Жәрдемақы рәсімдеуге 18 ай беріледі. Қазақстандық отбасылар бала дүниеге келгенде біржолғы төлем алып, сәби бір жарым жасқа толғанға дейін ай сайын мемлекеттік қолдауға ие бола алады.
Алайда төлем мөлшері баланың отбасында нешінші болып дүниеге келгеніне, ал жұмыс істейтін ата-аналар үшін ресми табысына да байланысты, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қазақстанның Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің аумақтық бөлімшелері жәрдемақы рәсімдеу тәртібін түсіндірді. Ведомство мәліметіне сәйкес, өтінішті онлайн, банктердің мобильді қосымшалары арқылы немесе халыққа қызмет көрсету орталығында беруге болады.
Қазақстанда 2026 жылы бала туғандарға қанша ақша төленеді?
Бала дүниеге келгенде берілетін біржолғы мемлекеттік жәрдемақы республикалық бюджет есебінен төленеді. Оның мөлшері отбасындағы баланың туу кезегіне байланысты.
2026 жылы төлем мөлшері мынадай:
- Бірінші, екінші және үшінші балаға — 164 350 теңге.
- Төртінші және одан кейінгі әр балаға — 272 475 теңге.
Бұл жәрдемақыны жұмыс істейтін де, жұмыс істемейтін де ата-аналар ала алады.
Егер отбасында егіз немесе үшем дүниеге келсе, біржолғы жәрдемақы әр балаға жеке тағайындалады.
Біржолғы төлем бала күтіміне байланысты ай сайынғы жәрдемақыны алмастырмайды. Екеуі мемлекеттік қолдаудың бөлек түрлері болғандықтан, оларды қатар рәсімдеуге болады.
Жұмыс істейтін ата-аналардың соңғы 24 айдағы табысы есепке алынады
Бала дүниеге келгеннен кейін отбасы сәби бір жарым жасқа толғанға дейін ай сайын төлем ала алады. Бірақ оның мөлшері мен есептелу тәртібі ата-ананың міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысуына байланысты.
Әлеуметтік аударымдары төленген жұмыс істейтін ата-аналарға төлемді Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қоры (МӘСҚ) жүзеге асырады.
Мемлекеттік органдардың түсіндіруінше, әлеуметтік төлем мөлшері соңғы 24 айдағы есепке алынатын орташа айлық табыстың 40 пайызына тең.
Есептеу кезінде осы кезеңде әлеуметтік аударымдар жүргізілген табыстар қосылып, шыққан сома 24-ке бөлінеді.
Ата-ана осы уақыт аралығында жұмысты үзіліспен істесе де, есептеу кезеңі өзгермейді. Сондықтан соңғы жұмыс орнындағы жалақысы бірдей екі адамның алатын төлемі әртүрлі болуы мүмкін.
Заңнамада есепке алынатын табыстың ең жоғары мөлшеріне де шектеу қойылған. Тағайындалған әлеуметтік төлемнен 10 пайыз міндетті зейнетақы жарнасы ұсталып, Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына аударылады.
Ал міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатыспайтын, жұмыс істемейтін ата-аналарға бюджеттен белгіленген мөлшердегі мемлекеттік жәрдемақы төленеді.
2026 жылы оның ай сайынғы мөлшері:
- Бірінші балаға — 24 912 теңге.
- Екінші балаға — 29 453 теңге.
- Үшінші балаға — 33 951 теңге.
- Төртінші және одан кейінгі балаларға — 38 493 теңге.
Жұмыс істемейтін ата-аналардың жәрдемақысы мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылады. Ал міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысушыларға төлем МӘСҚ есебінен беріледі.
eGov.kz арқылы жәрдемақыны үйден шықпай рәсімдеуге болады
Балаға берілетін жәрдемақыға өтінішті электрондық үкімет порталы арқылы жолдауға болады. Ол үшін жүйеге кіру мүмкіндігі және өтініш берушінің атына ашылған банк шоты қажет.
Рәсімдеу тәртібі мынадай:
- eGov.kz порталына кіріп, электрондық цифрлық қолтаңба немесе қолжетімді сәйкестендіру тәсілі арқылы авторизациядан өтіңіз.
