Уақыт сағаттап үнемделіп жатыр.
Батыс Қазақстан облысындағы 54 мың тұрғын үшін Оралға дейінгі жол 12–14 сағаттан 5–6 сағатқа дейін қысқарса, транзиттік жүктерді кедендік рәсімдеу сегіз сағаттың орнына небәрі 30 минутқа созылатын болды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл нәтижелер туралы Қазақстан Үкіметі көлік жүйесін дамыту жөніндегі шолуында хабарлады. Соңғы үш жылда елде 19,1 мың шақырым автомобиль жолы салынып, реконструкцияланып және жөнделді, сонымен бірге теміржол, авиация және цифрлық логистика инфрақұрылымы кеңейіп келеді.
54 мың тұрғын Оралға екі еседен астам жылдам жететін болды
Жол жаңғырту жұмыстарының ең айқын нәтижелерінің бірі Батыс Қазақстан облысында байқалды.
2026 жылы Қазталов, Жәнібек және Бөкей орда аудандарын облыс орталығымен байланыстыратын 245 шақырым трассада реконструкциялау және күрделі жөндеу жұмыстары аяқталды. Бұл учаскелерге алғаш рет асфальт төселді.
Нәтижесінде іргелес елді мекендердегі 54 мың тұрғынның Оралға жету уақыты 12–14 сағаттан 5–6 сағатқа дейін қысқарды.
Бір бағыттағы сапардың өзінде тұрғындар бірнеше сағат уақыт үнемдейді. Шалғай аудандар үшін бұл облыс орталығына жыл бойы қатынаудың қолжетімді болуына тікелей әсер етеді.
Үш жылда 19,1 мың шақырым жол салынды және жөнделді
2023–2025 жылдары Қазақстанда 19,1 мың шақырым автомобиль жолы құрылыс, реконструкциялау және жөндеу жұмыстарымен қамтылды.
Жылдар бойынша:
- 2023 жылы — 5656 шақырым;
- 2024 жылы — 7306 шақырым;
- 2025 жылы — 6178 шақырым.
2026 жылы жұмыстар 11 мыңнан астам шақырым жолда жалғасып жатыр. Оның 3,4 мың шақырымы республикалық желіні салу мен реконструкциялауға, 5 мың шақырымы республикалық жолдарды күрделі және орташа жөндеуге, тағы 2,4 мың шақырымы жергілікті жолдарды жөндеуге тиесілі.
Ауылдардың көлік қолжетімділігіне де жеке назар аударылған. 2023–2025 жылдары 10,2 мың шақырым жергілікті жолда жұмыстар аяқталды, оның 556 шақырымы жаңадан салынды.
2026 жылдың соңына қарай нормативтік жағдайдағы республикалық жолдардың үлесін 95%-ға жеткізу көзделген. 2023 жылы бұл көрсеткіш 92% болған.
Жергілікті жолдар бойынша көрсеткіш осы кезеңде 86%-дан 92%-ға дейін өсуі тиіс. 2029 жылға қарай республикалық жолдардың 97%-ын, жергілікті желінің 94%-ын нормативтік жағдайға жеткізу жоспарланған.
«Орталық – Батыс» жолының ұзындығы 896 шақырым болады
Жол бағдарламасының келесі бөлігі қолданыстағы трассаларды жөндеумен шектелмейді. Жаңа бағыттар елдің өңірлері арасындағы көлік байланысын өзгертуі тиіс.
Солардың бірі — ұзындығы 896 шақырым болатын «Орталық – Батыс» бағыты. Жоба Астананы Арқалық пен Ырғыз арқылы еліміздің батыс өңірлерімен байланыстыруды көздейді.
Бейнеу – Сексеуіл, Қызылорда – Сексеуіл және Ұлғайсын – Сексеуіл учаскелерінде де жұмыстар жүріп жатыр.
Қызылорда – Жезқазған, Ақтөбе – Ұлғайсын және Жезқазған – Қарағанды бағыттарындағы күре жолдарды реконструкциялау жалғасуда.
2029 жылға дейін Сарыағаш, Қызылорда, Атырау, Рудный және Петропавл қалаларын айналып өтетін жолдар салу жоспарланған. Мұндай бағыттар транзиттік көліктің бір бөлігін қала көшелерінен шығаруға және жолдардың өткізу қабілетін арттыруға мүмкіндік береді.
Қазақстан тағы 800 шақырым теміржол салып жатыр
Автомобиль жолдары көлік жүйесіндегі өзгерістердің бір бөлігі ғана.
