108,7 млн доллар. 2026 жылдың алғашқы сегіз айында Қазақстан мен Нидерланд арасындағы ауыл шаруашылығы өнімдерінің өзара саудасы осындай көлемге жетті. Енді екі ел Қазақстанда жаңа өндірістер ашып, аграрлық технологияларды енгізуге және Еуропа нарығына экспортты ұлғайтуға басымдық беріп отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл мәселелер Гаагада өткен Қазақстан мен Нидерландтың ауыл шаруашылығы жөніндегі бірлескен жұмыс тобының төртінші отырысында талқыланды.
Қазақстан делегациясын ауыл шаруашылығы вице-министрі Таласбек Қанафин басқарды. Нидерланд тарапынан келіссөздерге Ауыл шаруашылығы, балық шаруашылығы, азық-түлік қауіпсіздігі және табиғат министрлігінің Халықаралық екіжақты қатынастар бөлімінің басшысы Мартейн Вейтенс бастаған делегация қатысты.
Екі ел арасындағы аграрлық сауда 33%-ға өсті
Қазақстан мен Нидерландтың ауыл шаруашылығы саласындағы экономикалық байланыстары кеңейіп келеді.
2025 жылдың қорытындысы бойынша екі ел арасындағы аграрлық өнімдердің өзара сауда көлемі 33%-ға артқан.
Ал Қазақстаннан Нидерландқа экспортталған агроөнеркәсіптік өнім көлемі 2,5 есе өскен.
2026 жылдың қаңтар–тамыз айларында екіжақты сауда айналымы 108,7 млн АҚШ долларын құрады.
Қазақстан Нидерланд нарығына астық, майлы дақылдар, олардан өндірілетін өңделген өнімдер мен басқа да ауыл шаруашылығы тауарларын жеткізуді ұлғайтуды көздейді.
Алайда экспортты кеңейту үшін өнімнің сапасы ғана жеткіліксіз. Ветеринариялық және фитосанитариялық талаптарды орындау, сертификаттау рәсімдерін жетілдіру және Еуропалық одақ нарығына шығу шарттарын сақтау да маңызды.
Осы мәселелер екіжақты келіссөздердің негізгі бағыттарының бірі болды.
Қазақстанда ірімшік пен мал азығын өндіретін зауыттар ашылуы мүмкін
Келіссөздердің маңызды нәтижелерінің бірі — Қазақстанда жаңа агроөнеркәсіптік өндірістерді орналастыру мүмкіндіктерін талқылау.
Атап айтқанда, тараптар қатты ірімшік пен мал азығын өндіретін кәсіпорындар ашу жөніндегі инвестициялық жобаларды пысықтап жатыр.
Қазіргі кезеңде технологиялық әріптестік орнату, өндірісті жергіліктендіру және шетелдік инвестиция тарту мәселелері қарастырылуда.
Бұл жобалар әзірге жоспарлау және келіссөз жүргізу сатысында. Сондықтан зауыттардың нақты орналасатын жері, инвестиция көлемі мен іске қосылу мерзімі жарияланған жоқ.
Жобалар жүзеге асқан жағдайда Қазақстанда ауыл шаруашылығы шикізатын терең өңдеу мүмкіндіктері кеңеюі ықтимал.
Мұндай өндірістер дайын өнімнің қосылған құнын арттыруға және агроөнеркәсіптік кешендегі технологиялық құзыреттерді дамытуға бағытталған.
Қазақстанда Нидерланд селекциясының 411 сорты тіркелген
Екі ел арасындағы ынтымақтастықтың маңызды бағыттарының бірі — тұқым шаруашылығы мен селекция.
Қазір Қазақстанның Мемлекеттік тізіліміне Нидерланд селекциясынан шыққан ауыл шаруашылығы дақылдарының 411 сорты мен буданы енгізілген.
Тағы 53 сорт пен будан сынақтан өткізіліп жатыр.
Бұл бағытта Қазақстан өсімдіктердің жаңа сорттарын қорғау жөніндегі халықаралық одаққа — UPOV ұйымына қосылу жұмыстарын жалғастыруда.
