Астаналық «Барыс» ұзаққа созылған сырт алаңдағы ойындар сериясын аяқтады. ҚХЛ-дың биылғы маусымындағы осы кезеңде команда өз айдынынан тыс жерде тоғыз матч өткізіп, Қиыр Шығысқа екі рет барып қайтты. Михаил Кравец жаттықтыратын ұжым үшін бұл оңай болған жоқ: көк-ақ жейделілер үш рет жеңіске жетіп, алты кездесуде жеңіліс тапты. Әсіресе Шығыс конференциясының командаларына қарсы ойындардың нәтижесі қазақстандық клубтың тұрақтылығына назар аудартады. Тұрақты чемпионатты сәтті бастаған «Барыс» кез келген команда үшін оңайға соқпайтын күрделі сынаққа тап болды.
Тоғыз матчтағы басты мәселе – тұрақтылық
Сырт алаңдағы ойындар сериясы 17 қазанда Новосібірдің «Сибирь» командасына қарсы кездесуден басталды. «Барыс» бұл матчта 0:1 есебімен жеңіске жетті. Одан кейін команда Қиыр Шығысқа аттанып, «Амур» және «Адмиралмен» кездесті. Алайда алғашқы ойындағы табысты қайталау мүмкін болмады: Хабаровск командасы 5:2 есебімен басым түссе, Владивостоктағы кездесу овертаймда астаналықтардың 5:4 есебімен жеңілуімен аяқталды.
Келесі қарсылас Екатеринбургтің «Автомобилисті» болды. Қазақстандық команда бұл кездесуде 4:1 есебімен жеңілді. Бұдан кейін «Барыс» сәтсіз ойындар сериясын тоқтатып, Минскінің «Динамосын» тағы да ең аз есеппен – 0:1 есебімен ұтты. Команда «Шанхай Драгонсқа» қарсы кездесуде де жеңіске жетті. Бұл матч 2:4 есебімен аяқталды.
Сапардың соңғы бөлігі де күрделі өтті. Челябіде «Барыс» «Тракторға» 2:1 есебімен жол берді. Одан кейін команда Владивостокқа қайта оралып, «Адмиралмен» екінші рет кездесті. Бұл жолы да астаналықтар 5:4 есебімен жеңілді, бірақ алғашқы ойыннан айырмашылығы, нәтиже негізгі уақытта тіркелді. Сырт алаңдағы серияның соңғы матчында «Барыс» Хабаровскіде «Амурдан» 2:0 есебімен ұтылды. Бұл қазақстандық клубтың маусымдағы шайба соға алмаған екінші ойыны болды.
Осылайша, тоғыз кездесуде астаналықтар қарсылас қақпасына 18 шайба соғып, өз қақпасына 25 шайба жіберіп алды. Орта есеппен алғанда, команда әр матчта екі шайба соғып, үшке жуық шайба өткізіп отырған. Чемпионаттың басында жоғары нәтижелілігімен көзге түсіп, осы көрсеткіш бойынша Лигадағы үздіктердің қатарында болған команда үшін мұндай өзгеріс назар аударуға тұрарлық.
Бұл сериядағы алты жеңілістің Шығыс конференциясының өкілдеріне қарсы кездесулерде тіркелгені де ерекше назар аудартады. Шығыстағы қарсыластарымен өткізген жеті матчтың тек біреуінде ғана «Барыс» жеңіске жетті. Ол – «Сибирьге» қарсы ойын. Команда өз конференциясындағы тікелей бәсекелестеріне қарсы тұру қабілетін жоғалтты деп қорытынды жасауға әлі ерте. Дегенмен нәтижелер астаналықтарға Шығыс конференциясы командаларымен ойнаудың қаншалықты қиынға соғып жатқанын көрсетеді.
Турнирлік жағдай: әр ұпайдың маңызы зор
24 матчтан кейін «Барыстың» еншісінде 25 ұпай бар және команда Шығыс конференциясында алтыншы орында тұр. Астаналықтар негізгі уақытта он рет, овертаймда бір рет және буллиттер сериясында бір рет жеңіске жеткен. Соғылған және жіберілген шайбалар айырмасы – 76:66.
