Қазақстан жеті жылдың қорытындысын шығарды. Осы уақыт ішінде әлеуметтік салаға 88 трлн теңге бағытталып, ел бойынша мыңдаған мектеп, аурухана, балабақша және басқа да нысандар ашылды, деп хабарлайды DKNews.kz. Қомақты қаржы жұмсалғаны белгілі. Ал оның нақты нәтижесін қазақстандықтар күнделікті өмірде қаншалықты сезініп отыр?
Бұл көрсеткіштер 25 қазанда атап өтілетін Республика күні қарсаңында еліміздің әр өңірінде орнатылған мерекелік билбордтарда жарияланды. Мемлекеттік тудың түсімен безендірілген тақталарда Қазақстанның соңғы жеті жылдағы негізгі даму көрсеткіштері көрсетілген.
88 трлн теңге қайда жұмсалды?
Білім беру, денсаулық сақтау, отбасылар мен студенттерді қолдау әлеуметтік инвестициялардың негізгі бағыттарына айналды.
Жеті жылда Қазақстанда білім беру және медициналық мекемелер желісі кеңейді. Жаңа жатақханалар, спорт кешендері мен мәдениет нысандары пайдалануға берілді.
88 трлн теңге – әлеуметтік салаға салынған инвестициялардың жалпы көлемі. Ал білім гранттары мен дәрі-дәрмекке жұмсалған қаражат осы ауқымды қаржыландырудың жекелеген бағыттарын көрсетеді.
Қарапайым тұрғын үшін мұндай шығындардың нәтижесі нақты қызметтердің қолжетімділігімен өлшенеді. Баласын үйіне жақын балабақшаға беру, өзі тұратын елді мекенде дәрігерге қаралу немесе мектепке алысқа қатынамай оқу маңызды.
1342 мектеп пен 1483 балабақша ашылды
Соңғы жеті жылдағы елеулі өзгерістердің бірі білім беру инфрақұрылымынан байқалады.
Қазақстанда осы кезеңде 1342 мектеп ашылды. Жаңа ғимараттар әсіресе халық саны жылдам өсіп жатқан қала маңындағы елді мекендер мен аудан орталықтарында салынды.
Бұл жерлерде оқушылар саны көбейген сайын қолданыстағы мектептерге түсетін жүктеме де артқан еді.
Мектепке дейінгі білім беру жүйесі де кеңейді. Жеті жыл ішінде елімізде 1483 балабақша ашылды.
Балабақшаның үйге жақын орналасуы ата-аналардың күнделікті жолға жұмсайтын уақытын қысқартуға мүмкіндік береді. Дегенмен балабақшадан орын табу мәселесі әр өңір мен елді мекендегі жағдайға байланысты.
1259 медициналық нысан: ауыл тұрғындары үшін не өзгерді?
Денсаулық сақтау саласында да жаңа нысандар пайда болды.
Жеті жылда елімізде 1259 медициналық мекеме ашылды. Олардың қатарында ірі ауруханалармен бірге ауылдық амбулаториялар да бар.
Шалғай елді мекендер үшін медициналық мекеменің жақын орналасуы ерекше маңызды. Бұл тұрғындарға кейбір медициналық қызметтерді аудан немесе облыс орталығына бармай-ақ алуға мүмкіндік береді.
Тағы бір ірі шығыс бағыты – тегін дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету.
Осы мақсатқа жеті жылда 1,3 трлн теңге жұмсалды.
Бұл көрсеткіш мемлекет тарапынан дәрілік қамтамасыз етуге қаншалықты ауқымды қаржы бөлінгенін көрсетеді. Алайда бөлінген қаражат көлемінің өзі әр өңірдегі науқастардың қажетті дәрілермен толық қамтамасыз етілгенін білдірмейді.
Студенттердің шәкіртақысы 2,5 есе өсті
Жоғары білім алу мүмкіндіктерін кеңейтуге де қомақты қаражат бағытталды.
Соңғы жеті жылда студенттердің шәкіртақысы 2,5 есе артты.
Әсіресе туған жерінен жырақта оқитын жастар үшін тұрақты төлемнің өсуі күнделікті шығынның бір бөлігін өтеуге көмектеседі.
Мемлекеттік білім гранттарына 1,5 трлн теңге жұмсалды. Гранттық қаржыландыру мектеп түлектеріне жоғары оқу орындарында ақысыз білім алуға мүмкіндік берді.
Студенттерді баспанамен қамтамасыз ету бағытында да жұмыс жүргізілді.
Жеті жыл ішінде елімізде 267 жатақхана ашылды.
