130-дан астам маман мен 32 техника жұмылдырылды. Ресейдің Омбы облысында Қазақстан мен Ресейдің төтенше жағдайлар министрліктері бірлескен халықаралық командалық-штабтық оқу-жаттығу өткізді. Қазақстан ТЖМ бұған дейін жариялаған трансшекаралық өрттерге қарсы бірлескен іс-қимыл тәжірибесін жалғастырған бұл жаттығуда екі елдің құтқарушылары табиғи өрттің мемлекеттік шекарадан өтіп, орман алқаптары мен елді мекендерге таралуы жағдайындағы әрекеттерін пысықтады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Оқу-жаттығудың басты ерекшелігі – өрт қаупінің кезең-кезеңімен күшеюі. Алдымен шекара маңындағы табиғи аумақ өртенді, кейін жалын орман қорына тарады. Соңғы кезеңде шартты өрт елді мекенге жетіп, тұрғындарды эвакуациялау қажеттілігі туындады.
Мұндай сценарий құтқарушылардың өртті сөндіру қабілетін ғана емес, екі мемлекеттің жедел қызметтері қаншалықты үйлесімді әрекет ете алатынын тексеруге мүмкіндік берді.
Қазақстаннан екі облыстың ТЖД басшылары қатысты
Қазақстандық делегация құрамында Павлодар облысы Төтенше жағдайлар департаментінің бастығы Рустамбек Амрин, Солтүстік Қазақстан облысы Төтенше жағдайлар департаментінің бастығы Жомарт Асқаров және бейінді бөлімшелердің мамандары болды.
Оқу-жаттығу барысында негізгі назар екі елдің басқару органдары арасындағы байланысқа, ақпарат алмасу жылдамдығына және өрт жағдайы күрделенген кезде күштер мен құралдарды жедел жұмылдыруға аударылды.
Шекаралас аумақтардағы табиғи өрттердің басты қаупі – жалынның әкімшілік немесе мемлекеттік шекарамен шектелмеуі. Қатты жел, құрғақ өсімдіктер мен қолайсыз ауа райы жағдайында өрт бір өңірден екіншісіне таралуы мүмкін.
Сондықтан мұндай жағдайда көрші елдердің құтқару бөлімшелері арасында жедел ақпарат алмасу, күштерді дер кезінде шоғырландыру және ортақ әрекет тәртібін сақтау ерекше маңызды.
Бірінші кезең: шекара маңында өрт шықты
Халықаралық оқу-жаттығу үш кезеңге бөлінді. Әр кезеңде шартты төтенше жағдай күрделеніп, ауа райы жағдайлары нақты оқиғаға барынша жақындатылды.
Алғашқы кезеңде қатысушылар шекаралас аумақта ландшафтық өрт шыққан кездегі әрекеттерді пысықтады. Негізгі міндет – өрт туралы ақпаратты жедел жеткізу, жағдайды бағалау және екі елдің бөлімшелері арасында үйлесімді жұмыс ұйымдастыру.
Сонымен қатар қазақстандық құтқару бөлімшелерін қарсы алу тәртібі қарастырылды. Бұл трансшекаралық төтенше жағдай кезінде көрші мемлекеттің күштерін қабылдау мен олардың жұмысын үйлестіруге қатысты маңызды ұйымдастырушылық мәселе.
Бірінші кезеңде мынадай міндеттерге назар аударылды:
- Табиғи өрт туралы алғашқы ақпаратты жедел жеткізу.
- Екі елдің жауапты бөлімшелері арасында тұрақты байланыс орнату.
- Өрттің таралу жағдайын бағалау және бірлескен әрекеттерді үйлестіру.
- Қазақстандық бөлімшелерді қарсы алу тәртібін пысықтау.
Мұндай дайындықтың маңызы зор. Өрт шекараға жақындаған кезде ақпарат алмасудағы кідіріс немесе бөлімшелер арасындағы үйлесімсіздік жағдайды күрделендіруі мүмкін.
Екінші кезең: өрт орманға тарады, авиация жұмылдырылды
Оқу-жаттығудың екінші кезеңінде жағдай күрделене түсті. Сценарий бойынша табиғи өрт орман қорына таралып, оны сөндіруге қосымша күштер тарту қажеттілігі туындады.
Бұл кезеңде орман шаруашылығы бөлімшелерінің қатысуымен өрттің одан әрі таралуына тосқауыл қою шаралары пысықталды.
Атап айтқанда, құтқарушылар минералдандырылған жолақтар жасау тәртібін қарастырды. Мұндай жолақтар жанғыш өсімдік қабатын алып тастау арқылы өрттің таралуын тежеуге арналған.
Сонымен қатар әуеден бақылау ұйымдастырылды. Ол үшін Ми-8 тікұшақтары мен шағын авиация ұшағын пайдалану көзделді.
Авиациялық патрульдеудің негізгі мақсаты – өрттің таралу бағытын бақылау, қауіпті учаскелерді анықтау және жердегі бөлімшелердің іс-қимылын тиімді жоспарлауға қажетті ақпарат алу.
