Қазақстандық студенттер өсімдік ауруларын ерте анықтауға арналған жасанды интеллект жүйесін әзірледі. Baitursynuly University студенттері Данил Руш пен Жәңгір Сәтмырза ұсынған технология егістік суреттерін талдап, ауру белгілері байқалған жерлерді анықтауға көмектеседі. Бұл туралы Қазақстанның Ғылым және жоғары білім министрлігі хабарлады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жоба AI-Sana көрмесінде таныстырылды. Оның басты ерекшелігі – жасанды интеллект пен дрондарды біріктіріп, егістік жағдайын қашықтан бақылау ғана емес, анықталған мәселелер бойынша фермерге нақты ұсыныстар беру.
Өсімдік ауруларын сурет арқылы анықтайды
Жаңа жүйені «Ақпараттық технологиялар және робототехника» білім беру бағдарламасының төртінші курс студенттері Данил Руш пен Жәңгір Сәтмырза жасаған.
Әзірлеме ауыл шаруашылығы дақылдарының суреттерін талдау арқылы ауруларға тән белгілерді ерте кезеңде анықтауға арналған.
Суреттерді егістік басында тікелей түсіруге немесе ұшқышсыз ұшу аппараттарының көмегімен жинауға болады. Жасанды интеллект моделі алынған деректерді өңдеп, ерекше назар аударуды қажет ететін учаскелерді белгілейді.
Дрондар үлкен егістік алқаптарын тексеруге көмектеседі
Ауқымды егістік алқаптарын үнемі аралап, әр өсімдіктің жағдайын тексеру көп уақытты қажет етеді. Студенттер ұсынған шешім осы жұмыстың бір бөлігін автоматтандыруға бағытталған.
Дрондардың көмегімен егістік аумағын жоғарыдан түсіріп, қысқа уақытта көптеген сурет жинауға болады. Кейін бұл деректерді жасанды интеллект талдайды.
Жүйенің жұмыс істеу тәртібі бірнеше кезеңнен тұрады:
- Егістік алқаптарының суреттері жиналады;
- Жасанды интеллект өсімдіктердегі ауру белгілерін іздейді;
- Мәселе байқалған учаскелер белгіленеді;
- Жүйе өсімдіктерді емдеу және қорғау тәсілдерін ұсынады;
- Қажетті препараттар мен оларды жеткізушілерді таңдауға көмектеседі.
Осылайша, әзірлеме егістікті бақылаудан бастап, әрі қарай қандай шара қабылдау керектігін жоспарлауға дейінгі бірнеше міндетті біріктіреді.
Жүйе фермерге препарат таңдауға да көмектеседі
Студенттердің жобасы тек ауру белгілерін анықтаумен шектелмейді. Талдау нәтижелеріне сүйене отырып, жүйе өсімдіктерді өңдеу тәсілдерін ұсынуға арналған.
Сонымен қатар ол өсімдіктерді қорғау құралдарын сататын компаниялар мен жеткізушілерді табуға көмектесе алады.
Бұл фермердің назарын бүкіл алқапқа бірдей емес, алдымен ауру белгілері байқалған жерлерге аударуға мүмкіндік береді. Мұндай тәсіл дәлме-дәл егіншілік технологияларының негізгі қағидаттарының бірі саналады.
Дегенмен жасанды интеллект анықтаған белгілерді нақты диагноз ретінде қабылдамас бұрын агрономиялық тексеру қажет болуы мүмкін. Ресми хабарламада жүйенің далалық сынақ нәтижелері немесе ауруларды анықтау дәлдігі туралы сандық көрсеткіштер келтірілмеген.
Бұл технология Қазақстан шаруаларына не береді?
Қазақстанның егіншілік дамыған өңірлерінде алқаптардың көлемі үлкен. Сондықтан өсімдіктердің жай-күйін дер кезінде бақылау, ауру белгілерін ерте байқау және қажетті шараларды уақытында қабылдау маңызды.
Егер мұндай жүйелер тәжірибеде тиімділігін дәлелдесе, олар фермерлерге бірнеше бағытта көмектесе алады: егістікті бақылауға кететін уақытты қысқарту, өсімдіктерді қорғау құралдарын нысаналы пайдалану және аурудың таралу қаупіне жедел әрекет ету.
Ұзақ мерзімде бұл өнім шығынын азайтуға және ауыл шаруашылығы өндірісінің тиімділігін арттыруға ықпал етуі мүмкін. Алайда нақты экономикалық нәтиже технологияның далалық жағдайда қалай жұмыс істейтініне байланысты болады.
AI-Sana көрмесінде бес студенттік жоба таныстырылды
Baitursynuly University көрмеге жасанды интеллект негізіндегі бес студенттік жобасын алып келді.
Олар білім беру, мәдениет және агроөнеркәсіптік кешен салаларында цифрлық технологияларды қолдануға бағытталған. Өсімдік ауруларын анықтайтын жүйе – осы әзірлемелердің бірі.
Жоба университет студенттерінің жасанды интеллектті нақты өндірістік мәселелерге бейімдеуге ұмтылып отырғанын көрсетеді. Әсіресе ауыл шаруашылығында мұндай шешімдерді сынақтан өткізу мен жетілдіру маңызды.
Бұған дейін біз Қазақстанда агросекторды цифрландыру және дәлме-дәл егіншілік технологияларын дамыту туралы жазған едік. «Дала күні – 2026» аясында дрондар, спутниктік мониторинг және жасанды интеллект негізіндегі шешімдердің ауыл шаруашылығындағы мүмкіндіктері таныстырылған болатын.