Бұл өзге қаладан келіп оқитын жастар үшін қосымша тұрғын орындардың пайда болғанын білдіреді. Дегенмен жатақханалар санының артуы барлық университетте орын тапшылығы толық шешілді деген сөз емес.
118 млн шаршы метр тұрғын үй салынды
Құрылыс саласындағы ең ауқымды көрсеткіштердің бірі тұрғын үйге қатысты.
Жеті жылда Қазақстанда 118 млн шаршы метр тұрғын үй салынды.
Жаңа үйлер ірі қалаларда ғана емес, облыс орталықтары мен шағын елді мекендерде де бой көтерді.
Дегенмен салынған тұрғын үйдің жалпы ауданы баспана жағдайын жақсартқан отбасылардың нақты санын көрсетпейді. Пәтердің қолжетімділігі оның бағасына және сатып алушылардың қаржылық мүмкіндігіне де байланысты.
Ауыл тұрғындары үшін тағы бір маңызды өзгеріс бар.
Осы кезеңде 772 ауыл газға қосылды.
Газдандыру ауылдағы тұрмысқа тікелей әсер етеді. Табиғи газға қосылған үйлерде қыстық көмір мен отын қорын жинау қажеттілігі азаяды.
Сонымен бірге ауылға газ құбырының жеткізілуі сол елді мекендегі әр үй автоматты түрде газға қосылды дегенді білдірмейді.
536 спорт нысаны мен 312 мәдениет мекемесі пайда болды
Әлеуметтік инфрақұрылымды дамыту мектеп, аурухана және тұрғын үй құрылысымен шектелген жоқ.
Соңғы жеті жылда Қазақстанда 536 спорт нысаны салынды. Олардың арасында футбол алаңдары, бассейндер және жыл бойы жаттығуға болатын жабық спорт залдары бар.
Мұндай нысандар әсіресе спорт секциялары мен жаттығу орындары аз елді мекендерде маңызды.
Осы уақыт ішінде 312 жаңа мәдениет нысаны пайдалануға берілді.
Шағын қалалар мен ауылдарда мәдениет үйлері концерттер, мерекелік іс-шаралар және шығармашылық үйірмелер өткізілетін негізгі орындардың біріне айнала алады.
Отбасыларды қолдайтын 160 орталық жұмыс істейді
Әлеуметтік саясаттың тағы бір бағыты – қиын жағдайға тап болған отбасыларға көмек көрсету.
Қазақстанда отбасыларды қолдау орталықтарының саны 160-қа жетті.
Бұл мекемелерде тұрғындар психолог, заңгер және әлеуметтік қызметкердің кеңесін ала алады.
Алғашқы орталықтар 2019 жылы отбасылық соттар жанындағы пилоттық жоба ретінде ашылған.
Кейін мұндай мекемелер жергілікті әкімдіктер жанынан құрыла бастады. Уақыт өте келе орталықтар желісі еліміздің барлық өңірін қамтыды.
Ірі ғимараттардың құрылысымен салыстырғанда мұндай орталықтардың жұмысы көпшілікке бірден байқала бермеуі мүмкін. Бірақ кәсіби кеңес пен әлеуметтік көмекке мұқтаж отбасылар үшін оның тұрғылықты жеріне жақын болуы маңызды.
88 трлн теңгенің нәтижесін қалай бағалауға болады?
Республика күні қарсаңында жарияланған көрсеткіштер Қазақстанның жеті жыл ішінде әлеуметтік инфрақұрылымға қаншалықты ауқымды қаржы бағыттағанын көрсетеді.
Алайда салынған ғимараттардың саны мен жұмсалған қаражат көлемі өзгерістердің бір қырын ғана сипаттайды.
Әлеуметтік инвестициялардың тиімділігін бағалау үшін мектептердегі орын тапшылығы, медициналық көмектің қолжетімділігі, дәрі-дәрмекпен қамту деңгейі, жатақханалардағы бос орындар мен әлеуметтік қызметтердің сапасы да маңызды.
Мерекелік билбордтарда мұндай мәліметтер келтірілмеген.
Соған қарамастан, жарияланған көрсеткіштердің ішінде күнделікті тұрмысқа тікелей қатысты нәтижелер бар.
Соның бірі – жеті жылда 772 ауылдың газға қосылуы.
Бұл көрсеткіш ірі қалалардағы құрылыспен қатар ауыл инфрақұрылымына да көңіл бөлінгенін аңғартады. Ал тұрғындар үшін нақты өзгеріс газ құбырының ауылға жетуімен ғана емес, оның өз үйіне қосылып, күнделікті тұрмыста пайдаланылуымен өлшенеді.
