Қытай бағыты күрт өсті. 2026 жылғы қыркүйектің алғашқы 20 күнінде Қазақстаннан Қытайға 101 мың тонна астық жөнелтіліп, экспорт көлемі былтырғы сәйкес кезеңмен салыстырғанда 2,5 есе артты, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жалпы астық экспорты да жоғары қарқын сақтап отыр. «Қазақстан темір жолы» ұлттық компаниясының дерегінше, қыркүйектің алғашқы 20 күнінде шетелге 674 мың тонна астық тасымалданған. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңінен 10%-ға көп.
Қыркүйекте 852 мың тонна астық тасымалданды
Алғашқы 20 күнде теміржол арқылы ел ішінде және экспортқа барлығы 852 мың тонна астық жеткізілді. Жылдық өсім 7%-ды құрады.
Негізгі экспорттық нарықтарда да оң динамика тіркелді:
- Өзбекстанға — 319 мың тонна, өсім 20%;
- Тәжікстанға — 116 мың тонна, өсім 21%;
- Қытайға — 101 мың тонна, өсім 2,5 есе.
Қытай бағытындағы қазіргі серпін бір айлық құбылыс емес. Тамызда да Қазақстаннан Қытайға астық жөнелту көлемі екі есе өскен. Сол айда Қазақстан теміржол арқылы барлығы 1,157 млн тонна астық тасымалдап, оның 895 мың тоннасын экспортқа шығарған.
Ұн тарту өнімдерінің тасымалы 24%-ға артты
Өсім тек астықпен шектелген жоқ.
Қыркүйектің алғашқы 20 күнінде ұн тарту өнімдерін тасымалдау 134 мың тоннаға жетті. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 24%-ға жоғары.
Осы көрсеткіштің маңызы — Қазақстан сыртқы нарыққа тек астық емес, оны қайта өңдеу өнімдерін де көбірек шығарып отыр.
Бұған дейін Қазақстанның өңделген ауыл шаруашылығы өнімдері бойынша бірқатар экспорттық позициясы нығайғаны хабарланған. Атап айтқанда, бидай ұны экспортының ақшалай көлемі 11,8%-ға өскен.
Маусым қорытындысында экспорт 15,5 млн тоннаға жетті
Қазіргі тасымал динамикасы жоғары базаның үстінен қалыптасып отыр.
2025–2026 маркетингтік жылдың қорытындысында Қазақстанның астық пен ұн экспорты астық баламасында 15,5 млн тоннаға жетті. Қазақстандық өнім Орталық Азиямен шектелмей, Таяу Шығыс, Солтүстік Африка және Еуропа нарықтарына да жеткізіледі.
Экспорт географиясының кеңеюіне тасымалдау шығындарын субсидиялау да ықпал етті. Мәселен, бұған дейін Қара теңіз порттарына астық тасымалы 2,5 есе, Балтық елдеріне сегіз есе, Әзербайжанға 5,5 есе және Иранға екі есе өскені хабарланған.
Бұл бағыттар Қазақстан үшін дәстүрлі Орталық Азия нарықтарына тәуелділікті азайтып, астықты алыс нарықтарға шығаруға мүмкіндік береді.
Қытай астық экспортының өсу нүктесіне айналып келеді
Қытай бағыты биыл бірнеше кезеңде тұрақты өсім көрсеткен.
2026 жылдың алғашқы сегіз айында бұл елге теміржол арқылы 558 мың тонна астық жөнелтіліп, көрсеткіш 33%-ға артқан. Жалпы осы кезеңде Қазақстанның теміржол арқылы астық экспорты 7,2 млн тоннаға жетіп, 14%-ға өсті.
Енді қыркүйектің алғашқы 20 күніндегі 2,5 еселік өсім Қытай нарығындағы сұраныстың жоғары қарқынын көрсетіп отыр. Дегенмен бұл көрсеткіш толық жылдың қорытындысы емес, нақты 20 күндік кезеңді өткен жылдың сәйкес мерзімімен салыстыру нәтижесі.
Қазақстан үшін келесі мәселе экспорт көлемін ғана емес, теміржол инфрақұрылымының жаңа өнімді үздіксіз өткізу қабілетін сақтау болмақ. Бұған дейін біз тамызда Қазақстан жаңа маусымның алғашқы миллион тоннадан астам астығын теміржолмен тасымалдап, экспортты 46%-ға арттырғанын жазған едік. Қыркүйектегі көрсеткіштер экспорттық қарқынның жаңа егін түскен кезде де сақталғанын көрсетеді.