Сонымен қатар еліміздің 2027 жылы Naktuinbouw PVP Toolbox бағдарламасына қатысу мүмкіндігі қарастырылып жатыр.
Бағдарлама өсімдіктердің жаңа сорттарына қатысты зияткерлік меншік құқықтарын қорғау тетіктерін жетілдіруге және мамандардың біліктілігін арттыруға бағытталған.
Мұндай ынтымақтастық жаңа селекциялық жетістіктерді өндіріске енгізуге және аграрлық ғылымды дамытуға мүмкіндік береді.
Сүт фермаларына цифрлық басқару жүйесі енгізілмек
Қазақстан мен Нидерланд мал шаруашылығын цифрландыру бағытында да бірлескен жобаларды дамытып жатыр.
UNIFORM-Agri компаниясымен сүт фермаларына арналған цифрлық экожүйені енгізу бойынша пилоттық жобаны іске қосу жөнінде өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойылды.
Жоба фермалардың өнімділігін арттыруға, малдың денсаулығын бақылауды жақсартуға және өндірілген өнімнің жеткізу тізбегіндегі қозғалысын қадағалауға бағытталған.
Цифрлық жүйелер шаруашылықтарға өндірістік деректерді жинақтауға, малдың жағдайын бақылауға және басқарушылық шешімдерді нақты ақпарат негізінде қабылдауға көмектесе алады.
Дегенмен пилоттық жобаның нақты нәтижелері оны іске асыру барысында бағалануы тиіс.
Құс шаруашылығында ветеринариялық диагностика дамиды
Мал шаруашылығы саласындағы ынтымақтастық құс өсіру бағытында да жалғасып жатыр.
Partners in Business бастамасы жүзеге асырылып, Нидерландтың құс шаруашылығы кластерімен ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойылған.
Сонымен қатар Қазақстан Royal GD жануарлар денсаулығы қызметімен бірлескен жұмысты жалғастыруда.
Тараптар құс ауруларын диагностикалаудың нидерландтық әдістерін сынақтан өткізу мүмкіндігін қарастырып жатыр.
Ветеринариялық диагностикадағы жаңа тәсілдер ауруларды ерте анықтауға, биологиялық қауіпсіздікті күшейтуге және шаруашылықтардың өндірістік тәуекелдерін төмендетуге көмектесуі мүмкін.
Бұл әсіресе құс шаруашылығы өнімдерінің сапасы мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін маңызды.
Нидерланд компаниялары Қазақстанға бизнес-миссиямен келеді
Аквашаруашылық саласында да нақты бірлескен жұмыстар жоспарланып отыр.
Қазақстан мен Нидерланд келесі жылы, яғни 2027 жылы, Нидерланд компанияларының қатысуымен Қазақстанда бизнес-миссия ұйымдастыруға уағдаласты.
Кездесудің негізгі мақсаты — балық өсіру саласына жаңа технологиялар енгізу және инвестициялық мүмкіндіктерді анықтау.
Басым бағыттардың қатарында тұйық сумен жабдықтау жүйелерін дамыту, балық жемін өндіру, су сапасын бақылау және шаруашылықтардың ресурстарды тиімді пайдалануын қамтамасыз ету бар.
Тұйық сумен жабдықтау жүйелері суды қайта айналымға жіберу арқылы балық өсіру процесінде су ресурстарын үнемді пайдалануға мүмкіндік береді.
Ал жоспарланған бизнес-миссия қазақстандық кәсіпорындарға Нидерландтың технологиялық компанияларымен және әлеуетті инвесторларымен тікелей байланыс орнатуға жағдай жасамақ.
Аграрлық білім мен ғылым саласында жаңа мүмкіндіктер қарастырылды
Екі ел ауыл шаруашылығы мамандарын даярлау және қолданбалы зерттеулер жүргізу бағытындағы әріптестікті де кеңейтіп жатыр.
«Ұлттық аграрлық ғылыми-білім беру орталығы» мен GroenPact арасындағы меморандум аясында Нидерландтың ауыл шаруашылығы және азық-түлік салаларына кадр даярлау тәжірибесін енгізу жұмыстары жалғасуда.
