Әскерге шақырылған азаматтардың кредит төлемдері автоматты түрде кейінге қалдырылады. Жеңілдік мерзімді әскери қызметтің бүкіл кезеңінде және қызмет аяқталғаннан кейін тағы 60 күнтізбелік күн бойы қолданылады. Бұл туралы Қазақстанның Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі түсіндірді.
Осы уақыт аралығында негізгі борыш пен сыйақы бойынша төлемдер тоқтатылады. Ең маңыздысы — кейінге қалдыру кезеңінде кредит бойынша қосымша сыйақы есептелмейді. Ал әскери қызметшіге банкке барып, арнайы өтініш жазудың қажеті жоқ, деп хабарлайды DKNews.kz.
Кредит төлемін кейінге қалдыру қалай жұмыс істейді?
Қазақстанда мерзімді әскери қызметке шақырылған азаматтарға банктік қарыздар мен микрокредиттер бойынша төлемді кейінге қалдыру автоматты түрде беріледі.
Бұл үшін әскери қызметшіге:
- Банкке немесе микроқаржы ұйымына жеке барудың қажеті жоқ.
- Арнайы өтініш тапсыру талап етілмейді.
- Әскери комиссариаттан анықтама әкелу міндетті емес.
- Кредит шартына қосымша келісімге қол қоюдың қажеті жоқ.
Әскерге шақыру және қызметтен босату туралы мәліметтер Қорғаныс министрлігі, кредиттік бюролар және қаржы ұйымдары арасындағы ақпарат алмасу жүйесі арқылы беріледі.
Осы деректер негізінде банк немесе микроқаржы ұйымы төлемді кейінге қалдыру тетігін қолданады.
Әскери қызмет аяқталғаннан кейін қанша уақыт беріледі?
Кредиттік жеңілдік тек әскерде жүрген кезеңмен шектелмейді. Азамат мерзімді қызметін аяқтағаннан кейін де тағы 60 күнтізбелік күн бойы төлемді кейінге қалдыру мүмкіндігін пайдаланады.
Бұл кезеңде негізгі борыш пен сыйақы бойынша төлем жасау міндеті уақытша тоқтатылады. Сонымен қатар кейінге қалдыру мерзіміне сыйақы есептелмейді.
Алайда бұл кредит толық кешіріледі деген сөз емес. Белгіленген мерзім аяқталған соң қарыз алушы кредит бойынша міндеттемелерін орындауды жалғастыруы керек.
Әскерге дейін кредит кешіктірілсе не болады?
Егер азамат әскерге шақырылғанға дейін кредит төлемін кешіктіріп алған болса, оның жағдайы бөлек қаралады.
Агенттік түсіндіргендей, берешекті өндіріп алу рәсімдері басталған жағдайда заңнамада көзделген белгілі бір шарттар бойынша бұл рәсімдер мерзімді әскери қызмет кезеңіне тоқтатыла тұруы мүмкін.
Бірақ әскери қызмет аяқталғаннан кейін бұрынғы берешек сақталады. Сондықтан әскерге шақырылмас бұрын барлық кредиттік міндеттемені тексеріп, қажет болса қарызды реттеу шараларын қабылдаған жөн.
Әскерде жүрген азамат жаңа кредит ала ала ма?
Жоқ. 2025 жылғы 31 тамыздан бастап Қазақстанда мерзімді әскери қызметшілерге жаңа банктік қарыздар мен микрокредиттер беруге тыйым салынған.
Банк немесе микроқаржы ұйымы кредиттік өтінімді қараған кезде азаматтың мәртебесін кредиттік бюро арқылы тексереді.
Егер кредиттік есепте оның мерзімді әскери қызмет өткеріп жүргені көрсетілсе, қаржы ұйымы жаңа қарыз бермейді.
Бұл шектеу әскери қызмет кезінде азаматтардың жаңа борыштық міндеттемелер алуына жол бермеуге бағытталған.
82,1 мың әскери қызметші кредиттік жеңілдік алды
Қазақстанда кредит төлемдерін автоматты түрде кейінге қалдыру тетігі 2024 жылғы тамыздан бері жұмыс істейді.
«Мемлекеттік кредиттік бюро» АҚ мәліметінше, 2024 жылғы тамыздан 2026 жылғы 1 маусымға дейін 82,1 мың мерзімді әскери қызметшіге төлемді кейінге қалдыру мүмкіндігі берілген.
Олардың қарыздарының жалпы сомасы 23,5 млрд теңгені құрады.
Агенттік 2026 жылдың бірінші жартыжылдығына қатысты мынадай көрсеткіштерді де келтірді:
- 30 мың әскери қызметшінің кредит төлемдері кейінге қалдырылған.
- Олардың қарыздарының жалпы көлемі 7,5 млрд теңгеге жеткен.
Бұл сандар мемлекет тарапынан өтелген немесе есептен шығарылған қаражатты білдірмейді. Көрсетілген сомалар — төлемі уақытша кейінге қалдырылған кредиттердің көлемі.
Әскерге шақырылар алдында нені тексеру керек?
Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі болашақ әскери қызметшілерге кредиттік есебін алдын ала тексеруге кеңес береді.
Ең алдымен барлық банктік қарыздар мен микрокредиттер туралы ақпараттың толық әрі дұрыс көрсетілгеніне көз жеткізу қажет.
Егер төлемі кешіктірілген кредит немесе өндіріп алу рәсімі басталған берешек болса, оны әскерге аттанғанға дейін реттеу жолдарын қарастырған дұрыс.
Кредиттік есепті тексеру азаматқа өзінің қаржылық міндеттемелері туралы нақты ақпарат алуға және ықтимал сәйкессіздіктерді уақытында анықтауға көмектеседі.
Әскерден оралған соң кредитті қайта төлеу қажет
Мерзімді әскери қызметшілер үшін ең маңызды ереже — төлемді кейінге қалдыру қарызды есептен шығармайды.
Әскери қызмет аяқталғаннан кейін берілетін қосымша 60 күн өткен соң кредит бойынша міндеттемелер қайта жалғасады.
Сондықтан қызметтен оралған азаматқа банкпен немесе микроқаржы ұйымымен байланысып, төлем кестесін және қалған берешек сомасын нақтылап алған жөн.
Қаржылық сауаттылық пен қарыз алушылардың құқықтарына қатысты қосымша ақпаратты Fingramota.kz ақпараттық порталынан табуға болады.
Бұған дейін біз мерзімді әскери қызмет кезінде қарыздар мен микрокредиттер бойынша төлемді кейінге қалдыру тәртібі туралы жазған едік. Онда жеңілдікті қолдану тетігі мен қарыз алушыларға арналған түсіндірмелер қамтылған.
