Қазақстанда 200-ден астам азамат мемлекеттік жәрдемақының кейбір түрлерін алудан өз еркімен бас тартты. ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің мәліметінше, мұндай шешім қабылдағандардың саны біртіндеп артып келеді. Олардың арасында кәсіпкерлер, көпбалалы ата-аналар және тұрмыстық жағдайы жақсарған азаматтар бар, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл азаматтар мемлекеттік көмектің барлық түрінен бас тартып отырған жоқ. Олар өздері алып жүрген белгілі бір төлемді тоқтатуды таңдап, әлеуметтік қолдаудың нақты мұқтаж отбасыларға бағытталғанын қалайды.
Жәрдемақыдан бас тарту енді SMS арқылы мүмкін болды
Бұған дейін кейбір мемлекеттік жәрдемақылар азаматтың белгілі бір әлеуметтік санатқа жатуына қарай тағайындалатын. Жекелеген төлемдер өтінішсіз, автоматты түрде рәсімделетін.
Ал SMS арқылы жәрдемақыдан өз еркімен бас тартудың жеңілдетілген тәртібі бұрын болмаған. Енді азаматтарға осындай мүмкіндік беріліп отыр.
Отбасының цифрлық картасындағы мәліметтер негізінде әлеуметтік әл-ауқаты жоғары А санатына жататын отбасылардың кейбір жәрдемақы алушыларына арнайы SMS-хабарлама жіберілген.
Хабарламада азаматқа тиісті төлемнен өз еркімен бас тарту мүмкіндігі түсіндіріледі. Ол өз шешімін SMS-ке жауап беру арқылы білдіре алады.
Маңыздысы: SMS-хабарлама алу жәрдемақының автоматты түрде тоқтатылатынын білдірмейді. Шешімді азаматтың өзі қабылдайды. Заң бойынша төлем алуға құқығы бар адамдар жәрдемақысын алуды жалғастыра алады.
Төлемдер қашан тоқтатылады?
Министрліктің түсіндіруінше, өз еркімен бас тартқан азаматтардың тиісті төлемдері 2027 жылғы 1 қаңтарға дейін, яғни әлеуметтік қолдаудың жекелеген түрлерін тағайындаудың жаңа тәртібі күшіне енгенге дейін тоқтатылады.
Бұл ретте азамат бас тартқан нақты жәрдемақы ғана тоқтатылады. Оның басқа мемлекеттік төлемдерге қатысты заңды құқықтары сақталады.
Жаңа тәсілдің негізгі ерекшеліктері:
- Жәрдемақыдан бас тарту тек азаматтың өз еркімен жүзеге асырылады.
- Шешімді SMS-хабарламаға жауап беру арқылы білдіруге болады.
- Тек азамат бас тартқан төлем тоқтатылады.
- SMS алу жәрдемақыдан автоматты түрде айырылу дегенді білдірмейді.
- Отбасының материалдық жағдайы өзгерсе, оның әлеуметтік әл-ауқаты қайта бағалануы мүмкін.
Алты баланың анасы неге жәрдемақыдан бас тартты?
Мұндай шешім қабылдағандардың бірі – Ақтөбе қаласының тұрғыны, алты баланың анасы әрі кәсіпкер Қалауша Садықова.
Оның айтуынша, кәсіпкерлік жолын енді бастаған кезде мемлекеттік қолдау отбасы үшін маңызды болған. Алайда бүгінде кәсібі дамып, отбасын өз табысымен қамтамасыз етуге мүмкіндігі жеткен.
«Мен көпбалалы ана ретінде мемлекеттік көмектің отбасы үшін қаншалықты маңызды екенін жақсы түсінемін. Өз кәсібімді енді бастаған кезде бұл қолдаудың біз үшін пайдасы зор болды. Қазір кәсібім дамып, отбасымды өзім қамтамасыз ете аламын.
Сондықтан көпбалалы отбасыларға берілетін жәрдемақыдан өз еркіммен бас тарту туралы шешім қабылдадым. Мемлекеттік көмекті нақты мұқтаж отбасыларға бағыттау олардың жағдайына көбірек көңіл бөлуге мүмкіндік береді деп ойлаймын», – дейді Қалауша Садықова.
