Қазақстанға тауар әкелудің жаңа шегі – 1 557 000 теңге. 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап Еуразиялық экономикалық одақ елдерінен жеке тұлғалардың тауар әкелуіне қатысты жаңа өлшемдер қолданылады. ҚР Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетінің аумақтық департаменті түсіндіргендей, белгіленген құндық немесе сандық шектен асқан тауарлар кәсіпкерлік мақсатта әкелінген деп танылуы мүмкін, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жаңа талаптар Ресейден, Беларусьтен, Армениядан және Қырғызстаннан тауар сатып алатын қазақстандықтар үшін маңызды. Тіпті тауар жеке адамның атына рәсімделсе де, оның құны, саны және әкелу жиілігі кедендік әрі салықтық міндеттемелердің туындауына әсер етеді.
1 557 000 теңге: 2026 жылғы жаңа шек қалай есептеледі?
2026 жылғы 1 қаңтардан бастап Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2025 жылғы 11 қарашадағы №690 бұйрығы қолданылады. Құжат ЕАЭО мемлекеттерінен әкелінетін тауарларды кәсіпкерлік мақсаттағы импорт деп танудың өлшемдерін белгілейді.
Негізгі құндық шек – күнтізбелік жыл ішінде 360 айлық есептік көрсеткіш (АЕК).
2026 жылы бір АЕК 4 325 теңгені құрайды. Демек, есеп мынадай:
360 × 4 325 = 1 557 000 теңге.
Егер бір адамның күнтізбелік жыл ішінде ЕАЭО елдерінен әкелген тауарларының жалпы құны осы сомадан асса, олар кәсіпкерлік мақсатта әкелінген деп тану өлшеміне сәйкес келеді.
Маңыздысы – бұл шек бір сатып алуға емес, күнтізбелік жыл ішіндегі тауарлардың жиынтық құнына қатысты.
Телефон, ноутбук, зергерлік бұйым: қанша дана әкелуге болады?
Құндық шектен бөлек, тауарлардың жекелеген санаттары үшін сандық өлшемдер белгіленген. Олар да бір адамның күнтізбелік жыл ішінде әкелген тауарларына қолданылады.
Кәсіпкерлік мақсатта әкелу өлшеміне сәйкес келетін мөлшерлер:
- Ұялы телефондар – 2 данадан астам.
- Планшеттер – 2 данадан астам.
- Стационарлық және портативті компьютерлер мен керек-жарақтары – 2 данадан астам.
- Зергерлік бұйымдар – 5 заттан астам.
- Велосипедтер – 1 данадан астам.
- Балалар арбалары – 2 данадан астам.
- Теріден жасалған бұйымдар, оның ішінде бас киімдер – бір атаудағы 1 заттан астам.
- Көлік құралдары, оның ішінде бөлшектелген күйдегілері – 1 данадан астам.
Бұл жерде екі өлшемнің біреуінен асу жеткілікті. Мысалы, жылдық сатып алу сомасы 1 557 000 теңгеге жетпесе де, үш жаңа смартфон әкелу сандық шектен асады.
Сол сияқты бір адамның жыл ішінде екі велосипед немесе алты зергерлік бұйым әкелуі де белгіленген өлшемге сәйкес келеді.
Пайдаланылған телефон мен жеке заттарға шектеу қолданыла ма?
Мемлекеттік кірістер департаментінің түсіндіруінше, жаңа өлшемдер сапар кезінде немесе баратын жерде жеке қажеттілік үшін пайдаланылатын, бұрын қолданыста болған заттарға қолданылмайды.
Мұндай тауарлардың пайдаланылғанын көрсететін белгілер болуы керек. Оларға сызаттар, майысулар, жуу іздері және басқа да тозу белгілері жатады.
Сонымен қатар заттарда зауыттық биркалар, этикеткалар мен бастапқы қаптаманың болмауы ескеріледі.
Алайда заттың қаптамасыз болуы оның автоматты түрде жеке пайдалануға арналған тауар деп танылатынын білдірмейді. Кеден органдары барлық мән-жайды бірге бағалайды.
Шектен асқан жағдайда қандай салық төлеу керек?
Егер ЕАЭО елдерінен әкелінген тауарлар кәсіпкерлік мақсатта әкелінген деп танылса, оларды рәсімдеу тәртібі өзгереді.
Мұндай жағдайда жеке тұлғаға мынадай міндеттер туындайды:
- Жеке кәсіпкер ретінде тіркелу.
- Тауарларға қатысты ілеспе құжаттарды рәсімдеу.
- Мемлекеттік кірістер органдарына тауарларды әкелу және жанама салықтарды төлеу туралы 328.00-нысанды тапсыру.