Тараптар академиялық алмасуды дамытуды, бірлескен білім беру бағдарламаларын әзірлеуді және саланың нақты қажеттіліктеріне бағытталған зерттеулер жүргізуді көздейді.
Сонымен қатар Erasmus Commodity & Trade Centre ұйымымен бірлесіп, озық тәжірибе орталықтарын құруға арналған талдамалық зерттеу жүргізу мәселесі пысықталуда.
Бұл бастама сыртқы сауда саласындағы мамандардың құзыретін арттыруға және қазақстандық ауыл шаруашылығы өнімдерінің Еуропалық одақ нарығына шығу мүмкіндіктерін кеңейтуге бағытталған.
Жылыжайлар мен су үнемдеу технологиялары да назарда
Қазақстан мен Нидерландтың технологиялық әріптестігі бірнеше басым саланы қамтиды.
Олардың қатарында жылыжай шаруашылықтарын жаңғырту, су үнемдеу технологияларын енгізу, тұқым шаруашылығын дамыту, ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеу және жоғары өнімді мал шаруашылығын өркендету бар.
Нидерландтың аграрлық технологиялар саласындағы тәжірибесін Қазақстан жағдайына бейімдеу өндіріс тиімділігін арттыруға мүмкіндік беруі мүмкін.
Бұл ретте тараптар тек жабдық сатып алуға емес, технология трансферіне, мамандарды даярлауға және бірлескен өндірістер құруға да назар аударып отыр.
Таласбек Қанафин: нақты жобаларға көшетін уақыт келді
Қазақстан ауыл шаруашылығы вице-министрі Таласбек Қанафин екі ел арасындағы әріптестіктің негізгі бағыты нақты инвестициялық және технологиялық нәтижелерге қол жеткізу екенін атап өтті.
«Нидерланд — Қазақстанның жоғары технологиялы ауыл шаруашылығын дамытудағы маңызды серіктестерінің бірі. Біздің басты міндетіміз — тәжірибе алмасудан нақты бірлескен жобаларды жүзеге асыруға, инвестиция тартуға және технология трансферіне көшу. Тұқым шаруашылығы, жылыжай өндірісі, мал шаруашылығы, ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу және АӨК-ті цифрландыру бағыттарында зор әлеует бар. Ортақ мақсатымыз — ынтымақтастықтың нақты нәтижелеріне қол жеткізу, қазақстандық өнімнің бәсекеге қабілеттілігін арттыру және оның Еуропа нарығына шығу мүмкіндіктерін кеңейту», — деді вице-министр.
Оның сөзінше, ынтымақтастықтың басым бағыты — заманауи технологияларды Қазақстанға енгізіп, отандық агроөнеркәсіптік кешеннің бәсекеге қабілеттілігін арттыру.
Қазақстан делегациясы Нидерландтың сүт фермаларын аралайды
Жұмыс сапары аясында Қазақстан делегациясының Нидерландтағы заманауи сүт фермалары мен ғылыми-зерттеу орталықтарына баруы жоспарланған.
Сапар барысында ауыл шаруашылығындағы озық тәжірибе, өндірісті басқару технологиялары және Қазақстан жағдайында қолдануға болатын шешімдер зерделенбек.
Гаагадағы келіссөздер Қазақстан мен Нидерландтың аграрлық әріптестікті саудамен ғана шектемей, инвестиция, өндіріс, ғылым және цифрландыру бағыттарында дамытуға мүдделі екенін көрсетті.
Алдағы кезеңдегі негізгі міндет — талқыланған бастамаларды нақты жобаларға айналдыру.
Бұған дейін біз Қазақстан мен Нидерландтың агротехнология саласындағы серіктестікті кеңейту жөніндегі келіссөздері туралы жазған едік. Сол кездесуде жылыжай технологиялары, инвестициялық жобалар және екі елдің агробизнес өкілдері арасындағы тікелей байланыстарды дамыту мәселелері қарастырылған.