Бір қарағанда, қазақстандық клубтың турнирлік жағдайы айтарлықтай сенімді көрінеді. Алайда Шығыс конференциясының турнирлік кестесінде командалар бір-біріне өте жақын орналасқан. Мәселен, он бірінші орында тұрған «Сибирьдің» 22 ұпайы бар. Алтыншы және он бірінші орындардың арасындағы айырмашылық небәрі үш ұпайды құрайды.
Мұндай жағдайда қатарынан бірнеше сәтсіз матч өткізу команданың турнирлік жағдайын айтарлықтай өзгертуі мүмкін. Бәсеке тек жоғары орындар үшін күреспен шектелмейді. Конференциядағы іс жүзінде әрбір клуб қысқа уақыт ішінде бірнеше сатыға көтерілуі немесе керісінше төмен сырғуы мүмкін.
Сондықтан «Барыс» үшін ұзаққа созылатын жеңілістер сериясына жол бермеу аса маңызды. Команда ұпай жинап, мықты қарсыластарды жеңе алатынын көрсетті. Ендігі міндет – осы нәтижені маусым бойы тұрақты түрде қайталау. Мұны алдағы үйдегі кездесулерде жүзеге асырған жөн.
Арнайы бестіктер: сан басымдығын пайдалану әлі де жетілдіруді қажет етеді
24 матчта «Барыс» сан басымдығын пайдалануға 82 мүмкіндік алды. Соның 18,3%-ы ғана нәтижелі аяқталды. Бұл көрсеткіш әзірге командаға сан басымдығын іске асыру бойынша Лига көшбасшыларының қатарына қосылуға мүмкіндік бермейді.
Сан жағынан кем құрамда ойнау көрсеткіші біршама өзгеше. Қарсыластар 74 рет сан басымдығына ие болған, ал «Барыстың» оларды бейтараптандыру көрсеткіші 78,4%-ды құрады. Бұл ҚХЛ бойынша орташа деңгейге сәйкес келеді. Яғни арнайы бестіктердің қорғаныстағы ойыны басқа командалардан айтарлықтай ерекшеленбейді, бірақ жағдайды аса күрделі деп те бағалауға болмайды.
Сонымен қатар осы екі компоненттің арасындағы айырмашылық назар аударуға тұрарлық. Сан басымдығы күрделі кездесулердің барысын өзгертуге көмектесетін маңызды құралдардың біріне айналуы тиіс. Бұл әсіресе қарсыластың қателігін тиімді пайдаланып, тең құрамдағы ойында көп мүмкіндік бермейтін командаларға қарсы матчтарда өзекті.
Әзірге сан басымдығын тиімді пайдалану «Барыстың» ойынын жақсарта алатын негізгі бағыттардың бірі болып отыр. Турнирлік бәсеке жоғары жағдайда арнайы бестіктердің ойыны матчтың түпкілікті нәтижесіне елеулі әсер етуі мүмкін.
Маусым бойындағы нәтижелілік: жарқын бастамадан ұстамды ойынға дейін
Чемпионаттың басында команда жоғары нәтижелілік көрсетті. Алғашқы екі кездесуде астаналықтар қарсылас қақпасына көп шайба соқты. Мәселен, «Сибирь» және «Салават Юлаевқа» қарсы матчтарда барлығы 15 шайба соғып, жеті шайба жіберіп алды. Ал «Амур» мен «Ладаға» қарсы ойындарда қарсылас қақпасына жеті шайба енгізіп, өз қақпасына үш шайба өткізді.
Кейінгі кездесулерде нәтижелілік өзгеріп отырды. Мәскеудің «Динамосы» мен «Нефтехимикке» қарсы екі матчта соғылған және жіберілген шайбалар саны тең болды – 7:7. СКА және «Ак Барспен» өткен ойындарда астаналықтар төрт шайба соғып, тоғыз шайба жіберіп алды. Одан кейін «Нефтехимик» пен «Спартакқа» қарсы нәтижелі кездесулер өтті: тоғыз шайба соғылып, жеті шайба жіберілді.