- Белгіленген тәртіппен қосылған құн салығын төлеу.
2026 жылы Қазақстандағы ҚҚС-тың жалпы мөлшерлемесі 16%-ды құрайды. Алайда нақты салықтық міндеттеме тауардың санатына және қолданылатын заңнамалық талаптарға байланысты анықталады.
Қытай, Түркия және басқа елдерден тауар әкелу тәртібі
ЕАЭО құрамына кірмейтін мемлекеттерден тауар әкелген кезде басқа кедендік нормалар қолданылады. Олар Еуразиялық экономикалық комиссия Кеңесінің 2017 жылғы 20 желтоқсандағы №107 шешімімен реттеледі.
Жеке пайдалануға арналған тауарларды бажсыз әкелудің негізгі шектері:
- Әуе көлігімен – 10 000 еуроға дейін және 50 келіге дейін.
- Жерүсті көлігімен немесе жаяу – 500 еуроға дейін және 25 келіге дейін.
- Халықаралық пошта немесе тасымалдаушы арқылы – 200 еуроға дейін және 31 келіге дейін.
Бұл нормалар тек жеке пайдалануға арналған деп танылған тауарларға қатысты. Егер әкелінген заттардың сипаты мен саны коммерциялық мақсатты көрсетсе, бажсыз лимитке сәйкес келуі оларды автоматты түрде жеке пайдалануға арналған тауар санатына жатқызбайды.
Бажсыз лимиттен асса, қанша төленеді?
Үшінші елдерден жеке пайдалануға арналған тауарларды әкелу кезінде белгіленген құндық немесе салмақтық нормалар асса, кедендік төлемдер есептеледі.
Ұсынылған түсіндірмеге сәйкес, багажбен әкелінетін тауарлар үшін нормадан асқан құнның 30%-ы, бірақ артық салмақтың әр келісіне кемінде 4 еуро мөлшерінде төлем қарастырылған.
Ал халықаралық пошта жөнелтілімдері үшін тиісті мөлшерлеме 15%-ды, бірақ артық салмақтың әр келісіне кемінде 2 еуроны құрайды.
Бұл мөлшерлемелер жеке пайдалануға арналған тауарларды әкелудің көрсетілген тәртібіне қатысты. Электрондық сауда тауарларына арналған арнайы ережелер қолданылатын жағдайда төлемді есептеу тәртібі өзгеше болуы мүмкін.
Қандай тауарлар жеке пайдалануға арналған деп танылмайды?
Кейбір тауарларды олардың құнына қарамастан жеке пайдалануға арналған тауарлар санатына жатқызуға болмайды.
Еуразиялық экономикалық комиссияның №107 шешіміндегі тиісті тізбеге, атап айтқанда, мынадай тауарлар кіреді:
- 250 грамнан асатын бекіре балығының уылдырығы.
- 5 келіден асатын балық пен шаянтәрізділер.
- Белгіленген лимиттен асатын алкоголь өнімдері.
- Шешімде жеке пайдалануға арналған тауарлар қатарына жатқызылмайтын өзге де өнімдер.
Мұндай тауарларға қатысты арнайы кедендік талаптар мен шектеулер қолданылады.
Шекарадан өткенде қандай құжаттарды сақтау керек?
Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті азаматтарға шетелден сатып алған тауарларын шынайы декларациялауға кеңес береді.
Сатып алу чектері, төлем құжаттары, тауардың құны мен мақсатын растайтын мәліметтер сақталғаны дұрыс. Бұл кедендік тексеру кезінде тауардың жеке қажеттілікке арналғанын түсіндіруге көмектеседі.
Сондай-ақ біртектес тауарларды тұрақты түрде көп мөлшерде әкелетін азаматтар кәсіпкерлік қызмет ретінде тіркелу қажеттілігін алдын ала бағалауы керек.
Даулы жағдай туындаса, кеден органдарына немесе аумақтық мемлекеттік кірістер департаментіне жүгінуге болады.
Ең маңыздысы: 2026 жылы ЕАЭО елдерінен әкелінетін тауарлар үшін 1 557 000 теңгелік жылдық шек пен сандық өлшемдер бөлек қаралады. Сондықтан тауардың бағасы төмен болғанымен, оның саны белгіленген нормадан асса, қосымша салықтық міндеттемелер туындауы мүмкін.
Бұған дейін біз Қазақстанға бажсыз тауар әкелу кезінде қандай заттар жеке пайдалануға арналған деп танылатыны туралы жазған едік. Сондай-ақ Temu мен AliExpress арқылы тапсырыс беруге қатысты кедендік өзгерістерді түсіндірген болатынбыз.