- Әлеуметтік қызметтер бөлімінен бала тууына байланысты жәрдемақы немесе бала бір жарым жасқа толғанға дейінгі күтіміне байланысты төлем тағайындау қызметін таңдаңыз.
- Электрондық өтінішті толтырып, бала мен өтініш беруші туралы мәліметтерді тексеріңіз.
- Әлеуметтік төлемдерді қабылдау үшін 20 таңбалы IBAN банк шотының нөмірін көрсетіңіз.
- Өтінішке қол қойып, оны жүйе арқылы жіберіңіз.
- Өтініштің қаралу нәтижесін жеке кабинеттен тексеріңіз.
Банк шоты жәрдемақыны алатын адамның атына ашылуы тиіс. Сондай-ақ таңдалған мемлекеттік қызметтің әлеуметтік төлемдерге арналған шотқа қоятын талаптарын ескерген жөн.
Өтініш қаралғаннан кейін жүйеде жәрдемақының тағайындалғаны немесе бас тарту туралы шешім көрсетіледі.
Kaspi мен Halyk арқылы да өтініш беруге болады
Жәрдемақы алу үшін электрондық үкімет порталына міндетті түрде кіру қажет емес.
Кейбір екінші деңгейлі банктердің мобильді қосымшалары арқылы да мемлекеттік қызметтерді пайдалануға болады. Олардың қатарында Kaspi.kz және Halyk бар.
Ата-ана қосымшадағы тиісті қызметті таңдап, қажетті мәліметтерді тексереді және өтінішті растайды.
Онлайн рәсімдеу ыңғайсыз болса, халыққа қызмет көрсету орталығына жүгінуге болады. Онда өтінішті «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясының мамандары қабылдайды.
Демек, ата-аналар жәрдемақыны өздеріне ыңғайлы тәсілмен рәсімдей алады.
1414 нөмірінен келген SMS арқылы да жәрдемақы рәсімделеді
Қазақстанда мемлекеттік қызметтерді проактивті форматта көрсету жүйесі жұмыс істейді.
Бала тууы тіркелгеннен кейін ата-ананың телефонына 1414 нөмірінен мемлекеттік төлемдерді рәсімдеу туралы SMS келуі мүмкін.
Мұндай жағдайда хабарламадағы нұсқаулыққа сәйкес жауап беріп, сұралған мәліметтерді растау қажет.
Бұл тәсіл арқылы ата-ана электрондық үкімет порталынан қажетті қызметті өз бетінше іздемей-ақ рәсімдеуді бастай алады.
Алайда SMS келуі жәрдемақы бірден тағайындалды деген сөз емес. Шешім қажетті мәліметтер тексеріліп, өңделгеннен кейін қабылданады.
Өтініш нәтижесін мемлекеттік электрондық сервистерден тексеруге болады. Төлемнің тағайындалғаны туралы хабарлама да 1414 нөмірі арқылы жіберіледі.
Жәрдемақыға өтініш беру үшін 18 ай уақыт бар
Бала дүниеге келгеннен кейін мемлекеттік төлемдерді рәсімдеуге заңмен белгіленген уақыт беріледі.
Бала тууына байланысты біржолғы жәрдемақы алуға өтінішті сәби дүниеге келген күннен бастап 18 айдан кешіктірмей беру қажет.
Бала бір жарым жасқа толғанға дейінгі күтіміне байланысты төлемдерге өтініш беру үшін де осындай мерзім қарастырылған.
Дегенмен 18 ай — өтініш берудің соңғы мерзімі. Бұл құжаттарды рәсімдеуді сонша уақытқа кейінге қалдыру керек дегенді білдірмейді.
Бала тууына байланысты жәрдемақы бір рет төленеді. Ал күтіміне байланысты төлем белгіленген кезең ішінде ай сайын беріледі.
Сондықтан бала тууы тіркеліп, қажетті деректер мемлекеттік ақпараттық жүйелерге енгізілгеннен кейін өтініш берген дұрыс.
Егер жәрдемақыны онлайн рәсімдегіңіз келсе, электрондық үкімет порталындағы мемлекеттік қызметтерді пайдаланып, өтініштің мәртебесін жеке кабинет арқылы қадағалай аласыз.
