Мемлекеттік саясат адам мінез-құлқына жақындайды. Қазақстанда мемлекеттік бағдарламаларды әзірлеу кезінде адамдардың шешім қабылдауына әсер ететін себептер мен кедергілерді тереңірек зерттеу көзделіп отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігі, Қазақстандық қоғамдық даму институты және Қазақстандағы ЮНИСЕФ өкілдігі «Тиімді мемлекеттік саясат пен бағдарламаларды әзірлеудегі мінез-құлық ғылымы» тақырыбында бірлескен тренинг өткізді.
Балалардың қауіпсіздігінен алиментке дейін
Тренингке ҚҚДИ сарапшылары, мемлекеттік органдардың өкілдері, сондай-ақ отбасы және жастар саясаты, қауіпсіздік пен денсаулық сақтау салаларының мамандары қатысты.
Оқу бағдарламасы теориядан гөрі нақты әлеуметтік мәселелерді талдауға бағытталды. Қатысушылар мінез-құлық ғылымының құралдарын бірнеше бағыт бойынша қарастырды:
- балалардың цифрлық ортадағы қауіпсіздігі;
- ауылдық жерлерде әйелдерге қатысты тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу;
- алимент төлеу міндеттемелерінің орындалуын жетілдіру.
Мұндағы негізгі міндет — мәселенің өзін ғана емес, адамның белгілі бір жағдайда неліктен дәл солай әрекет ететінін анықтау.
Адамның шешіміне не әсер ететіні зерттеледі
Қатысушылар мінез-құлық проблемаларын дәл анықтау, адамдардың әрекетіне кедергі келтіретін жағдайларды зерделеу және әртүрлі топтардың шешім қабылдау себептерін талдау әдістерімен танысты.
Мұндай тәсіл мемлекеттік бағдарламаларды әзірлеген кезде азаматтардың нақты мінез-құлқын ескеруге мүмкіндік береді.
Мәселен, белгілі бір мемлекеттік мүмкіндік немесе әлеуметтік көмек болғанымен, адам оны пайдаланбауы мүмкін. Бұған ақпараттың жеткіліксіздігі, рәсімдердің күрделілігі, сенімнің төмендігі немесе басқа да кедергілер әсер етуі ықтимал.
Сондықтан мінез-құлық ғылымының міндеті — мемлекеттік шараның бар-жоғын ғана емес, оның адамдардың күнделікті өмірінде қалай жұмыс істейтінін зерттеу.
ҚҚДИ-де арнайы сараптамалық топ құрылуы мүмкін
Тренингтің маңызды нәтижелерінің бірі — жаңа тәсілді тұрақты негізде қолдану мүмкіндігінің талқылануы.
Тараптар ҚҚДИ қызметкерлерінен арнайы сараптамалық топ құру мәселесін қарастырып отыр. Мұндай команда мінез-құлық тәсілдерін ұлттық жобаларды әзірлеуде және мемлекеттік саясатты аналитикалық сүйемелдеуде жүйелі түрде қолдана алады.
Жұмысты тек республикалық емес, өңірлік деңгейде де жүргізу жоспарланып отыр.
Бұл бастама жүзеге асса, мінез-құлық ғылымы жекелеген тренингтердің тақырыбы болып қалмай, әлеуметтік саясатты әзірлеу мен бағалаудың тұрақты құралдарының біріне айналуы мүмкін.
Қазақстанда бұл бағыт бұған дейін де қолға алынған
Мінез-құлық тәсілдерін мемлекеттік басқаруға енгізу Қазақстанда бұған дейін де талқыланған. Мәселен, Қазақстан мен Ұлыбритания мамандары мемлекеттік басқаруда мінез-құлық ғылымын қолдану тәжірибесін қарастырған болатын.
Ал ҚҚДИ мен ЮНИСЕФ арасындағы ынтымақтастық әлеуметтік саясаттағы практикалық мәселелерге басымдық береді. Бұл жолы балалардың интернеттегі қауіпсіздігі, әйелдерге қатысты тұрмыстық зорлық-зомбылық және алимент төлеу тәртібі нақты кейстер ретінде таңдалды.
Нәтижесінде мемлекеттік саясаттағы мәселе «қандай бағдарлама қабылдау керек?» деген сұрақпен шектелмейді. Оған «адам бұл жағдайда неге осындай шешім қабылдайды және оның әрекетін өзгертуге не кедергі?» деген сұрақ қосылады.
Бұған дейін біз Қазақстанда мемлекеттік және әлеуметтік саясатты жетілдіру үшін мінез-құлық ғылымының құралдарын қолдану бастамалары туралы жазған едік.