Волейбол клубының директоры да осындай шешім қабылдады
«Жайық» волейбол клубының директоры Азамат Нұрмұхамбетов те мемлекеттік жәрдемақыдан өз еркімен бас тартқан.
Ол бұған дейін I топтағы мүгедектігі бар адамға күтім жасайтын тұлға ретінде ай сайынғы мемлекеттік төлем алып келген.
«Әлеуметтік көмек көрсетуде атаулылық қағидатын қолдаймын. Әр адамның өмірлік жағдайы әртүрлі, ал мемлекеттік қолдау көптеген азамат үшін өте маңызды. Өзім алып жүрген жәрдемақыдан өз еркіммен бас тартуды жөн көрдім. Осындай тәсіл қиын жағдайға тап болған адамдарға көмекті тиімдірек көрсетуге мүмкіндік береді деп санаймын», – дейді Азамат Нұрмұхамбетов.
Қостанайлық көпбалалы отбасы да төлемнен бас тартты
Қостанай облысының тұрғыны Анна Шерер жұбайымен бірге агробизнеспен айналысады. Отбасында төрт бала тәрбиеленіп жатыр.
Ол қазіргі материалдық жағдайы көпбалалы отбасыларға арналған жәрдемақыдан өз еркімен бас тартуға мүмкіндік беретінін айтты.
«Жолдасым екеуміз жұмыс істейміз, төрт баланы тәрбиелеп отырмыз. Отбасымызды өз күшімізбен қамтамасыз етуге тырысамыз. Қазір материалдық жағдайымыз көпбалалы отбасыларға берілетін жәрдемақыдан өз еркімізбен бас тартуға мүмкіндік береді. Бұл – өзіміз қабылдаған саналы шешім. Дегенмен мұндай көмектің көптеген ата-ана үшін, әсіресе өмірдің қиын кезеңдерінде, қаншалықты маңызды екенін жақсы түсінемін. Мемлекеттік көмек жүйесіне құрметпен қараймын. Ең бастысы, көмек көрсеткенде әр отбасының нақты жағдайы ескерілуі керек деп ойлаймын», – дейді Анна Шерер.
2027 жылдан бастап жәрдемақы тағайындауда не өзгереді?
2027 жылғы 1 қаңтардан бастап Қазақстанда мемлекеттік әлеуметтік қолдаудың кейбір түрлерін тағайындау кезінде жаңа тәсілдер қолданыла бастайды.
Енді жекелеген жәрдемақылар бойынша азаматтың белгілі бір әлеуметтік санатқа жатуы ғана емес, оның отбасының нақты әл-ауқаты да ескеріледі.
Бұл үшін Отбасының цифрлық картасындағы мәліметтер пайдаланылады. Жүйе мемлекеттік ақпараттық базалар негізінде отбасылардың әлеуметтік-экономикалық жағдайын бағалауға мүмкіндік береді.
Жаңа тәртіптің мақсаты – мемлекеттік көмекті нақты мұқтаж азаматтарға бағыттау. Сонымен бірге заңнамада қарастырылған әлеуметтік кепілдіктер сақталады.
Отбасының жағдайы өзгерсе, не болады?
Еңбек министрлігінің мәліметінше, отбасының әлеуметтік әл-ауқат деңгейі тұрақты көрсеткіш емес.
Егер азаматтың табысы, тұрмыстық жағдайы немесе отбасының материалдық мүмкіндіктері өзгерсе, Отбасының цифрлық картасындағы жаңартылған мәліметтер негізінде оның жағдайы қайта бағалануы мүмкін.
Бұл мемлекеттік қолдау жүйесінде отбасының белгілі бір кезеңдегі мәртебесін ғана емес, нақты өмірлік жағдайын ескеруге мүмкіндік береді.
Сонымен қатар жәрдемақыдан өз еркімен бас тарту барлық азамат үшін міндетті талапқа айналып отырған жоқ. Заңда көзделген төлемдерді алуды жалғастыру – азаматтың заңды құқығы.
Ранее біз Отбасының цифрлық картасы 20 миллионға жуық қазақстандықты қамтығанын және 2027 жылы жүйеде қандай өзгерістер күтілетінін жазған едік. Жаңа тәсілде мемлекеттік деректердің дұрыстығы мен отбасының нақты тұрмыстық жағдайын бағалау маңызды рөл атқарады.
