Қазақстан мен Қытай мұнай жеткізу көлемін ұлғайтуды талқылады. Екі ел мұнай құбырларының өткізу қабілетін кеңейту, Шымкент мұнай өңдеу зауытының қуатын арттыру және газ саласындағы бірлескен жобаларды жеделдету мәселелерін қарады. Қазақстан Үкіметінің хабарлауынша, бұл мәселелер Премьер-министрдің бірінші орынбасары Нұрлыбек Нәлібаевтың төрағалығымен өткен Қазақстан-Қытай жұмыс тобының бесінші отырысында көтерілді.
27 қазанда өткен жиынға Қазақстанның энергетика министрі Ерлан Ақкенженов, Қытай ұлттық мұнай-газ корпорациясының (CNPC) басшысы Чжоу Синьхуай, сондай-ақ екі елдің ұлттық мұнай-газ компанияларының басшылары мен өкілдері қатысты, деп хабарлайды DKNews.kz.
Кездесудің басты тақырыбы жаңа бастамаларды талқылаумен ғана шектелген жоқ. Тараптар бұрын қол жеткізілген уағдаластықтардың қалай орындалып жатқанын және қолданыстағы жобаларды жүзеге асыруға кедергі келтіретін мәселелерді де қарастырды.
Мұнай тасымалын ұлғайту мәселесі көтерілді
Келіссөздердің негізгі бағыттарының бірі – Қазақстан мен Қытай арасындағы мұнай жеткізу көлемін арттыру мүмкіндігі.
Бұл үшін мұнай құбырларының өткізу қабілетін кеңейту мәселесі талқыланды. Құбыр инфрақұрылымының мүмкіндігі тасымал көлемін арттыруда маңызды рөл атқарады: өндірілген мұнайды жеткізу үшін тиісті техникалық қуат қажет.
Алайда Үкіметтің ресми хабарламасында тасымал көлемін қанша тоннаға ұлғайту жоспарланғаны, қандай құбыр учаскелері кеңейтілетіні және жұмыстардың нақты мерзімі көрсетілмеген.
Сондықтан әзірге бұл бағытта қабылданған түпкілікті инвестициялық шешім емес, тараптар талқылаған ынтымақтастық мәселелері туралы сөз болып отыр.
Шымкент мұнай өңдеу зауытының қуатын кеңейту
Күн тәртібіндегі маңызды мәселелердің тағы бірі – Шымкент мұнай өңдеу зауытының өндірістік қуатын кеңейту.
Бұл жоба Қазақстанның мұнай өңдеу саласы үшін маңызды. Өңдеу қуатының артуы болашақта мұнай өнімдерін өндіру мүмкіндігін кеңейтуі ықтимал, бірақ нақты нәтиже жобаның техникалық шешімдеріне, инвестиция көлеміне және іске асырылу мерзіміне байланысты болады.
Қазақстан мен Қытай өкілдері зауытты кеңейту мәселесін бұрын да бірнеше рет қарастырған. Қазіргі отырыста бұл бағыт бірлескен энергетикалық жобалардың негізгі тізімінде қайта аталды.
Дегенмен Үкімет жаңа қуаттардың іске қосылатын күнін немесе жоба бойынша қосымша қаржыландыру көлемін жариялаған жоқ.
Газ, геологиялық барлау және мұнай-газ химиясы
Қазақстан мен Қытайдың энергетикалық ынтымақтастығы мұнай тасымалы мен өңдеумен шектелмейді.
Жұмыс тобының бесінші отырысында бірнеше бағыт қатар қаралды:
- Мұнай жеткізу көлемін ұлғайту мүмкіндіктері.
- Мұнай құбырларының өткізу қабілетін кеңейту.
- Геологиялық барлау жұмыстарын жандандыру.
- Газ саласындағы ынтымақтастықты дамыту.
- Шымкент мұнай өңдеу зауытының қуатын кеңейту.
- Мұнай-газ химиясы жобаларын жүзеге асыру.
- Жаңа энергетика бағыттарындағы бірлескен жұмыс.
Геологиялық барлау жұмыстары жаңа ресурстарды анықтауға бағытталса, мұнай-газ химиясы көмірсутек шикізатын тереңірек өңдеуге мүмкіндік береді.
Ал жаңа энергетика бағытындағы ынтымақтастық екі елдің дәстүрлі мұнай-газ жобаларынан тыс технологиялық әріптестікке де назар аударып отырғанын көрсетеді.
Қолданыстағы келісімшарттардың мерзімі де қаралды
Кездесуде жер қойнауын пайдалану саласындағы ынтымақтастықты жалғастыру мәселесіне ерекше назар аударылды.
Атап айтқанда, қолданыстағы келісімшарттардың мерзімін ұзарту және бірлескен жобаларды жүзеге асыру барысында туындайтын мәселелерді шешу жолдары талқыланды.
Бұл бағытта келісімшарттық тұрақтылық маңызды. Мұнай-газ жобалары әдетте ұзақ мерзімді инвестицияларды қажет етеді, сондықтан жер қойнауын пайдалану шарттары мен міндеттемелердің орындалуы олардың жалғасуына тікелей әсер етеді.
Ресми хабарламада нақты қай келісімшарттардың мерзімін ұзарту қаралғаны немесе олардың шарттарына қандай өзгерістер ұсынылғаны ашып көрсетілмеді.
Нұрлыбек Нәлібаев қандай міндет қойды?
Премьер-министрдің бірінші орынбасары Нұрлыбек Нәлібаев Қазақстан мен Қытай арасындағы жан-жақты стратегиялық әріптестіктің жоғары деңгейін атап өтті.
Ол энергетика саласындағы бірлескен жобаларды белгіленген мерзімде жүзеге асырудың маңыздылығына назар аударды.
Отырыс қорытындысында Нұрлыбек Нәлібаев жобаларды іске асыруды жеделдету, өзекті мәселелер бойынша екі тарапқа да тиімді шешімдер қабылдау және бұрынғы уағдаластықтардың уақытылы орындалуын қамтамасыз ету қажеттігін атап өтті.
Үкімет хабарламасында жаңа келісімдерге қол қойылғаны немесе қосымша инвестиция көлемі бекітілгені туралы мәлімет келтірілмеген.
Бұл келіссөздердің Қазақстан үшін маңызы қандай?
Қазақстан мен Қытайдың энергетикалық әріптестігі бірнеше өзара байланысты саланы қамтиды: мұнай өндіру, тасымалдау, өңдеу, газ инфрақұрылымы және мұнай-газ химиясы.
Осы бағыттардың әрқайсысы бөлек жобалардан тұрғанымен, олардың жүзеге асырылуы бір-бірімен байланысты болуы мүмкін. Мәселен, мұнай тасымалының мүмкіндігін кеңейту үшін құбыр инфрақұрылымы, ал өңдеу көлемін арттыру үшін зауыттың техникалық қуаты жеткілікті болуы қажет.
Қазіргі келіссөздерде тараптар осы жобалардың орындалу барысына және шешуді қажет ететін мәселелерге назар аударды.
Ал нақты экономикалық нәтиже жобалардың іске асырылу қарқынына, қаржыландыруына және түпкілікті қабылданатын шешімдерге байланысты болады.
Бұған дейін біз Қазақстан мен Қытайдың энергетика саласындағы ынтымақтастықты тереңдету жөніндегі келіссөздері туралы жазған едік. Ол кезде де CNPC компаниясымен мұнай өңдеу нысандарын жаңғырту, құбыр инфрақұрылымын дамыту, газ және жаңартылатын энергетика бағыттары талқыланған болатын.
