Инфрақұрылымдық тапсырыс отандық өндірушілерге бағытталуы мүмкін. Қазақстанда сумен жабдықтау, су бұру, жылу желілері мен коммуналдық инфрақұрылымның басқа да нысандарын жаңғырту кезінде отандық полимер құбырларды кеңінен қолдану мәселесі талқыланып жатыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл мәселе Астанада өткен, полимер құбырлар нарығын дамытуға және оларды «Энергетикалық және коммуналдық секторларды жаңғырту» ұлттық жобасы — МЭКС аясында пайдалануға арналған дөңгелек үстелде көтерілді. Талқылауға мемлекеттік органдар, отандық өндірушілер, жобалау және құрылыс ұйымдары, салалық бірлестіктер мен мұнай-газ химиясы саласының өкілдері қатысты.
МЭКС қазақстандық құбырларға тұрақты сұраныс қалыптастыруы мүмкін
Кездесуде көтерілген негізгі мәселелердің бірі — коммуналдық желілерді ауқымды жаңғыртуды отандық кәсіпорындардың өндірістік жүктемесімен байланыстыру.
Мәселе тек ескі құбырларды ауыстырумен шектелмейді. Мұнай-газ химиясы үшін инфрақұрылымдық жобалар полимер шикізатынан бастап дайын құбыр жүйелеріне дейінгі терең өңдеу өнімдерін өткізуге арналған ірі ішкі нарыққа айналуы мүмкін.
Бұл мәселеге ҚР Энергетика министрлігі Мұнай-газ химиясы және техникалық реттеу департаментінің директоры Темірлан Уркумбаев назар аударды. Ол отандық өнімге тұрақты ішкі сұраныс қалыптастыру және мұнай-газ химиясы шикізатын одан әрі терең өңдеуді дамыту қажет екенін айтты.
Министрлік өкілінің сөзінше, ірі инфрақұрылымдық жобаларды іске асыру өндірісті кеңейтуге, инвестиция тартуға және полимерлерді ел ішінде тереңірек өңдеуге жағдай жасайды.
Өндірушілер үшін мұнда нақты экономикалық тізбек қалыптасады: коммуналдық сектор желілерді жаңартуға қажетті материал алады, ал мұнай-газ химиясы жоғары деңгейде өңделген өнімге ішкі тапсырыс беруші табады.
Полимер құбырлар су, кәріз және жылу желілеріне қарастырылып жатыр
Дөңгелек үстелге қатысушылар полимер құбырларды сумен жабдықтау және су бұру жүйелерінде пайдалану мүмкіндіктерін жеке талқылады.
Сонымен қатар жылумен жабдықтау және коммуналдық инфрақұрылымның басқа да нысандары сөз болды. МЭКС іске асқан сайын дәл осы бағыттар отандық өндірушілердің нарықтағы үлесін арттыра алатын негізгі сегменттердің біріне айналуы ықтимал.
Ұлттық жоба практикалық іске асыру кезеңіне өткен. 2026 жылғы қаңтарда МЭКС Қоғамдық кеңесі жобаның алғашқы жылындағы жұмыстың қорытындысын шығарған болатын.
Осы тұста инфрақұрылымға қандай материал қолданылатыны өнеркәсіп үшін шешуші мәнге ие болады. Егер жаңғыртуға бөлінетін тапсырыстардың басым бөлігі Қазақстанда өңделген өніммен қамтамасыз етілсе, инфрақұрылымдық жобаларға жұмсалатын қаражаттың көбірек бөлігі ел ішіндегі өндірістік тізбекте қалуы мүмкін.
Алайда дөңгелек үстелде полимер құбырларын сатып алудың нақты көлемі, міндетті жергілікті қамту үлесі немесе мұндай шешімдер бекітілген жобалардың тізімі жарияланған жоқ.
Өндірушілерге полиэтилен ғана емес, тұрақты өткізу нарығы да қажет
Талқылаудың тағы бір бағыты — полиэтилен өндірісін және оның негізіндегі дайын өнім шығаруды дамыту.
Қазақстан мұнай-газ химиясының келесі кезеңін базалық шикізат өндіруден жоғары деңгейде өңделген өнім шығаруға көшумен байланыстырып отыр. Энергетика министрлігі бұған дейін 2030 жылға қарай мұнай-газ химиясы өнімдерінің өндірісін екі есе арттыру жоспарланып отырғанын хабарлаған.
Мұндай модель үшін тек ірі шикізат өндірістерін іске қосу жеткіліксіз. Полимерді құбырға, қаптамаға, құрылыс материалдарына және басқа да дайын өнімдерге айналдыратын кәсіпорындар мен оларды тұрақты сатып алатын нарық қажет.
Коммуналдық инфрақұрылымды жаңғырту осындай нарықтың біріне айналуы мүмкін. Бірақ түпкі нәтиже отандық компаниялардың инфрақұрылымдық жобалардағы техникалық талаптарға сай өнім ұсына алуына және нақты тапсырыстар үшін бәсекеге түсу қабілетіне байланысты болады.
Қазақстан полимер өңдеудің ішкі базасын кеңейтіп келеді
Құбыр нарығын дамыту ірі мұнай-газ химиясы жобаларымен қатар жүріп жатыр.
Бұған дейін Қазақстанда мұнай-газ химиясы өнімдерін өндіруді кеңейту, соның ішінде полиэтилен шығаратын зауыт салу мәселесі көтерілген.
Мұның полимер құбырлар нарығына тікелей қатысы бар: елде ірі шикізат базасының пайда болуы оның негізінде дайын өнім өндірісі де өскен жағдайда ғана экономикаға кеңірек әсер береді.
Сондықтан Астанадағы кездесуде отандық өндірушілерді қолдау, полиэтилен өндіру және оның негізіндегі өнімдерді дамыту мәселелері бір-бірінен бөлек емес, бір өндірістік тізбектің бөліктері ретінде қаралды.
Дөңгелек үстел қорытындысында мемлекеттік органдар, бизнес және салалық бірлестіктер арасындағы өзара іс-қимылды жалғастыру қажеттігі айтылды. Негізгі мақсат — қазақстандық өнімнің үлесін ұлғайтып, оны энергетикалық және коммуналдық инфрақұрылымды жаңғыртуда тиімді пайдалану.
Әзірге алдағы сатып алулардың нақты параметрлері жарияланған жоқ. МЭКС отандық полимер құбырлар нарығына ұзақмерзімді ірі сұраныс қалыптастыра ма, әлде өндірушілердің қатысуы жекелеген инфрақұрылымдық жобалармен шектеле ме — мұны нақты тапсырыстар көрсетеді.
Бұған дейін біз Қазақстанның мұнай-газ химиясы шикізатын шығарудан жоғары деңгейде өңделген өнім өндіруге көшу бағыты туралы да жазған едік.
