Қазақстанда 34 596 оқушы мамандық таңдауға арналған тесттен өтті. 2026 жылғы 1 қазандағы жағдай бойынша 7–11-сынып оқушылары «Мансап компасы» цифрлық платформасында кәсіби бағдарлау тестін тапсырып, өз қабілеті мен қызығушылығына сәйкес жеке ұсыныстар алды. Бұл туралы ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі хабарлады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Тегін сервис оқушыларға, ата-аналарға және ересек азаматтарға болашақ кәсібін таңдауға көмектеседі. Платформада мамандықтар, қажетті дағдылар, оқу орындары, жалақы деңгейі және еңбек нарығындағы сұраныс туралы ақпарат жинақталған.
Қызылорда облысы көш бастады
Кәсіби бағдарлау тестіне қатысушылар саны бойынша Қызылорда облысы алда келеді. Өңірде 22 602 оқушы тест тапсырған. Бұл ел бойынша тіркелген көрсеткіштің шамамен 65,3%-ын құрайды.
Министрлік жариялаған мәліметтерге сәйкес, тестілеуге белсенді қатысқан өңірлер:
- Қызылорда облысы – 22 602 оқушы.
- Шығыс Қазақстан облысы – 3 497 оқушы.
- Жамбыл облысы – 2 675 оқушы.
- Астана қаласы – 2 456 оқушы.
Осы төрт өңірдің өзінде 31 230 оқушы тестілеуден өткен. Бұл жалпы көрсеткіштің 90%-дан астамы.
Дегенмен бұл деректер өңірлердегі оқушылардың мамандық таңдауға қызығушылық деңгейін толық сипаттамайды. Өйткені қатысушылар саны мектептердің платформаға қосылуы мен кәсіби бағдарлау жұмыстарының ұйымдастырылуына да байланысты болуы мүмкін.
«Мансап компасы» оқушыға қандай мамандықты ұсынады?
Платформаның негізгі құралдарының бірі – кәсіби бағдарлау тесті. Ол оқушының қызығушылықтарын, қабілеттерін және белгілі бір қызмет саласына бейімділігін анықтауға көмектеседі.
Тест аяқталғаннан кейін жүйе пайдаланушыға жеке ұсыныстар береді. Оқушы өзіне жақын кәсіби бағыттарды көріп, қандай мамандықтарды тереңірек зерттеу керектігін анықтай алады.
Мысалы, техникаға қызығатын оқушы инженерлік немесе технологиялық бағыттарды, ал адамдармен жұмыс істеуге бейімі бар оқушы әлеуметтік, білім беру немесе қызмет көрсету салаларын қарастыра алады.
Алайда тест нақты бір мамандықты міндетті түрде таңдауды талап етпейді. Оның нәтижелері ұсынымдық сипатта болады.
Мамандықтың жалақысы мен сұранысын да білуге болады
«Мансап компасы» тек психологиялық тестпен шектелмейді. Пайдаланушылар платформа арқылы еңбек нарығындағы мамандықтарды салыстырып, олардың ерекшеліктерімен таныса алады.
Сервисте мынадай мүмкіндіктер қарастырылған:
- Әртүрлі мамандықтар мен қызмет салалары туралы ақпарат алу.
- Еңбек нарығында сұранысқа ие кәсіптерді зерттеу.
- Мамандықтарды өңірлер бойынша салыстыру.
- Жалақы деңгейі туралы мәліметтерді қарау.
- Қажетті білім мен кәсіби дағдыларды анықтау.
- Таңдаған мамандықты қай оқу орнында меңгеруге болатынын білу.
Бұл ақпарат болашақ мамандығын таңдаған оқушыға тек өзінің қызығушылығын емес, сол кәсіптің еңбек нарығындағы мүмкіндіктерін де ескеруге көмектеседі.
Мәселен, бір мамандық әр өңірде әртүрлі сұранысқа ие болуы мүмкін. Сондықтан кәсіп таңдағанда жұмыс орындарының орналасуын, қажетті біліктілікті және білім алу жолдарын бірге қарастырған дұрыс.
Ата-аналар баласына қалай көмектесе алады?
Министрлік платформаның ата-аналар үшін де пайдалы екенін атап өтті.
Көп жағдайда жоғары сынып оқушылары болашақта кім болғысы келетінін бірден анықтай алмайды. Кейбірі өзіне ұнайтын пәндерге сүйенсе, енді бірі достарының немесе отбасының кеңесіне назар аударады.
«Мансап компасы» осы таңдауды нақты ақпаратқа негіздеуге мүмкіндік береді.
Ата-аналар балаларымен бірге мамандықтарды зерттеп, олардың қандай жұмыспен айналысатынын, қандай дағдыларды талап ететінін және қай жерде оқуға болатынын талқылай алады.
Бұл ретте баланың жеке қызығушылығы мен қабілетін ескеру маңызды. Өйткені жоғары жалақы немесе мамандықтың танымалдығы оның нақты бір адамға сәйкес келетінін білдірмейді.
Тест нәтижесі мамандық таңдауда соңғы шешім емес
Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі кәсіби бағдарлау тестінің нәтижелері тек ұсыныс екенін ескертеді.
Оқушыға белгілі бір бағыт ұсынылса да, бұл оның басқа мамандықты таңдауына кедергі келтірмейді.
Түпкілікті шешім қабылдағанда бірнеше факторды қатар бағалау қажет: жеке қызығушылық, қабілет, білім алу мүмкіндігі, қажетті дағдыларды меңгеруге дайындық және еңбек нарығындағы жағдай.
Сондықтан платформаны дайын шешім беретін құрал емес, кәсіби болашақты жоспарлауға көмектесетін ақпарат көзі ретінде пайдаланған жөн.
Ересектер де жаңа мамандық таңдай алады
«Мансап компасы» тек мектеп оқушыларына арналмаған. Платформаны кәсіби бағытын өзгерткісі келетін ересек азаматтар да пайдалана алады.
Мысалы, басқа салаға ауысуды, жаңа мамандық меңгеруді немесе қазіргі кәсібінде дамудың жаңа бағытын іздеуді жоспарлаған адамдар өздеріне қажетті ақпаратты осы сервистен таба алады.
Платформа еңбек нарығындағы кәсіптерді салыстыруға, қажетті дағдыларды анықтауға және білім алу мүмкіндіктерімен танысуға көмектеседі.
Бұл әсіресе еңбек нарығындағы өзгерістерге бейімделіп, кәсіби біліктілігін жаңартқысы келетін азаматтар үшін пайдалы.
«Мансап компасы» платформасын қалай пайдалануға болады?
Сервис барлық пайдаланушыға тегін қолжетімді. Ол үшін mansap.enbek.kz платформасына кіру жеткілікті.
Пайдаланушы сайттан мамандықтар туралы ақпаратты қарап, кәсіби бағдарлау құралдарымен танысып, өзіне қажетті бағыттарды зерттей алады.
Министрліктің түсіндіруінше, платформаның басты мақсаты – адамға өзінің қабілеті мен қызығушылығын еңбек нарығындағы нақты мүмкіндіктермен салыстырып, білім алу және кәсіби даму жолын саналы жоспарлауға көмектесу.
Бұған дейін біз «Мансап компасы» платформасының іске қосылғаны туралы жазған едік. Сервис қазақстандықтарға сұранысқа ие кәсіптерді зерттеп, білім алу бағыттарын таңдауға және болашақ мансабын жоспарлауға мүмкіндік беру үшін әзірленген.
