Үш жаңа R&D орталық ҚазҰУ базасында құрылмақ. Қазақстан мен Қытай серіктестері жасанды интеллект, баламалы энергетика және цифрлық деректерді сақтау технологияларын бірлесіп әзірлеп, оларды экономиканың нақты секторларында қолдануды жоспарлап отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Тиісті үш құжат Цифрландыру және жасанды интеллект жылы аясында өткен AI & Digital Bridge 2026 халықаралық форумында рәсімделді. Энергетика саласындағы бастамаларды үйлестіруді ҚР Энергетика министрлігі қолға алады.
AI орталығы бірнеше салаға технология әзірлейді
Негізгі бастамалардың бірі — Fudan University университетімен бірлесіп, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің базасында қолданбалы жасанды интеллект бойынша Қазақстан-Қытай R&D орталығын құру.
Жаңа орталықтың міндеті тек AI технологияларын зерттеумен шектелмейді. Жасанды интеллект шешімдерін нақты экономикалық міндеттерге бейімдеп, сынақтан өткізу және практикаға енгізу көзделген.
Орталықтың жұмысы бірнеше салаға бағытталады:
- энергетика;
- өнеркәсіп;
- мұнай-газ секторы;
- көлік;
- экономиканың басқа да технологиялық бағыттары.
Стратегиялық индустриялық серіктес ретінде Dominor Partners Limited қатысады. Оның міндеті ғылыми әзірлемелерді экономиканың практикалық қажеттіліктерімен байланыстыру болмақ.
Бұл модель зерттеу нәтижелерін ғылыми ортада қалдырмай, оларды кәсіпорындарда сынауға және нақты технологиялық шешімдерге айналдыруға бағытталған.
PowerChina баламалы энергетикаға қосылады
Екінші R&D орталық Power China Chengdu Engineering Corporation Limited компаниясымен бірлесіп құрылмақ.
Оның негізгі бағыты — баламалы және жаңартылатын энергетика.
Жоспар бойынша орталық:
- қолданбалы зерттеулер жүргізеді;
- инновациялық энергетикалық технологиялар әзірлейді;
- жаңа шешімдерді енгізумен айналысады;
- бірлескен ғылыми-техникалық жобаларды іске асырады;
- білікті мамандар даярлауға қатысады.
Қазақстан үшін мұндай орталықтың практикалық маңызы зерттеулер мен энергетикалық сектордың арасындағы байланысты күшейтуге тіреледі. Яғни технологияны әзірлеуден бастап, оны нақты энергетикалық нысандарда сынақтан өткізуге дейінгі жолды қысқарту көзделіп отыр.
PowerChina Қазақстанның энергетикалық жобаларына бұған дейін де қызығушылық танытқан. Компаниямен энергетикалық ауысу, жаңартылатын энергия және технологиялық шешімдер бағытындағы ынтымақтастық бұған дейін де талқыланған еді.
Үшінші орталық цифрлық деректерді сақтаумен айналысады
Тағы бір келісім цифрлық инфрақұрылымға қатысты.
Shenzhen EAGET Innovation Technology Co., Ltd. компаниясымен цифрлық деректерді сақтау технологиялары саласында бірлескен R&D орталығын құру көзделген.
Оның жұмысы:
- қолданбалы зерттеулер мен әзірлемелерге;
- деректерді сақтау технологияларын жасауға;
- жаңа технологияларды енгізуге;
- бірлескен ғылыми-техникалық жобаларға;
- цифрлық инфрақұрылым саласындағы құзыреттерді дамытуға бағытталады.
AI технологияларының кеңеюімен деректерді сақтау инфрақұрылымына түсетін жүктеме де артады. Сондықтан үш орталықтың бағыты бір-бірімен технологиялық тұрғыдан байланысты: жасанды интеллектке есептеу және деректер инфрақұрылымы қажет болса, мұндай жүйелердің жұмысы тұрақты энергиямен қамтамасыз етуді талап етеді.
ҚазҰУ зерттеуден практикалық енгізуге дейінгі алаңға айналмақ
Үш бастаманы біріктіретін негізгі қағида — ғылыми әзірлемелерді экономикаға жеткізу.
Энергетика министрлігі ғылыми қоғамдастық, халықаралық технологиялық серіктестер және салалық ұйымдар арасындағы жұмысты үйлестіреді.
Ал Технологиялық салалық құзырет орталығы технологиялық кооперацияға жауап беріп, перспективалы қолданбалы шешімдерді пилоттық сынақтан өткізуге және кейінгі енгізуге ықпал етеді.
Нәтижесінде ҚазҰУ базасындағы жаңа орталықтар үш технологиялық тізбекті қатар дамытуға мүмкіндік береді: зерттеу, сынақ және практикалық енгізу.
Мұндағы тағы бір міндет — технологияны сырттан дайын күйінде сатып алумен шектелмей, халықаралық серіктестермен бірге жергілікті ғылыми құзыреттер мен мамандар даярлау жүйесін қалыптастыру.
Қазақстан технология трансферіне басымдық беріп отыр
Жаңа бастамалар отандық ғылыми-технологиялық әлеуетті күшейтуге, озық технологиялар трансферіне және жоғары білікті кадрлар даярлауға бағытталған.
Практикалық нәтиже, ең алдымен, жаңа орталықтарда әзірленген шешімдердің қаншасы пилоттық кезеңнен өтіп, энергетика, өнеркәсіп, мұнай-газ және көлік секторларында нақты қолданысқа енгізілетініне байланысты болады.
AI & Digital Bridge 2026 алаңындағы келісімдер Қазақстанның жасанды интеллект инфрақұрылымын білім беру және зерттеу жобаларымен қатар дамыту бағытын жалғастырады. Бұған дейін біз Қазақстанның AI саласында зерттеу, кадр даярлау және технологиялық инфрақұрылымды бір жүйеге біріктіру бағытындағы бастамалары туралы жазған едік. Енді бұл модельге Қытайдың ғылыми және технологиялық серіктестерімен үш R&D орталық қосылмақ.
