Бір ғылыми орталыққа ескерту жасалды.
Егер Б.У. Жарбосынов атындағы Урология ғылыми орталығы 2026 жылдың қорытындысы бойынша көрсеткіштерін жақсартпаса, Қазақстанда оның ғылыми ұйым мәртебесін қайта қарау мәселесі көтерілуі мүмкін, деп хабарлайды DKNews.kz.
ҚР Денсаулық сақтау министрлігі Жоғары аудиторлық палатаның тапсырмасынан кейін ведомствоға қарасты 37 ұйымның ғылыми нәтижелілігін бағалауды аяқтады. Тексеру ғылыми орталықтарды, ғылыми-зерттеу институттарын және медициналық жоғары оқу орындарын қамтыды.
Урология ғылыми орталығына 2026 жылдың соңына дейін уақыт берілді
Ең қатаң шешім Б.У. Жарбосынов атындағы Урология ғылыми орталығына қатысты қабылданды. Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметінше, ұйым ең төмен нәтижелердің бірін көрсетіп, белгіленген жекелеген талаптарды орындай алмаған.
Енді орталыққа көрсеткіштерді жедел жақсарту міндеті қойылды. Егер 2026 жылдың қорытындысы бойынша нәтижелер тағы да қанағаттанарлықсыз болса, ұйымның ғылыми мәртебесін қайта қарау рәсімі басталуы мүмкін.
Бұл орталықтың жабылуы немесе медициналық қызметінің тоқтатылуы туралы шешім емес. Мәселе тек белгіленген ғылыми нәтижелілік өлшемдеріне байланысты оның ғылыми ұйым ретіндегі мәртебесіне қатысты.
Бағалау 2025 жылы Жоғары аудиторлық палата жүргізген мемлекеттік аудиттің қорытындысынан кейін басталды. Аудит нәтижесінде Денсаулық сақтау министрлігіне ведомствоға қарасты ұйымдардың ғылыми, ғылыми-техникалық және инновациялық қызметін егжей-тегжейлі талдау тапсырылған.
37 ұйым тек жарияланым саны бойынша бағаланған жоқ
Тексеру 19 клиникалық бейіндегі ғылыми-зерттеу институты мен ғылыми орталықты, клиникалық емес бағыттағы 10 ғылыми ұйымды және жоғары әрі жоғары оқу орнынан кейінгі медициналық білім беретін сегіз ұйымды қамтыды.
Олардың жұмысы бірнеше көрсеткіш бойынша бағаланды. Соның ішінде ғылыми зерттеулерден түсетін кіріс, жарияланым белсенділігі, ғылыми еңбектердің дәйексөз алу деңгейі, патенттердің болуы, зерттеу нәтижелерін коммерцияландыру, инновациялық қызмет және халықаралық ғылыми іс-шараларға қатысу есепке алынған.
Бұл өлшемдер ғылыми ұйым мәртебесін сақтау үшін тек мақала жариялау жеткіліксіз екенін көрсетеді. Ұйымдардан грант тарту, әзірлемелерді патенттеу және ғылыми нәтижелерді практикаға енгізу де талап етіледі.
Бағалау нәтижелері Денсаулық сақтау министрлігінің Ғылыми-техникалық кеңесі мен ҚР Президенті жанындағы Ұлттық ғылым академиясының бірлескен отырысында қаралды.
Трансфузиология орталығының ғылыми мәртебесін сақтау ұсынылды
Ғылыми-өндірістік трансфузиология орталығына қатысты басқа шешім қабылданды. Орталықтың ғылыми ұйым мәртебесін сақтау ұсынылды.
Министрлік мұны мекеменің ерекше рөлімен түсіндірді. Ол трансфузиология және қан қызметі саласындағы республикалық деңгейдегі жалғыз мамандандырылған ұйым ретінде саланы ғылыми-әдістемелік тұрғыдан сүйемелдейді.
Сонымен бірге орталыққа қатысты ғылыми және инновациялық қызметтен түсетін кіріс үлесі жөніндегі индикаторды қайта қарау туралы шешім қабылданды. Көрсеткіш ұйым жұмысының ерекшелігін ескере отырып түзетілуі тиіс.
Бұл жағдай барлық ғылыми ұйымға бірдей қолданылатын қаржылық өлшем әр мекеменің қызмет ерекшелігін толық көрсете бермейтінін байқатты. Сондықтан орталықтың мәртебесін сақтау ұсынылып, бағалау тәсілін нақтылау қажет деп танылды.
ҒЗИ мен медициналық ЖОО-ларға грант пен патентті көбейту тапсырылды
Бағалау қорытындысында ғылыми-зерттеу институттары, ғылыми орталықтар мен медициналық жоғары оқу орындарының басшыларына бірқатар тапсырма берілді.
Оларға қазақстандық және шетелдік ғылыми гранттарды көбірек тарту, халықаралық көпорталықты клиникалық зерттеулерге белсенді қатысу және ұлттық әрі халықаралық патенттердің санын арттыру міндеттелді.
Ғылыми нәтижелерді коммерцияландыруға да жеке назар аударылды. Сонымен қатар ұйымдар ғылыми және сынақ зертханаларын, биобанктерді, технопарктерді және ғылым жөніндегі жобалық кеңселерді дамытуы тиіс.
Мұның мәні — ғылыми ұйымдардың жұмысын енді тек жарияланым мен дәйексөз саны арқылы емес, нақты экономикалық және қолданбалы нәтиже арқылы да бағалау күшейеді.
Медициналық ғылым деректері бір цифрлық платформаға жиналуы мүмкін
Тағы бір шешім ғылыми көрсеткіштерді бақылау жүйесіне қатысты.
С. Қайырбекова атындағы Ұлттық ғылыми денсаулық сақтауды дамыту орталығына ғылыми-зерттеу институттары, ғылыми орталықтар мен медициналық ЖОО-лардың ғылыми қызметі туралы деректерді жинау, талдау және валидациялау үшін цифрлық платформа құру мәселесін пысықтау ұсынылды.
Егер мұндай жүйе іске қосылса, ғылыми мәртебені алу немесе сақтау кезінде пайдаланылатын көрсеткіштер бірыңғай цифрлық ортада жиналуы ықтимал. Министрлік бұл бастаманы мониторингтің жүйелілігі мен болашақ бағалаулардың объективтілігін күшейтумен байланыстырып отыр.
Сонымен қатар ғылыми ұйым мәртебесін беру және қайта қарау қағидалары жаңартылды. Онда талаптар нақтыланып, нәтижелілікті бағалау өлшемдері мен зерттеулерді бағалау рәсімі жетілдірілген.
Келесі шешуші кезең — 2026 жылдың қорытындысы
37 ұйымның басым бөлігі үшін қазіргі бағалау ғылыми көрсеткіштерді жақсарту жөніндегі тапсырмалармен аяқталды.
Ал Б.У. Жарбосынов атындағы Урология ғылыми орталығы үшін келесі маңызды меженің уақыты белгілі: 2026 жылдың нәтижесі оның ғылыми мәртебесін қайта қарау рәсімі бастала ма, жоқ па — соны анықтайды.
Жоғары аудиторлық палата жүргізген аудиттен кейін денсаулық сақтау саласындағы ғылыми ұйымдарға қойылатын талаптар күшейіп отыр. Енді жарияланым саны ғана емес, грант, патент, коммерцияландыру және халықаралық ғылыми белсенділік те шешуші көрсеткіштердің қатарына кірді.
