Қазақстанда гидтерге қойылатын талаптар жаңартылды. 2026 жылы қабылданған өзгерістерге сәйкес, гидтер, экскурсия жүргізушілері мен туризм нұсқаушылары қызметін бастамас бұрын міндетті хабарлама беруге тиіс. ҚР Туризм және спорт министрлігінің ресми мәліметінше, жаңа бірыңғай қағидалар мамандардың міндеттерін нақтылап, туристердің қауіпсіздігі мен көрсетілетін қызмет сапасына қойылатын талаптарды белгілейді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Міндетті хабарламасыз кәсіпкерлік қызмет жүргізу әкімшілік жауапкершілікке әкелуі мүмкін. Туризм индустриясы комитеті жергілікті атқарушы органдармен бірлесіп, заң талаптарының сақталуына бақылауды күшейтуді жоспарлап отыр.
Гид болып жұмыс істеу үшін не істеу керек?
Жаңа тәртіп бойынша гид, экскурсия жүргізушісі немесе туризм нұсқаушысы ретінде қызметті заңды түрде бастау үшін белгіленген талаптарды орындау қажет.
Негізгі қадамдар:
- Қызметке қатысты заңнамалық және кәсіби талаптармен танысу.
- Өз қызметіне сәйкес ұйымдық-құқықтық нысанды анықтау.
- eLicense.kz порталы арқылы қызметтің басталғаны туралы хабарлама беру.
- Хабарламаның қабылданғанын және тиісті мәліметтердің мемлекеттік электрондық тізілімде көрсетілгенін тексеру.
- Туристерге қызмет көрсету кезінде қауіпсіздік және ақпарат беру талаптарын сақтау.
Министрліктің түсіндіруінше, гид ретінде қызметті бастау үшін Қазақстан Республикасының азаматтығы және рұқсаттар мен хабарламалар туралы заңнамаға сәйкес хабарлама беру талап етіледі.
Мамандар өз қызметіне қолайлы ұйымдық-құқықтық нысанды таңдай алады. Сонымен бірге гидтерді, экскурсия жүргізушілерін және туризм нұсқаушыларын өзін-өзі жұмыспен қамтыған азаматтарға рұқсат етілген қызмет түрлерінің тізбесіне енгізу бойынша жұмыс жүргізіліп жатыр. Бұл бастаманы қазірдің өзінде толық іске асырылған өзгеріс деп қабылдауға болмайды.
Хабарламаны қайда беруге болады?
Қызметтің басталғаны туралы хабарлама электрондық лицензиялау жүйесі – eLicense.kz порталы арқылы жолданады.
Хабарлама негізінде маман туралы мәлімет мемлекеттік электрондық тізілімге енгізіледі. Бұл туристерге қызмет көрсетушінің заң талаптарына сәйкес жұмыс істейтінін тексеруге мүмкіндік береді.
Гидтердің, экскурсия жүргізушілерінің және туризм нұсқаушыларының мемлекеттік тізілімі Туризм және спорт министрлігі мен «Kazakh Tourism» ұлттық компаниясының ресми интернет-ресурстарында қолжетімді.
Туристердің қауіпсіздігіне қатысты қандай талаптар бар?
Жаңартылған қағидаларда туристерге дұрыс ақпарат беру және сапар кезіндегі қауіпсіздікті қамтамасыз ету мәселелеріне ерекше назар аударылған.
Мамандар мынадай міндеттерді орындауы қажет:
- Туристерге маршрут пен баратын нысандар туралы нақты әрі сенімді ақпарат беру.
- Сапардың ерекшеліктері мен ықтимал қауіп-қатерлерді алдын ала түсіндіру.
- Маршрут бойында қауіпсіздік талаптарын сақтау.
- Төтенше жағдай кезінде уәкілетті органдар мен туристердің жақындарын жедел хабардар ету.
- Қауіпті бағыттарда туристің ықтимал тәуекелдермен танысқанын жазбаша растауын алу.
Бұл талаптар әсіресе таулы аймақтарда, табиғи нысандарда және қауіп деңгейі жоғары туристік маршруттарда маңызды.
Хабарламасыз жұмыс істегендерге қандай айыппұл салынады?
Қазақстанның Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 463-бабында міндетті тіркеусіз, рұқсатсыз немесе хабарламасыз кәсіпкерлік және өзге де қызметті жүзеге асырғаны үшін жауапкершілік қарастырылған.
Аталған баптың бірінші бөлігінде құқық бұзушылықтың тиісті құрамына байланысты мынадай айыппұл мөлшерлері белгіленген:
- Жеке тұлғаларға – 15 АЕК.
- Лауазымды адамдарға, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне және коммерциялық емес ұйымдарға – 25 АЕК.
- Орта кәсіпкерлік субъектілеріне – 40 АЕК.
- Ірі кәсіпкерлік субъектілеріне – 150 АЕК.
2026 жылы бір АЕК 4 325 теңгені құрайды. Осы көрсеткіш бойынша 15 АЕК – 64 875 теңге, 25 АЕК – 108 125 теңге, 40 АЕК – 173 000 теңге, ал 150 АЕК – 648 750 теңге.
Нақты жауапкершілік құқық бұзушылықтың мән-жайына, тұлғаның мәртебесіне және қолданыстағы заң нормаларына сәйкес айқындалады.
Туристер гидтің заңды жұмыс істейтінін қалай тексереді?
Туристік қызметті пайдаланбас бұрын маманның ресми тізілімде бар-жоғын тексерген жөн. Бұл әсіресе жеке экскурсияларға, табиғат аясындағы сапарларға және қауіпсіздік дайындығын талап ететін бағыттарға қатысты.
Туризм индустриясы комитеті әзірлеген ақпараттық материалда хабарлама беру және гидтердің ресми тізілімін тексеру үшін QR-кодтар қарастырылған.
Комитет жергілікті атқарушы органдармен бірлесіп, саладағы заң талаптарының орындалуына бақылауды күшейтуді жоспарлап отыр. Заң бұзушылық анықталса, қолданыстағы заңнамаға сәйкес шаралар қабылданады.
Жаңа талаптардың негізгі мақсаты – туристік қызмет нарығындағы жауапкершілікті нақтылау, қызмет сапасын арттыру және саяхатшылардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету.
Бұған дейін біз Қазақстанда кәсіби гидтерді қайдан табуға болатыны және олардың біліктілігін растайтын цифрлық тізілім туралы жазған едік. Ресми тіркеу жүйесі туристерге мамандарды таңдауда қосымша ақпарат алуға мүмкіндік береді.