Соңғы бес жылда Қазақстанда 911 шақырым жаңа теміржол салынды. Қазір тағы 800 шақырым жолдың құрылысы жүріп жатыр, ал қолданыстағы 2,6 мың шақырым теміржол жаңғыртылуда.
2023–2025 жылдары теміржол көлігімен жалпы 60,2 млн жолаушы тасымалданған.
2026 жылдың басынан бері «Жолаушылар тасымалы» АҚ пойыздарын 7,5 млн адам пайдаланған.
Әйелдер вагондары қазір 13 бағытта жұмыс істейді. Іске қосылғаннан бері олармен 946 мың жолаушы сапарлаған.
Мүгедектігі бар адамдар мен оларды алып жүретін азаматтарға әлеуметтік маңызы бар бағыттарда 50% жеңілдік қарастырылған. 2026 жылдың жеті айында мамандандырылған орындарға 396 мың билет рәсімделді.
Пойыздарда интернет жылдамдығы 100 Мбит/с-қа дейін жетеді
Теміржолдағы өзгерістер цифрлық сервистерге де жетті.
GPS-трекерлерге негізделген «Пойыздар қозғалысының онлайн-таблосы» іске қосылып, пойыздардың қозғалысын нақты уақыт режимінде бақылау мүмкіндігі пайда болды.
Жолаушылар пойыздарын OneWeb және Starlink спутниктік интернетімен жабдықтау жобасы да жүзеге асырылып жатыр. Шалғай учаскелерде интернет жылдамдығы 100 Мбит/с-қа дейін жетеді.
Жолаушыларға мессенджерлер арқылы хабар алмасуға арналған базалық интернет пакеті тегін беріледі.
Қазақстанның үлкен аумағын ескерсек, мұндай технология әсіресе тұрақты мобильді байланыс әлсіз шалғай учаскелердегі жолаушылар үшін практикалық мәнге ие.
Ішкі әуе рейстері аптасына 890-ға дейін өсті
Өңірлік авиацияда да рейстер саны көбейіп келеді.
2023 жылы Қазақстан ішінде 51 бағыт бойынша аптасына 630 рейс орындалса, 2024 жылы 57 бағыт бойынша 669 рейс жасалған.
2025 жылы көрсеткіш 60 бағыт бойынша аптасына 821 рейске жетті.
2026 жылғы қыркүйектегі жағдай бойынша ішкі әуе қатынасы 60-қа жуық бағытты қамтып, апталық рейстер саны 890-ға дейін өсті.
Арқалық әуежайы қалпына келтірілгеннен кейін 2026 жылғы 22 тамызда Астана, Алматы және Қостанайдан субсидияланатын рейстер ашылды. Әр бағыт бойынша аптасына екі рейс қарастырылған.
Астанадан Арқалыққа ұшу шамамен 40 минутты алады.
2026 жылдың соңына дейін Зайсан, Катонқарағай және Кендірлі курорттық аймағындағы жаңа әуежайлардың құрылысын аяқтау жоспарланып отыр.
Кедендік рәсімдеу сегіз сағаттан 30 минутқа қысқарды
Көлік жүйесіндегі ең үлкен уақыт үнемінің бірі халықаралық транзитте байқалады.
Транскаспий халықаралық көлік бағытында Digital Trade Corridor платформасы Қазақстан, Әзербайжан және Грузияның теміржол жүйелерін «бір терезе» қағидаты бойынша біріктірді.
Tez Customs модулі кедендік транзитті қағазсыз рәсімдеуге мүмкіндік берді. Үкімет дерегіне сәйкес, соның нәтижесінде кедендік рәсімдеу уақыты сегіз сағаттан 30 минутқа дейін, яғни 16 есе қысқарған.
Жүк жеткізу жылдамдығы да артты. Бұрын Транскаспий бағыты бойынша тасымал 38 тәулікке дейін созылса, қазір 13–17 тәулікке дейін төмендеген.
Келесі межелік көрсеткіш — Қытайдан Грузия мен Түркия порттарына дейінгі тасымалды тұрақты түрде 10–12 тәулікте жеткізу.
Көлік жүйесіндегі өзгерістің нақты өлшемі осы цифрлардан көрінеді: өңір тұрғындары жолда бірнеше сағат, тасымалдаушылар кеденде жеті жарым сағат, ал халықаралық жүктер бұрынғы бағытпен салыстырғанда бірнеше апта уақыт үнемдей алады.
Бұған дейін біз Қазақстанда салынып, жаңғыртылып жатқан жаңа жолдар мен ірі автомагистральдар туралы жазған едік: жол инфрақұрылымын жаңарту өңірлер арасындағы қатынасты жақсартып, негізгі бағыттардағы жол жүру уақытын қысқартуға бағытталған.
