Таулар шетелдік туристерді тартып отыр.
Ендігі мәселе — Алматы жеке курорттар мен бағыттарды жыл бойы жұмыс істейтін біртұтас халықаралық белсенді демалыс аймағына айналдыра ала ма?
Алматы қаласының Туризм басқармасы Mastercard деректеріне сүйеніп хабарлағандай, 2025 жылдың қаңтар–қараша айларында Шымбұлаққа қалаға келген шетелдік туристердің 30,62%-ы барған, деп хабарлайды DKNews.kz.
Осы көрсеткіш бойынша тау шаңғысы курорты Алматыдағы шетелдік қонақтар ең көп таңдаған локацияға айналды.
Шымбұлақ БАО, Медеу мен Шарыннан озып тұр
Mastercard рейтингінде Шымбұлақтан кейін Үлкен Алматы көлі — 7,84%, Медеу — 6,24%, Шарын шатқалы — 4,35% және Көлсай — 3,92% көрсеткішпен орналасқан.
Бұл сандар Алматының туристік бағыты ретіндегі ерекшелігін көрсетеді: шетелдік қонақтар үшін қала мейрамханаларымен, мұражайларымен немесе қалалық инфрақұрылымымен ғана тартымды емес. Сұраныстың елеулі бөлігі қазірдің өзінде таулар мен табиғи бағыттарға ауып отыр.
Бұл тек қысқы маусымға қатысты құбылыс емес. 2025 жылдың қаңтар–қазан айларында Шымбұлаққа 1,1 млн адам барған, олардың 450 мыңнан астамы жаз мезгілінде келген.
Бұл Алматыға басқа туристік модель қалыптастыруға мүмкіндік береді: саяхатшы таңертең мегаполисте болып, сол күні-ақ шаңғыға, хайкингке, треккингке немесе басқа outdoor-белсенділікке ауыса алады.
Алматыға бір жылда 2,5 млн-ға жуық турист келді
2025 жылы Алматыға 2 487 889 турист келген. Бұл 2024 жылмен салыстырғанда 6,3%-ға көп.
Олардың 754 мыңға жуығы шетел азаматтары. Шетелдік туристер саны бір жылда 9,9%-ға өскен.
Таулы туризм үшін бұл маңызды көрсеткіш. Қала маңындағы курорттар тек арнайы шаңғышылар мен альпинистерге ғана емес, Алматыға басқа мақсатпен келген миллиондаған туристке де қолжетімді.
Осы жерде дәстүрлі «тау шаңғысы курорты» форматы кеңейеді.
Қыста шаңғы мен сноуборд, әртүрлі деңгейдегі трассалар, жаңадан үйренушілерге арналған сабақтар және балалар бағдарламалары ұсынылады. Көктем мен күзде жаяу бағыттар, экскурсиялар, wellness және ретрит бағдарламалары қосылуы мүмкін. Жазда треккинг, трейлраннинг, веломаршруттар, отбасылық және спорттық демалыс алға шығады.
Арқан жолдары да тек қысқы инфрақұрылым ретінде қалмайды. Жылы маусымда олар серуендеу маршруттары мен шолу алаңдарына шығу үшін пайдаланылуы мүмкін.
Бес таулы аймақ бір бағыт ретінде жұмыс істей алады
Алматылық тау кластерінің әлеуеті Шымбұлақ, Бутаковка, Кимасар, Пионер және Ой-Қарағайды бір-бірімен байланысты жүйеге біріктіруге негізделген.
Мұндай модельдің мәні — әр аумақты әртүрлі туристік сценарийге бейімдеу. Бір қонаққа алғашқы шаңғы сабағы қажет болса, екіншісіне отбасылық серуен, үшіншісіне ұзақ тау маршруты немесе спорттық жаттығу керек болуы мүмкін.
Ортақ навигация, көлік байланысы, цифрлық сервистер және бірыңғай ski-pass енгізілсе, турист әр аумақты жеке курорт ретінде емес, бір үлкен тау бағыты ретінде қабылдай алады.
Мұнда басты мәселе — байланыстылық.
Әдемі локациялардың көп болуы өздігінен туристік кластер құрмайды. Саяхатшы аумақтар арасында ыңғайлы қозғалып, маршруттарды түсініп, сапарын алдын ала жоспарлай алуы керек.
Тауда 1 000 шақырымнан астам маршрут цифрландырылды
Соңғы жылдары Алматы тауларында 1 000 шақырымнан астам маршрут цифрландырылған, 750 шақырымнан астам бағыт абаттандырылған. Сонымен бірге кемпинг аймақтары құрылған.
Бұл инфрақұрылым туристердің жайлылығы үшін ғана қажет емес.
Дайын маршруттар туристік ағынды реттеуге, қауіпсіздікті арттыруға және ең көп баратын аумақтарға түсетін стихиялық жүктемені азайтуға мүмкіндік береді.
Маршруттар желісінің ауқымы туристік өнімді де кеңейтеді. Қонаққа бір-екі танымал нүктенің орнына ұзақтығы мен күрделілігі әртүрлі бағыттар ұсынуға болады. Бұл Алматыда көбірек уақыт өткізуге себеп береді.
Қытайдан келетін туристер саны 39,2%-ға өсті
Алматының екінші артықшылығы тауда емес, әуежайда.
Қала 60-тан астам халықаралық бағытпен тікелей әуе қатынасына ие. 2025 жылы 13 жаңа халықаралық бағыт ашылған.
Азия нарығы әсіресе жылдам өсіп келеді.
2025 жылдың алғашқы тоғыз айында Алматыға Қытайдан 102,1 мың турист келген. Бұл бір жыл бұрынғы көрсеткіштен 39,2%-ға жоғары.
Корея Республикасынан келген туристер саны 18 535 адамға жетіп, 17,5%-ға өскен. Италиядан 7 637 турист келген, өсім 28,5%-ды құрады. Франциядан келгендер саны 4 688 адам болып, 25,4%-ға артқан.
Белсенді туризм үшін бұл географияның практикалық маңызы бар.
Тікелей рейстер көбейген сайын қысқа аралас турларды сату оңайырақ болады: бірнеше күн қалада, кейін таудағы белсенді бағдарлама.
Алматы тек тау шаңғысы курорты ретінде бәсекелеспейді
Қаланың ең мықты тұсы — әдетте бөлек ұсынылатын екі туристік өнімді бір сапарға біріктіру мүмкіндігі.
Алматы бір мезетте мейрамханалар, мәдени бағдарлама және қалалық инфрақұрылыммен қатар шаңғы, веломаршруттар, треккинг және биік таулы бағыттарды ұсына алады.
Алайда Шымбұлақ статистикасы негізгі сын-қатерді де көрсетеді.
Шетелдік туристердің тауға деген қызығушылығы қазірдің өзінде бар: шетелдік қонақтардың 30,62%-ы бір ғана Шымбұлаққа барған.
Ендігі міндет — осы сұранысты басқа бағыттар мен курорттарға таратып, бүкіл жүйені жыл бойы жұмыс істейтін форматқа көшіру.
Сонда халықаралық туристік өнім жеке Шымбұлақ емес, тұтас «Алматы + таулар» форматына айналуы мүмкін.
Ал оның аудиториясы қазірдің өзінде қалыптасып келеді: 2025 жылы қалаға 2,5 млн-ға жуық турист келді, соның 754 мыңға жуығы — шетел азаматтары.
