Қазақстан deep-tech бағытына басымдық бермек.
Жасанды интеллектіні жаппай оқытудан кейін ендігі міндет — студенттерді технологияны қолданудан ғылыми зерттеу, инновациялық әзірлеме және жеке технологиялық жоба жасау деңгейіне шығару, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы ҚР Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек Киотода өткен 23-ші жыл сайынғы STS Forum аясындағы ғылым және технология министрлерінің дөңгелек үстелінде айтты.
AI-Sana-дан кейінгі кезең — өз deep-tech жобаларын жасау
Кездесудің негізгі тақырыптарының бірі жасанды интеллектінің білім мен ғылымға ықпалы болды.
Қазақстан AI-Sana ұлттық бағдарламасын дамытып келеді. Бағдарлама студенттер мен оқытушылардың жасанды интеллект саласындағы құзыреттерін арттыруға және технологиялық жобаларды іске асыруға жағдай жасауға бағытталған.
Саясат Нұрбектің айтуынша, келесі кезеңде дарынды жастарға технологияны меңгеруден ғылыми зерттеулерге, инновациялық шешімдер әзірлеуге және жеке deep-tech жобаларын құруға дейінгі нақты жол қалыптастыру қажет.
Бұл Қазақстан үшін кадр даярлау мәселесін жаңа деңгейге шығарады. Ендігі негізгі міндет — білім мен ғылыми әзірлемелерді нарыққа шығатын өнімдерге, жаңа компаниялар мен технологиялық салаларға айналдыру.
«Бүгін біздің алдымызда жаңа буын мамандарын даярлау ғана емес, ғылыми білім мен технологиялық шешімдер жаңа өнімдерге, компаниялар мен салаларға айнала алатын орта қалыптастыру міндеті тұр. Қазақстан үшін бұл адами капиталды дамытудан білім мен озық технологияларға негізделген экономиканы қалыптастыруға жүйелі түрде көшу деген сөз», — деді Саясат Нұрбек.
Елдердің бәсекеге қабілеті адами капиталға тәуелді бола түседі
Дөңгелек үстелде қатысушылар ғылым мен технологияның қоғамдық, геосаяси және технологиялық өзгерістер жағдайындағы рөлін талқылады.
Саясат Нұрбек технологиялар бір-бірімен барған сайын тығыз ықпалдасып жатқан кезеңде мемлекеттердің бәсекеге қабілеттілігі адами капиталды қаншалықты тиімді дамыта алатынына тікелей байланысты екенін айтты.
Оның пікірінше, маман даярлау жеткіліксіз. Ғылыми жаңалықтарға жағдай жасап, кейін сол әзірлемелерді нақты өмірде және экономикада қолдана білу қажет.
Қазақстан үшін бұл университеттер, ғылыми орталықтар және технологиялық кәсіпкерлік арасындағы байланысты күшейту мәселесін алға шығарады. Ғылыми жоба өнімге немесе компанияға айналмаса, оның экономикаға беретін әсері де шектеулі болып қалады.
Cardiff пен KAIST халықаралық академиялық желінің бір бөлігі болады
Қазақстанның халықаралық күн тәртібіндегі тағы бір бағыт — Еуразиялық академиялық орталық құру.
Елде жетекші шетелдік университеттермен және ғылыми ұйымдармен стратегиялық әріптестік желісі қалыптасып келеді.
Негізгі жобалардың қатарында Cardiff University кампусын дамыту, Алатауда KAIST кампусын салу, сондай-ақ еуропалық университеттермен және зерттеу консорциумдарымен ынтымақтастықты кеңейту бар.
Бұл бағыт AI-Sana бағдарламасымен өзара сабақтас. Қазақстан бір жағынан өз мамандарын даярлауға, екінші жағынан оларды халықаралық академиялық және ғылыми ортаға қосуға ұмтылып отыр.
Форум аясында Қазақстанның жаһандық ғылыми кеңістікке қатысуын кеңейту, соның ішінде еуропалық зерттеу бағдарламаларымен ықпалдастықты күшейту мәселелері де қаралды.
Киотода оннан астам елдің өкілдері бас қосты
Дөңгелек үстелге Қазақстанмен бірге Чили, Мысыр, Эстония, Иран, Марокко, Сенегал, Словения, Судан, Уганда және Өзбекстанның министрлері мен бейінді ведомство өкілдері қатысты.
STS Forum алаңы саясаткерлерді, ғалымдарды және бизнес өкілдерін ғылым мен технология дамуының салдарын талқылау үшін біріктіреді.
Қазақстан үшін STS Forum 2026-ға қатысу технологиялық саясаттың келесі кезеңіне сәйкес келіп отыр: ендігі міндет — жасанды интеллектіні жаппай оқытудан нақты ғылыми әзірлемелер, технологиялық өнімдер мен жаңа компаниялар қалыптастыруға көшу.
