Жасөспірімдер қылмысы әлі де алаңдатып отыр. Соңғы үш жылда Қазақстанда 7 мыңға жуық кәмелетке толмаған бала қылмыс жасаған. Олардың әрбір екінші қылмысы ауыр және аса ауыр санатқа жатады. Енді елімізде балалардың қауіпсіздігін күшейтіп, құқықбұзушылықтың алдын алуға цифрлық технологияларды кеңінен қолдану және мектептерде жаңа профилактикалық тәсілдерді енгізу ұсынылды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл мәселелер Бас прокурор Берік Асыловтың төрағалығымен өткен Қазақстан Республикасының Заңдылықты, құқықтық тәртіпті және қылмысқа қарсы күресті қамтамасыз ету жөніндегі үйлестіру кеңесінің отырысында талқыланды, деп хабарлайды Бас прокуратура.
2,5 мың жасөспірім сотталған, буллинг бойынша 2 мыңнан астам шағым түскен
Жиында жарияланған мәліметтер жасөспірімдер арасындағы құқықбұзушылық мәселесінің қаншалықты өзекті екенін көрсетеді.
Соңғы үш жылда 2,5 мыңға жуық кәмелетке толмаған бала сотталған. Тағы 3 мың жасөспірім полицияның профилактикалық есебінде тұр.
Мектептегі буллинг те алаңдаушылық туғызып отыр. Биылдың өзінде балаларды қорлау және қудалау фактілері бойынша 2 мыңнан астам өтініш түскен.
Алайда әрбір өтініш расталған буллинг оқиғасы дегенді білдірмейді. Мұндай хабарламалар жан-жақты тексеріліп, балаға қауіп төнген жағдайда тиісті шаралар қабылдануы қажет.
Бұған дейін Қазақстанда буллинг пен балаларға қатысты зорлық-зомбылықтың алдын алу шаралары қалай күшейтіліп жатқанын жазған едік.
800 мыңнан астам бала көмекке мұқтаж: BALAZHAN платформасы таныстырылды
Отырыста ерекше назар аударылған мәселелердің бірі — қиын жағдайға тап болған балаларды ерте анықтау және оларға дер кезінде көмек көрсету.
Құрылтай төрағасының орынбасары Динара Закиева қайталанған анықтау жағдайларын қоса есептегенде, көмекке мұқтаж балаларға қатысты көрсеткіш 800 мыңнан асатынын мәлімдеді.
Бұл санға бір баланың бірнеше рет анықталған жағдайлары да кіретіндіктен, оны көмекке мұқтаж 800 мыңнан астам жеке бала бар деген мағынада қабылдауға болмайды.
Балаларға атаулы көмек көрсетуді ұйымдастыру үшін отырысқа қатысушыларға BALAZHAN бірыңғай мемлекеттік платформасы таныстырылды.
Жүйе «Қазақтелеком» АҚ-мен бірлесіп әзірленген.
Платформа орталық және өңірлік деңгейде анықталған әр баланың жағдайын, туындаған мәселелердің себептерін және оған көрсетіліп жатқан қолдау шараларын бақылауға мүмкіндік береді.
Мұндай тәсіл жауапты органдарға баланың мәселесі анықталғаннан кейін қандай көмек көрсетілгенін және оның нәтижесін қадағалауға жағдай жасайды.
Өйткені отбасындағы қолайсыз жағдайды, мектептегі қысымды немесе басқа қауіп-қатерді анықтау жеткіліксіз. Баланың кейінгі тағдыры, оған көрсетілген көмектің сапасы және жауапты мамандардың жұмысы да назарда болуы тиіс.
Прокуратура есірткіге қатысты қауіптерді анықтайтын AiMap жүйесін сынақтан өткізді
Жиында жасөспірімдер арасындағы нашақорлықтың алдын алу үшін жасанды интеллект пен цифрлық технологияларды пайдалану мәселесі де қаралды.
Бас прокуратура AiMap ақпараттық технологиялар жүйесін сынақтан өткізген.
Бұл жүйе есірткі сатылатын интернет-ресурстарға тұрақты түрде кіретін оқушылардың аккаунттарын анықтауға мүмкіндік береді.
Жобаның мақсаты — жасөспірімнің заңсыз әрекетке тартылу қаупін ерте байқап, алдын алу шараларын қабылдау.
Дегенмен белгілі бір интернет-ресурсқа кіру адамның қылмысқа қатысы бар екенін дәлелдемейді. Сондықтан цифрлық жүйе анықтаған қауіп белгілері қосымша тексеруді қажет етеді.
Отырыста AiMap арқылы қанша аккаунт анықталғаны және сынақтың нақты нәтижелері туралы мәлімет жарияланған жоқ.
Жамбыл облысында балаларға қарсы қылмыс 24,7%-ға азайған
Цифрлық жобалармен қатар, мектептердің өзінде жүзеге асырылып жатқан профилактикалық бастамалар да бар.
Жамбыл облысы прокуратурасының бастамасымен өңірдегі 190 мектепте директордың құқықтық мәселелер жөніндегі орынбасары лауазымы енгізілген.
