақұрылымына 10 млрд еуро жұмылдыру жөніндегі міндеттемелерін жариялаған. Ал Еуропалық комиссия қолдаған модельдеу бойынша инфрақұрылым мен тиімділік шаралары іске асса, Транскаспий дәлізіндегі жүк жеткізу уақытын екі есе қысқартып, 2030 жылға қарай сауда ағынын үш есеге дейін арттыру әлеуеті бар.
Осылайша, британдық парламентшілерге арналған брифинг Орта дәліздің жалпы геосаяси маңызынан гөрі оның нақты инфрақұрылымдық мүмкіндігін көрсетті: Қазақстан Каспийдегі порт қуатын ұлғайтып, контейнерлік логистиканы күшейтіп жатыр, ал ЕО маршрутты Орталық Азия мен Еуропаны байланыстыратын стратегиялық көлік желісі ретінде қолдайды.
Бұған дейін біз MSC Group-тың Қазақстан нарығына кіріп, Құрықтағы «Саржа» кластері арқылы контейнерлік транзитті дамытуға қосылғаны туралы жазған едік. Сол жобада да негізгі межелер өзгермейді: Құрықта жылына 5 млн тоннаға дейін қосымша жүк өңдеу және 110 мың ЖФЭ-ге дейін контейнерлік қуат қалыптастыру көзделген.
