Нарықта валюта ұсынысы көбейді.
Соның аясында теңге қыркүйекте 4,6%-ға нығайып, Қазақстан Ұлттық банкі шетел валютасының ұсынысын қосымша арттыруы мүмкін бірқатар операцияны кейінге қалдырды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы Қазақстан Ұлттық банкінің 2026 жылғы 1 қазанда жарияланған ақпараттық хабарламасында айтылған. Қыркүйек қорытындысында доллар бағамы 440,49 теңгені құрады.
Ұлттық банк нарыққа қосымша $200–300 млн шығармады
Қыркүйектегі басты шешімдердің бірі — Ұлттық қормен операцияларды айналық көрсету тетігінің кейінге шегерілуі.
Бастапқыда Ұлттық банк қыркүйекте бұл операцияларды шамамен $200–300 млн көлемінде бастауды жоспарлаған. Алайда валюта нарығындағы ұсыныстың артық болуына байланысты олар кейінге қалдырылды.
Бұл валюта нарығы үшін елеулі жайт. Себебі теңге онсыз да айтарлықтай нығайып жатқан кезеңде нарыққа қосымша доллар ұсынысы шығуы мүмкін еді.
Ұлттық банк операцияларды әрі қарай жүргізу нарық конъюнктурасына байланысты болатынын мәлімдеді. Регулятор бағам динамикасының іргелі факторларға сәйкес қалыптасуын және теңгенің күрт алыпсатарлық ауытқуларына жол бермеуді көздейді.
Теңге 4,6%-ға нығайды, биржадағы айналым $10 млрд-тан асты
Қыркүйекте ұлттық валюта 4,6%-ға нығайып, бір доллар 440,49 теңгеге дейін төмендеді.
Сонымен қатар Қазақстан қор биржасындағы сауда белсенділігі артты. Орташа күндік сауда көлемі $415 млн-нан $474 млн-ға дейін өсті. Бір айдағы жалпы сауда көлемі $10,4 млрд болды.
Ұлттық қордан биржада $200 млн сатылды. Бұл жалпы сауда көлемінің 1,9%-ына тең. Күніне орта есеппен шамамен $9,1 млн сатылған.
Осы көрсеткіштерге қарағанда, Ұлттық қор валютасының сатылымы нарықтағы жалпы айналыммен салыстырғанда шектеулі көлемде болған.
БЖЗҚ үшін шамамен $1 млрд валюта сатып алынды
Бұл ретте Ұлттық банк нарықта тек валюта сатушы ретінде әрекет еткен жоқ.
БЖЗҚ-ның инвестициялық басқарушысы ретінде реттеуші қыркүйекте зейнетақы активтеріндегі валюталық үлесті сақтау үшін биржадан $986 млн көлемінде шетел валютасын сатып алды.
Бұл айдағы жалпы сауда көлемінің шамамен 9,4%-ы.
Яғни қыркүйекте Ұлттық қордан $200 млн сатылған кезде, БЖЗҚ активтері үшін валюта сатып алу көлемі $1 млрд-қа жуықтады.
Алдағы кезеңдегі мұндай операциялар нарықтағы жағдайға байланысты жүргізіледі.
Қыркүйекте валюталық интервенциялар болған жоқ
Теңге бір айда 4,6%-ға нығайғанымен, Ұлттық банк қыркүйекте валюталық интервенциялар жүргізбегенін хабарлады.
Демек ұлттық валютаның қыркүйектегі қозғалысы реттеушінің тікелей интервенцияларымен байланысты емес.
Сонымен бірге Ұлттық банк Ұлттық қор қаражатына қатысты операцияларды жалғастырып, БЖЗҚ үшін валюта сатып алды және алтын сатып алуды айналық көрсету тетігін пайдаланды.
Регулятор бұл операциялардың барлығында нарықтық бейтараптық қағидаты сақталатынын мәлімдеді.
IV тоқсанда 907 млрд теңгеге балама валюта сатылмақ
Қыркүйектегі кідіріс валюталық операциялардың күн тәртібінен шыққанын білдірмейді.
Алтын сатып алуды айналық көрсету операциялары шеңберінде қыркүйекте шамамен 374 млрд теңге стерилизацияланды.
Ал 2026 жылдың IV тоқсанында осы тетік аясында шамамен 907 млрд теңгеге балама шетел валютасын сату жоспарланып отыр.
Бұл қыркүйекте стерилизацияланған көлемнен екі еседен де көп.
Алайда мұның теңге бағамына нақты әсерін алдын ала айту мүмкін емес. Ұлттық банк операцияларды нарық жағдайын ескере отырып жүргізетінін және икемді айырбас бағамы режимін сақтайтынын мәлімдеді.
Енді теңге бағамына не әсер етеді
Ұлттық банктің бағалауынша, қысқа мерзімде теңге бағамына нарық қатысушыларының күтулері, тоқсандық салық төлемдері, әлемдік нарықтардағы жағдай және геосаяси ахуал әсер етеді.
Қыркүйек бірнеше ірі валюталық ағынның бір мезгілде жүргенін көрсетті: теңге 440,49 теңгеге дейін нығайды, БЖЗҚ үшін шамамен $1 млрд валюта сатып алынды, Ұлттық қордан $200 млн сатылды, ал жоспарланған қосымша $200–300 млн көлеміндегі операциялар валюта ұсынысының көптігіне байланысты кейінге қалдырылды.
Ендігі негізгі көлемдердің бірі IV тоқсанға тиесілі: Ұлттық банк шамамен 907 млрд теңгеге балама шетел валютасын сатуды жоспарлап отыр.