«Авангард» пен «Сибирьге» қарсы ойындардағы көрсеткіш те қызығушылық тудырады. Бұл екі кездесуде «Барыс» жеті шайба соғып, төртеуін жіберіп алды. Ал «Автомобилист» және «Сибирьмен» өткен келесі матчтарда нәтижелілік төмендеді: екі ойында бес шайба соғылып, бір шайба жіберілді. Маусымның ұзаққа созылатын жарыс екені белгілі. Сондықтан «Барыстың» чемпионат басындағы алғашқы екі кездесудегідей әр ойында көп шайба соғуы оңай міндет емес.
«Амур» және «Адмиралға» қарсы кездесулерде астаналықтар алты шайба соқты, ал қарсыластары барлығы он шайба енгізді. Ұзаққа созылған сырт алаңдағы серияның соңғы матчтары да команда нәтижелілігінің қаншалықты құбылмалы болғанын көрсетті.
Осылайша, «Барыстың» шабуылдағы әлеуеті әлі де оның ойынындағы маңызды артықшылықтардың бірі болып қала береді. Алайда мүмкіндіктерді тұрақты түрде голға айналдыру чемпионаттың алдағы бөлігіндегі негізгі мәселелердің біріне айналып отыр. Команда нәтижелі матчтар өткізе алады, бірақ бұл тиімділікті келесі кездесулерде әрдайым сақтай алмай жүр.
Шутов және шайба жібермеген матчтар
Қазақстандық команданың қақпашылар шебі Лигада ең көп талқыланған тақырыптардың біріне айналды. Сырт алаңдағы тоғыз кездесудің жетеуінде «Барыстың» қақпасын Шутов қорғады. Оның екі ойыны қарсыласқа шайба соғуға мүмкіндік бермеген «құрғақ» жеңіспен аяқталды.
«Сибирь» мен Минскінің «Динамосына» қарсы ең аз есеппен тіркелген жеңістер команда тек жоғары нәтижеліліктің арқасында ғана емес, сенімді қорғаныс арқылы да табысқа жете алатынын көрсетті.
Бұл «Барыс» үшін маңызды жайт. Қарсылас қауіпті сәттерді көп жасауға мүмкіндік бермейтін матчтарда қорғаныстың сапасы мен қақпашының әрекеті ерекше маңызға ие болады. Тоғыз матчтан тұратын, бірнеше уақыт белдеуін ауыстыруға тура келген бір сырт алаңдағы серияда екі рет шайба жібермей жеңіске жету – басқа нәтижелердің аясында ерекше атап өтуге болатын оң көрсеткіш.
Қорытынды
Сырт алаңдағы тоғыз матч «Барыс» үшін үлкен сынақ болды. Үш жеңіс пен алты жеңіліс, 18 соғылған және 26 жіберілген шайба – бұл нәтижелер тұрақты чемпионаттың әсерлі басталуынан айтарлықтай ерекшеленеді.
Соған қарамастан, команда жүйелі дағдарысқа тап болды деп айтуға әлі ерте. 24 матчтан кейін астаналықтар Шығыс конференциясында алтыншы орынды сақтап отыр, шайбалар айырмасы оң және еншісінде 25 ұпай бар. Алайда конференциядағы тығыз бәсеке қателесуге көп мүмкіндік бермейді.
Ойынды жақсартудың негізгі бағыттары ретінде сан басымдығын тиімді пайдалануды, шабуылдағы тұрақтылықты және өз конференциясындағы тікелей бәсекелестерден ұпай ала білуді атап өтуге болады.
Алда «Барысты» ҚХЛ-дың 19-маусымындағы тұрақты чемпионаттың жалғасы күтіп тұр. Бұл кезеңде жекелеген жеңістердің жарқын болуы емес, бүкіл маусым бойы ойын сапасын тұрақты сақтай білу маңыздырақ болмақ. Сырт алаңдағы тоғыз кездесу команданың әлеуеті бар екенін көрсетті. Алайда жоғары орындар үшін күресу үшін бұл әлеуетті тұрақты нәтижелермен бекіту қажет.
Маржан Әбішева, Астана
