Алматыда Санжар Боқаевтың ісі бойынша сот жалғасып жатыр. 20 қазанда Алмалы аудандық сотында «ҚазТрансГаз» АҚ бас директорының бұрынғы кеңесшісі әрі «Нұр Отан» партиясының бұрынғы идеологы Санжар Боқаевқа және тағы екі адамға қатысты қылмыстық іс қаралуда. Қазақстан прокуратурасы жүйесінің өкілі бұған дейінгі сот отырысында айыптау актісін жариялаған, деп хабарлайды DKNews.kz.
Іс бойынша Боқаевпен бірге оның жиені Мадияр Қалменов пен жеке мобилографы Ұлан Нүсіпқожа айыпталушылар қатарында. Айыптау тарапы оларға қаржылық алаяқтықтан бастап, ұрлық, ағаштарды заңсыз кесу және көрінеу жалған ақпарат таратуға дейінгі бірнеше қылмыстық эпизодты байланыстырып отыр.
Санжар Боқаевқа бес бап бойынша айып тағылған
Мемлекеттік айыптаушының мәліметінше, Санжар Боқаев Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің бес бабы бойынша айыпталып отыр:
- 190-бап — аса ірі мөлшердегі алаяқтық.
- 218-бап — қылмыстық жолмен алынған ақшаны заңдастыру.
- 188-бап — ұрлық.
- 340-бап — ағаштарды заңсыз кесу.
- 274-бап — көрінеу жалған ақпарат тарату.
Мадияр Қалменовке алаяқтық және қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыру айыптары тағылған. Ал Ұлан Нүсіпқожа ұрлық, ағаштарды заңсыз кесу және көрінеу жалған ақпарат тарату эпизодтары бойынша айыпталып отыр.
Бұл — мемлекеттік айыптау тарапының ұстанымы. Айыпталушылардың кінәсі соттың заңды күшіне енген үкімімен анықталған жоқ.
42 миллион теңгеден астам қаражатқа қатысты айыптау
Қылмыстық істің негізгі эпизодтарының бірі 2018 жылы «ҚазТрансГаз» компаниясының кәсіподағы үшін ұйымдастырылуы тиіс болған газмоторлы техника автокеруеніне байланысты.
Прокуратура нұсқасы бойынша, Санжар Боқаев пен Мадияр Қалменов осы іс-шараға бөлінген қаражаттың бір бөлігін иемдену схемасын ұйымдастырған.
Айыптау актісінде Боқаевтың өзінің бақылауындағы кәсіпорынды жиенінің атына қайта рәсімдеуді ұсынғаны айтылған. Кейін іс-шара сметасына негізсіз ұлғайтылған шығындар мен іс жүзінде көрсетілмеген қызметтер енгізілген деген болжам келтірілген.
Жобаның жалпы сметасы 86 миллион теңгені құраған. Мемлекеттік айыптаушының мәліметінше, оның 42 миллион теңгеден астамы жымқырылған.
Қаражат қалай заңдастырылған болуы мүмкін?
Прокуратураның пайымдауынша, аталған қаражат кейін әртүрлі қаржылық операциялар арқылы заңдастырылған.
Айыптау тарапы ақшаның бір бөлігі Астанадағы жиһаз өндірісіне қатысты шығындарды өтеуге жұмсалған деп есептейді. Атап айтқанда, өндірістік үй-жайдың жалдау ақысы, жабдық сатып алу және өзге де төлемдер туралы сөз болып отыр.
Бұл операциялардың заңдылығы мен айыпталушылардың оларға қатысы сот талқылауы барысында анықталуға тиіс.
Гранит тақталардың ұрлануы: прокуратура нұсқасы
Істегі тағы бір эпизод әлеуметтік желілерге арналған бейнематериалдар түсірумен байланысты.
Мемлекеттік айыптау нұсқасына сәйкес, Боқаев пен оның мобилографы Ұлан Нүсіпқожа кейбір құқық бұзушылықтарды алдын ала ұйымдастырып, кейін оларды әшкерелеу сипатындағы бейнематериалдар ретінде жариялаған болуы мүмкін.
Прокурордың мәлімдеуінше, айыпталушылар Үлкен Алматы өзенінің жағалауын қайта жаңғырту нысанынан 12 гранит тақтаны ұрлауды ұйымдастырған деп айыпталып отыр.
Айыптау тарапы бұл оқиға бейнекамераға түсіріліп, кейін әлеуметтік желілерде мердігерлер мен әкімдік қызметкерлерінің заңсыз әрекеттерін көрсететін материал ретінде таратылғанын алға тартады.
Аталған оқиғаның мән-жайы мен бейнематериалдардың жасалу жағдайлары сотта зерттелуі тиіс.
Баума тоғайындағы 16 ағашқа қатысты эпизод
Тағы бір айыптау Алматыдағы Баума тоғайында ағаштардың заңсыз кесілуіне байланысты.
Прокуратура нұсқасы бойынша, 16 ағашты кескен немесе зақымдаған орындаушыларға ақшалай сыйақы берілген. Кейін айыпталушылар ағаштардың заңсыз кесілгенін өздері анықтағандай бейнематериал дайындаған деген болжам айтылды.
Мемлекеттік айыптаушы бұл әрекеттер қоғамдық резонанс тудыру мақсатында жасалған деп есептейді.
Дегенмен аталған мәліметтер әзірге айыптау актісінде көрсетілген нұсқа болып саналады. Олардың дәлелденгені немесе дәлелденбегені сот шешімімен анықталады.
Сотта енді не қаралады?
Алмалы аудандық сотындағы талқылау барысында тараптардың дәлелдері, қаржылық құжаттар, бейнематериалдар және іске қатысты өзге де материалдар зерттелуі мүмкін.
Іс бойынша түпкілікті құқықтық бағаны сот береді. Қазақстан заңнамасына сәйкес, айыпталушылардың кінәсі заңды күшіне енген айыптау үкімімен дәлелденгенге дейін олар кінәсіз деп есептеледі.
Бұған дейін біз Санжар Боқаевқа Қылмыстық кодекстің бес бабы бойынша айып тағылып, Алматыда сот процесі басталғаны туралы жазған едік. 16 қазанда басталған сот талқылауында айыптау тарапының нұсқасы жарияланды. Іс бойынша түпкілікті шешімді сот қабылдайды.
