Цифрлық қауіп әр адамға жақындады. Қазақстанда бір айға созылған Киберқауіпсіздік айы аяқталды. Оның басты тақырыптары интернет-алаяқтық, дербес деректердің таралуы, дипфейктер, кибербуллинг және маңызды цифрлық инфрақұрылымды қорғау болды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қыркүйек бойы Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің бастамасымен елдің барлық өңірінде білім беру, сараптамалық және ақпараттық-түсіндіру іс-шаралары өтті. Негізгі мақсат — азаматтарға заманауи киберқауіптерді тануды және жеке деректерін қорғауды үйрету.
20-дан астам өңірлік іс-шара 2 мың адамды қамтыды
Киберқауіпсіздік айының негізгі ерекшелігі — шаралардың тек IT-мамандармен шектелмеуі.
Ел бойынша ұйымдастырылған 20-дан астам форум, семинар және практикалық воркшопқа 2 мыңнан астам адам қатысты. Кездесулер университеттерде, колледждерде және IT-хабтарда өтті.
Айлық бағдарламасында әр аудитория үшін бөлек бағыттар қарастырылды:
- азаматтарға — фишинг, интернет-алаяқтық, деректер мен ЭЦҚ-ны қорғау, дипфейктер;
- оқушылар мен студенттерге — Cyber Class, дәрістер, викториналар, цифрлық және қаржылық сауаттылық;
- бизнес пен мамандарға — тренингтер, вебинарлар және сараптамалық сессиялар;
- өңірлерге — форумдар, интерактивті кездесулер мен арнайы жобалар.
Яғни киберқауіпсіздік біртіндеп техникалық мамандардың ғана мәселесінен күнделікті цифрлық сауаттылықтың бір бөлігіне айналып келеді.
CYBER STEPPE киберқауіпсіздік айын ашты
Айлықтың алғашқы ірі шарасы 10 қыркүйекте Alem.ai Халықаралық жасанды интеллект орталығында басталған CYBER STEPPE 2026 конференциясы болды. Оған мемлекеттік органдар, бизнес және киберқауіпсіздік саласының сарапшылары қатысты.
Бірінші күні мамандар киберорнықтылықты, жаңа цифрлық қауіптерді және ақпараттық қауіпсіздік тәсілдерін талқылады.
Екінші күн қарапайым пайдаланушыларға жақын тақырыптарға арналды. Отбасылар, студенттер мен педагогтер кибербуллинг пен онлайн-ойындардағы қауіптер бойынша интерактивті тренажерлерден өтіп, практикалық тапсырмалар орындады.
Айлық басталған кезде Жасанды интеллект және цифрлық даму вице-министрі Досжан Мусалиев оның негізгі мақсатын былай түсіндірген еді:
«Біздің басты мақсатымыз — азаматтарды интернет-алаяқтық пен киберқауіптерді тануға, жеке деректеріне жауапкершілікпен қарауға және цифрлық сервистерді қауіпсіз пайдалануға үйрету», — деді ол.
Астанада кәсіби қауымдастыққа арналған Fortinet Security Day да ұйымдастырылды. Онда кибертәуекелдерді басқару мен заманауи қорғаныс құралдарын қолданудың практикалық тәсілдері қарастырылды.
Мұғалімдерді де киберқауіптерден қорғануға үйретті
Киберсауаттылықты арттыру жұмыстары педагогтерді де қамтыды.
Астанада қалалық Әдістемелік орталықтың әдіскерлеріне цифрлық ортадағы қауіпсіздік бойынша тренинг өткізілді. Алматы мен Шымкентте UNICEF-пен бірлескен білім беру шаралары ұйымдастырылды.
Мұндай жұмыстың қажеттілігі балалар пайдаланатын цифрлық ортаның кеңеюімен байланысты. Қауіп енді күмәнді электрондық хатпен ғана шектелмейді — ол әлеуметтік желіде, мессенджерде, онлайн-ойында немесе жалған цифрлық контент түрінде кездесуі мүмкін.
Сондықтан балаларға кибербуллинг пен онлайн қауіптерді түсіндіру айлықтың жеке бағытына айналды.
KazHackStan-ға 10 мың адам қатысты
Киберқауіпсіздік айының қорытынды ірі шарасы 29–30 қыркүйекте Астанада өткен халықаралық KazHackStan 2026 конференциясы болды. Биылғы негізгі тақырып Cyber Resilience — киберорнықтылық деп белгіленді.
Ресми мәлімет бойынша, екі күндік конференцияға жеті елден 10 мың адам қатысып, қазақстандық және шетелдік 100-ден астам сарапшы сөз сөйледі.
Бірінші күннің негізгі тақырыптары:
- интернет-алаяқтықтан қорғау;
- дербес деректердің таралып кетуі;
- дипфейктер;
- маңызды инфрақұрылымды қорғау;
- мемлекеттік және корпоративтік жүйелердің киберорнықтылығы.
Орталық пікірталастардың бірі «Қазақстанның киберорнықтылығы: мемлекет, технологиялар және ортақ жауапкершілік» тақырыбындағы панельдік сессия болды.
Қазақстан мен көрші елдердің багхантерлері марапатталды
KazHackStan аясында CyberNomad Awards рәсімі өтіп, Қазақстан, Өзбекстан және Қырғызстанның үздік багхантерлері цифрлық жүйелердегі осалдықтарды анықтауға қосқан үлесі үшін марапатталды.
Бағдарламаның практикалық бөлігі CyberKumbez жарыстарымен жалғасты.
Сонымен бірге Италияда өтетін Киберқауіпсіздік бойынша халықаралық ICO 2027 олимпиадасына қатысатын Қазақстан оқушылар құрамасына ұлттық іріктеу ұйымдастырылды.
Конференцияның екінші күні — Secure Development & Hack Day — техникалық киберқауіпсіздікке арналды. Қазақстандық және халықаралық сарапшылар шабуылдарды іс жүзінде көрсетіп, қорғаныс әдістерін, нақты осалдықтар мен киберинциденттерді талдады.
Қазақстан киберқорғаныстың келесі кезеңіне дайындалып жатыр
Киберқауіпсіздік айының аяқталуы елдегі осы саланың күн тәртібін жаппайды.
Керісінше, Қазақстан цифрландыру мен жасанды интеллектіні кеңейткен сайын қорғанысқа қойылатын талаптарды да күшейтіп келеді. 2026 жылы Цифрлық кодекс пен «Киберқауіпсіздік туралы» заң күшіне еніп, дербес деректерді қорғау талаптары жаңартылды.
Ал KazHackStan 2026 алаңында Қазақстанның посткванттық криптографияға көшу жөніндегі ұлттық жол картасын әзірлеу бастамасы көтерілді. Бұл болашақта кванттық есептеулер қазіргі криптографиялық қорғаныс тәсілдеріне қауіп төндіруі мүмкін деген тәуекелге алдын ала дайындалуға бағытталған.
Сонымен бірге киберқауіпсіздікке жауапкершілік тек мемлекеттік органдарға немесе компаниялардың IT-бөлімдеріне жүктелмейді. Айлықтың негізгі идеясы да осыған келіп тіреледі: сенімді құпиясөз, есептік жазбаны қорғау, күмәнді сілтемені тексеру және дербес ақпаратты бөтен адамға бермеу — цифрлық қорғаныстың бірінші деңгейі.
Осы тақырыпты біз бұған дейін де көтерген едік: Қазақстанның посткванттық киберқорғанысқа не үшін дайындала бастағанын және жаңа қауіптерге қарсы қандай өзгерістер ұсынылғанын жеке материалда талдадық.
