Абай облысында алтынды заңсыз өндіруге қатысы бар тоғыз адам анықталды. Жарма ауданында арнайы техникамен алтын құрамды кен қазып, оны өңдеумен айналысқан топтың әрекеті тоқтатылды. Қаржылық мониторинг агенттігінің мәліметінше, заңсыз жұмыстар Жаңғызтөбе кентінен 10 шақырым жерде жүргізілген. Тексеру кезінде тереңдігі 15 метр болатын карьер табылды, деп хабарлайды DKNews.kz.
ҚМА-ның Абай облысы бойынша департаменті прокуратураның үйлестіруімен жүргізген жедел-іздестіру шаралары барысында заңсыз кен өндіру орны мен оған қатысы бар адамдар анықталды. Қазір оқиға бойынша тергеу жалғасып жатыр.
15 метрлік карьер және 12 мың текше метр тау жынысы
Тергеу деректеріне сәйкес, топ Жарма ауданында тиісті рұқсатсыз алтын өндіруді ұйымдастырған. Құрамында алтыны бар кен ашық әдіспен қазылып, кейін арнайы жабдықтардың көмегімен шайылған.
Оқиға орнын тексеру барысында заңсыз жұмыстардың ауқымы белгілі болды. Атап айтқанда:
- Карьердің тереңдігі 15 метрге жеткен.
- Заңсыз қазып алынған тау жыныстарының көлемі 12 мың текше метрден асқан.
- 4 мың шаршы метрден астам жердің құнарлы топырақ қабаты бүлінген.
- Кен өндіру және өңдеу үшін арнайы техника мен жабдықтар пайдаланылған.
Тергеу мәліметтері заңсыз жұмыстардың шағын аумақпен шектелмегенін көрсетеді. Жер қойнауын игеру барысында едәуір көлемде тау жынысы қазылып, топырақтың құнарлы қабатына зақым келген.
Алайда қазып алынған 12 мың текше метр тау жынысының барлығы алтын емес. Бұл – карьерден шығарылған жалпы тау жыныстарының көлемі. Оның құрамындағы бағалы металдың нақты мөлшері әзірге жарияланған жоқ.
Алтын құрамды жеті қап материал мен арнайы техника тәркіленді
Жедел-іздестіру шаралары барысында заңсыз кен өндіруге қатысы бар тоғыз адам анықталды.
Құқық қорғау органдары оқиға орнынан кенді өндіруге және өңдеуге пайдаланылған жабдықтарды тәркіледі.
Тәркіленген заттардың қатарында:
- Кенді шаюға және ұсақтауға арналған жабдықтар.
- Құрамында алтыны бар жеті қап материал.
- Екі металл іздегіш құрал.
- Екі тиегіш техника.
- Бір экскаватор.
Бұл жабдықтар алтын құрамды кенді іздеу, қазып алу, ұсақтау және шаю жұмыстарына пайдаланылған.
ҚМА тәркіленген материалдағы алтынның нақты салмағын немесе оның нарықтық құнын әзірге хабарлаған жоқ. Сондай-ақ заңсыз өндірілген бағалы металдың жалпы көлемі туралы мәлімет жарияланбады.
4 мың шаршы метрден астам жердің құнарлы қабаты бүлінген
Заңсыз кен өндірудің маңызды салдарының бірі – жердің бүлінуі. Тергеу барысында 4 мың шаршы метрден астам аумақта топырақтың құнарлы қабатына зақым келгені анықталған.
Бұл шамамен 0,4 гектардан асатын аумақты құрайды.
Ашық әдіспен кен өндіру кезінде жердің үстіңгі қабаты алынып, тау жыныстары қазылады. Мұндай жұмыстар тиісті экологиялық талаптар сақталмаған жағдайда топырақ құрылымының бұзылуына және жерді кейін қалпына келтіру қажеттілігіне әкелуі мүмкін.
Алайда осы оқиға бойынша табиғатқа келтірілген залалдың ақшалай мөлшері әлі жарияланған жоқ. Сондықтан оның нақты көлемі туралы қорытынды жасауға ерте.
Тоғыз адамның іске қатысы тексеріліп жатыр
Қаржылық мониторинг агенттігінің мәліметінше, жедел-іздестіру шаралары барысында заңсыз қызметке қатысы бар тоғыз адам анықталған.
Қазіргі уақытта тергеу жалғасып жатыр. Аталған адамдардың нақты процессуалдық мәртебесі, оларға қатысты қандай бұлтартпау шаралары қолданылғаны және келтірілген залал мөлшері туралы қосымша ақпарат берілген жоқ.
Қазақстан Республикасы Қылмыстық-процестік кодексінің 201-бабына сәйкес сотқа дейінгі тергеп-тексерудің өзге мәліметтері жария етілмейді.
Іске қатысы бар адамдардың кінәсі заңды күшіне енген сот үкімімен дәлелденгенге дейін олар кінәсіз деп есептеледі.
Жарма ауданында бұған дейін де заңсыз кен өндіру анықталған
Абай облысының Жарма ауданында бағалы металдарды заңсыз өндіру мәселесі бұған дейін де құқық қорғау органдарының назарында болған.
2026 жылдың маусымында осы ауданда заңсыз кен өндіру жүргізілген үш учаске анықталған еді. Ол кезде де жердің топырақ жамылғысы бүлініп, алтын түстес металл, кен шаю жабдықтары және арнайы техника тәркіленген болатын.
Дегенмен қазіргі тергеудің сол оқиғамен байланысы бар екені туралы ресми ақпарат жарияланған жоқ.
Бұған дейін біз Абай облысының Жарма ауданында бағалы металдарды заңсыз өндірудің жолы кесілгені туралы жазған едік. Сол кезде де құқық қорғау органдары жер қойнауын рұқсатсыз пайдалану және топырақтың құнарлы қабатын бүлдіру фактілерін анықтаған болатын.