Орман өрттері кезінде әуеден бақылаудың маңызы ерекше. Себебі жер бедері күрделі немесе жол қатынасы шектеулі аумақтарда өрт ошағының нақты көлемі мен таралу бағытын жерден анықтау қиын болуы мүмкін.
Үшінші кезең: жалын елді мекенге жетті
Ең күрделі сценарий оқу-жаттығудың соңғы кезеңінде қарастырылды. Шарт бойынша өрт елді мекенге жетіп, тұрғындардың қауіпсіздігіне қатер төндірді.
Осыған байланысты күштер мен құралдар тобы күшейтілді. Құтқарушылар тек өртті оқшаулау емес, адамдарды қорғау және қауіпсіз жерге көшіру міндеттерін де орындауға дайындық жүргізді.
Оқу-жаттығу барысында халыққа төтенше жағдай туралы хабар беру және тұрғындарды уақытша орналастыру пункттеріне эвакуациялау тәртібі пысықталды.
Бұл кезеңде бірнеше қызметтің бірлескен жұмысы қарастырылды:
- Өрт сөндірушілер мен құтқарушылар – жалынның таралуын шектеу және қауіпті аумақтарда жұмыс жүргізу.
- Медициналық қызметтер – зардап шеккендерге көмек көрсетуге дайындық.
- Құқық қорғау органдары – қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету.
- Көлік қызметтері – тұрғындарды эвакуациялауды ұйымдастыру.
- Жауапты басқару органдары – барлық қызметтің іс-қимылын үйлестіру.
Бұл сценарийде өртті сөндірумен қатар адамдардың өмірін қорғау бірінші кезектегі міндетке айналды. Әсіресе тұрғындарды дер кезінде хабардар ету, көшіру бағыттарын ұйымдастыру және уақытша орналастыру пункттерінің жұмысын қамтамасыз ету мәселелеріне назар аударылды.
Неліктен мұндай жаттығулар Қазақстан үшін маңызды?
Қазақстан мен Ресейдің ортақ шекарасы бойында табиғи өрттердің трансшекаралық таралу қаупі бар. Сондықтан Павлодар және Солтүстік Қазақстан облыстарының құтқару қызметтері үшін көрші мемлекеттің бөлімшелерімен өзара іс-қимыл тәртібін меңгеру маңызды.
Омбы облысында өткен жаттығу дәл осы мәселеге бағытталды. Қатысушылар өрттің бастапқы кезеңінен бастап орманға таралуы мен елді мекенге қауіп төндіруіне дейінгі жағдайларды қарастырды.
Мұндай дайындық бірнеше маңызды міндетті шешуге көмектеседі. Біріншіден, төтенше жағдай туралы ақпаратты жеткізу тәртібі нақтыланады. Екіншіден, екі елдің бөлімшелері ортақ сценарий бойынша жұмыс істеуге машықтанады. Үшіншіден, өрттің ауқымы ұлғайған кезде қосымша күштерді тарту және халықты қорғау мәселелері пысықталады.
Оқу-жаттығудың тағы бір маңызды бағыты – әртүрлі қызметтердің бір мезгілде әрекет етуі. Ірі табиғи өрт кезінде құтқарушылардың жұмысы орман шаруашылығы, медицина, полиция және көлік қызметтерінің қатысуынсыз толыққанды ұйымдастырылмайды.
130 маман мен 32 техника: басты нәтиже қандай?
Халықаралық командалық-штабтық оқу-жаттығуға 130-дан астам маман мен 32 бірлік техника қатысты. Қатысушылар табиғи өрттің бірнеше даму сценарийі бойынша әрекет ету тәртібін пысықтады.
Жаттығудың негізгі мақсаты нақты өртті сөндіру емес, шекаралас өңірлерде төтенше жағдай туындаған кезде екі мемлекеттің басқару органдары мен құтқару бөлімшелерінің бірлескен жұмысқа дайындығын тексеру болды.
Мұндай іс-шаралар ықтимал қауіп-қатерлерді алдын ала бағалауға, жедел қызметтердің байланысын нығайтуға және күрделі жағдайда қабылданатын шешімдерді тәжірибе жүзінде пысықтауға мүмкіндік береді.
Ресейдің Омбы облысында өткен оқу-жаттығу Қазақстан мен Ресей арасындағы трансшекаралық табиғи өрттерге қарсы ынтымақтастықтың кезекті практикалық кезеңі болды. Екі ел үшін де басты міндет өзгермейді: өрттің таралуына дер кезінде тосқауыл қойып, шекаралас елді мекендердегі адамдардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету.
Бұған дейін біз Қазақстанда өрт қаупі жоғары маусымға дайындық, қауіпсіздік шараларын күшейту және Ресеймен бірлескен оқу-жаттығуларды жоспарлау туралы жазған едік. Онда трансшекаралық өрттерге қарсы ақпарат алмасу мен құтқару қызметтерінің үйлесімді жұмысының маңызына ерекше назар аударылған болатын.
