АЭС құрылысы ерекше бақылауға алынды. Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев атом энергетикасын дамытуға, қауіпсіздікті қамтамасыз етуге, мамандар даярлауға және отандық компаниялардың салалық жобаларға қатысуын арттыруға баса назар аударуды тапсырды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы 22 қазанда Мемлекет басшысының Атом энергиясы жөніндегі агенттік төрағасы Алмасадам Сәтқалиевті қабылдауынан кейін Ақорданың баспасөз қызметі хабарлады.
Кездесуде Президентке агенттіктің 2026 жылғы қызметінің негізгі нәтижелері туралы есеп ұсынылды. Алайда талқылау тек атом электр станцияларын салумен шектелген жоқ. Күн тәртібінде радиоактивті қалдықтар, ядролық қауіпсіздік және қазақстандық бизнестің ірі жобаларға қатысуы да болды.
АЭС құрылысы: Тоқаев бақылауды күшейтуді тапсырды
Ұлттық атом энергетикасын дамыту кездесудің негізгі тақырыптарының біріне айналды.
Алмасадам Сәтқалиев Президентке еліміздегі атом өнеркәсібі мен энергетикасының қазіргі жағдайын баяндап, АЭС құрылысына қатысты мәселелерді таныстырды.
Кездесу қорытындысында Тоқаев атом саласының дамуын ерекше бақылауда ұстап, Атом саласын дамыту стратегиясында белгіленген міндеттерді уақтылы орындауды тапсырды.
Дегенмен ресми хабарламада электр станциялары құрылысының жаңа мерзімдері, жобалардың құны немесе оларды іске асыру кестесіндегі өзгерістер туралы мәлімет жоқ.
Қазақстандық компаниялардың атом жобаларына қатысуы артуы мүмкін
Кездесуде қозғалған тағы бір мәселе — атом саласындағы жобаларда қазақстандық қамту үлесін ұлғайту.
Бұл отандық кәсіпорындардың атом өнеркәсібін дамытуға қаншалықты кеңінен қатыса алатынына тікелей қатысты. Қазақстандық бизнес үшін мемлекеттік атом бағдарламасының ең маңызды тұстарының бірі де осы.
Атом нысандарын салу және пайдалану үшін жабдықтар, құрылыс материалдары, инженерлік шешімдер мен білікті мамандар қажет. Сондықтан бұл жұмыстардың қандай бөлігі қазақстандық компанияларға берілетіні ішкі нарық үшін маңызды.
Алайда кездесуден кейін қазақстандық қамтудың нақты үлесі, болашақ келісімшарттардың көлемі немесе тапсырыс алуы мүмкін кәсіпорындардың тізімі жарияланған жоқ.
Мемлекет басшысына атом ғылымы мен инновацияларды дамыту, сондай-ақ салаға қажетті мамандар даярлау мәселелері де баяндалды.
Семей ядролық қауіпсіздік аймағы қайтадан күн тәртібіне шықты
Кездесуде Семей ядролық қауіпсіздік аймағын құру мәселесіне ерекше назар аударылды.
Бұл бастама бұрынғы Семей ядролық сынақ полигоны орналасқан аумақтардың радиациялық қауіпсіздігімен тікелей байланысты.
Аталған аймақты құрудың құқықтық негізі 2023 жылы Қазақстанда тиісті заң қабылданған кезде қаланды.
Бұған дейін Семей полигонының тарихы мен ядролық сынақтардың салдары туралы жазғанымыздай, жүргізілген зерттеулер радиоактивті ластану сақталған аумақтарды және радиация деңгейі белгіленген нормативтерден аспайтын жерлерді анықтауға мүмкіндік берген.
Енді ядролық қауіпсіздік аймағын құру мәселесі Президент деңгейінде қайта қаралды.
Дегенмен Ақорданың хабарламасында аймақ шекарасына немесе жерді пайдалану тәртібіне қатысты жаңа шешімдер көрсетілмеген.
Радиоактивті қалдықтар мен ядролық қауіпсіздікке назар аударылды
Кездесудің тағы бір маңызды тақырыбы радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеу жүйесін жетілдіру болды.
Атом энергетикасын дамыту тек электр станциясын салумен аяқталмайды. Радиоактивті материалдар мен қалдықтарды қауіпсіз басқару да саланың тұрақты жұмыс істеуі үшін қажет.
Президентке ядролық және радиациялық қауіпсіздік саласындағы нормативтік-құқықтық базаны нығайту жөніндегі жұмыстар туралы ақпарат берілді.
Әзірге заңнамаға қандай нақты өзгерістер енгізілуі мүмкін екені жарияланған жоқ.
Бұл бағыттағы міндеттер Атом энергиясы жөніндегі агенттіктің құзыретіне кіреді. Бұған дейін Қазақстанда Атом энергиясы жөніндегі агенттіктің құрылуы туралы хабарлаған едік. Жаңа ведомствоға Энергетика министрлігінің бірқатар тиісті функциялары берілген.
Кездесу соңында Қасым-Жомарт Тоқаев Атом саласын дамыту стратегиясында көзделген міндеттердің уақтылы орындалуын қамтамасыз етуді тапсырды.
Ал бизнес пен болашақ атом жобаларына қатысушылар үшін бірнеше мәселе әзірге ашық қалып отыр: отандық кәсіпорындар қандай көлемде тапсырыс алады, салалық мамандар қалай даярланады және ядролық қауіпсіздік жүйесін жетілдіру үшін қандай нақты шаралар қабылданады?