Жиында ұсынылған мәліметке сәйкес, облыста бірнеше бағыт бойынша қылмыс көрсеткіштері төмендеген:
- Кәмелетке толмағандарға қарсы қылмыстар — 24,7%-ға.
- Кәмелетке толмағандар жасаған қылмыстар — 3,4%-ға.
- Жыныстық қолсұғылмаушылыққа қарсы қылмыстар — 54,5%-ға.
Осы нәтижелер негізінде Жамбыл облысының тәжірибесін бүкіл Қазақстанға тарату ұсынылды.
Дегенмен қылмыс деңгейінің төмендеуіне жаңа лауазымның қаншалықты әсер еткені жөнінде жеке талдау нәтижелері келтірілген жоқ.
Егер бастама қолдау тапса, мектеп әкімшіліктерінің құқықбұзушылықтың алдын алу бағытындағы жұмысы жаңа деңгейде ұйымдастырылуы мүмкін.
19 мың рейд жүргізіліп, 304 дәмхананың алкоголь лицензиясы қайтарылған
Бас прокуратураның «Саналы ұрпақ» жобасы аясында жүргізілген жұмыстардың нәтижелері де жарияланды.
Он айдың ішінде 19 мың профилактикалық рейд өткізілген.
Олардың нәтижесінде 4 мың жасөспірім профилактикалық есепке қойылды. Түнгі уақытта ойын-сауық орындарында жүрген 2 400 бала анықталды.
Тексерулер кәсіпкерлік нысандарын да қамтыған. Алкоголь өнімдерін сатуға берілген 304 дәмхананың лицензиясы қайтарып алынды.
Ұсынылған мәлімет бойынша, жасөспірімдер арасындағы қылмыс деңгейі 7%-ға төмендеген.
Бұл көрсеткіштер ойын-сауық орындары мен қоғамдық тамақтану нысандары үшін де маңызды. Кәмелетке толмағандарға қатысты заң талаптарын бұзу кәсіпкерлердің қызметіне тікелей әсер етуі мүмкін.
Әкімдердің жұмысын балалар қауіпсіздігі бойынша бағалау ұсынылды
Үйлестіру кеңесінің қорытындысында мемлекеттік органдардың бірлескен жұмысын күшейтуге бағытталған міндеттер белгіленді.
Негізгі ұсыныстардың бірі — жасөспірімдер арасындағы құқықбұзушылықтың алдын алу көрсеткіштерін әкімдердің қызметін бағалау жүйесіне енгізу.
Бұл бастама жүзеге асса, өңір басшыларының жұмыс нәтижесін бағалауда балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету шараларына қосымша мән беріледі.
Балалардың құқықтарын қорғау комитетіне буллингті, суицид қаупін және балаларға төнетін өзге де қатерлерді ерте анықтау жұмыстарын үйлестіру міндетін бекіту ұсынылды.
Сонымен қатар 111 байланыс орталығы арқылы кәмелетке толмағандарға құқықтық көмек көрсету мүмкіндіктерін кеңейту көзделіп отыр.
Мұндай шаралар баланың мәселесі бойынша әртүрлі мекемеге жеке-жеке жүгіну қажеттілігін азайтып, жауапты органдар арасындағы байланысты жақсартуға бағытталған.
Берік Асылов әлеуметтік желілердегі тәрбиелік контентті көбейтуді тапсырды
Бас прокурор Берік Асылов балаларға арналған пайдалы білім беру контентін әзірлеп, оны әлеуметтік желілерде кеңінен таратудың маңызын атап өтті.
Бұл жұмыс «Заң және тәртіп», «Адал азамат» және «Таза Қазақстан» тұжырымдамалары аясында жүргізілуі тиіс.
Кеңес отырысына Премьер-министрдің бірінші орынбасары Нұрлыбек Нәлібаев, Құрылтай төрағасының орынбасары Динара Закиева, Президенттің көмекшісі Елдар Толғанбаев, мемлекеттік органдардың басшылары мен депутаттар қатысты. Облыс прокурорлары мен әкімдері бейнеконференция арқылы қосылды.
Жиында Бас прокуратураның сотқа дейінгі тергеп-тексеру және қылмыстық қудалау заңдылығын қадағалау қызметінің бастығы Дәулет Ақылбеков, ішкі істер министрінің орынбасары Игорь Лепеха және оқу-ағарту вице-министрі Жайық Шарабасов баяндама жасады.
Мемлекеттік органдарға балаларға төнетін қатерлерді ерте анықтау, жеке қолдау көрсету және профилактикалық жұмыстың нәтижелілігін арттыру бойынша міндеттер жүктелді.
Ал ең ауқымды ұсыныстардың бірі — Жамбыл облысындағы 190 мектептің тәжірибесін басқа өңірлерге енгізу.
Әзірге бұл бүкіл ел бойынша қабылданған міндетті шешім емес. Дегенмен өңірде тіркелген көрсеткіштер, әсіресе балалардың жыныстық қолсұғылмаушылығына қарсы қылмыстардың 54,5%-ға азаюы, аталған тәжірибені республикалық деңгейде талқылауға негіз болды.
