Қазақстанның білім беру ұйымдарына Face ID жүйесін жаппай енгізу жоспарланып отыр. Сонымен қатар балабақшаларды қаржыландыру тәртібін өзгерту және өңірлерді бірыңғай цифрлық білім беру платформасына қосу мәселелері қаралды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы Қазақстан Үкіметінің 11 қарашадағы ресми хабарламасында айтылды.
Тиісті кеңесті Премьер-министрдің бірінші орынбасары Нұрлыбек Нәлібаев өткізді. Жиынға оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова, облыстардың және Астана, Алматы, Шымкент қалалары әкімдерінің орынбасарлары қатысты.
Кеңесте үш негізгі бағытқа назар аударылды: білім беру жүйесін цифрландыру, мемлекеттік қаржыландырудың тиімділігін арттыру және оқу орындарындағы қауіпсіздікті күшейту.
Мектептерге Face ID не үшін енгізіледі?
Үкімет білім беру ұйымдарында адамның бет-әлпетін тану технологиясына негізделген кіруді бақылау жүйелерін кеңінен енгізу қажеттігін атап өтті.
Face ID технологиясын қолдану бірнеше міндетті шешуге бағытталған:
- Қауіпсіздік. Білім беру ұйымдарының аумағына кіретін адамдарды бақылауды күшейту.
- Сабаққа қатысуды есепке алу. Оқушылардың сабаққа келуін тіркеуді автоматтандыру.
- Кіруді бақылау. Білім беру мекемелеріне кіру тәртібін цифрлық жүйе арқылы ұйымдастыру.
Мұндай жүйелер мектеп әкімшілігіне оқушылардың келуі мен кетуін есепке алуды жеңілдетуге мүмкіндік беруі мүмкін. Сонымен қатар олар оқу орындарының қауіпсіздік инфрақұрылымының бір бөлігі ретінде қарастырылып отыр.
Алайда Үкімет хабарламасында Face ID жүйесін барлық мектепке енгізудің нақты мерзімі, қажетті қаржыландыру көлемі және жабдықтарды сатып алу тәртібі көрсетілмеген.
Балалардың биометриялық деректері қалай қорғалады?
Face ID технологиясын білім беру ұйымдарында қолдану балалардың жеке деректерін қорғау мәселесін де алға шығарады.
Бет-әлпетті тану жүйелері адамның биометриялық ерекшеліктерін пайдаланады. Сондықтан мұндай технологияларды енгізу кезінде деректерді жинау, сақтау, өңдеу және оларға қол жеткізу тәртібі маңызды.
Қазақстанда дербес деректерді өңдеу «Дербес деректер және оларды қорғау туралы» заңмен реттеледі.
Ата-аналар үшін бірнеше мәселенің нақтылануы маңызды: балалардың биометриялық деректері қайда сақталады, оларға кім қол жеткізе алады, ақпарат қанша уақыт сақталады және жүйе қате жұмыс істеген жағдайда қандай шаралар қолданылады?
Үкіметтің 11 қарашадағы хабарламасында осы мәселелерге қатысты нақты техникалық талаптар мен қолдану тәртібі жарияланған жоқ.
Сондықтан Face ID жүйесін жаппай енгізу туралы бастаманы барлық мектепте технология қазірдің өзінде жұмыс істеп тұр деген ақпаратпен шатастырмаған жөн.
Қазақстанда Ұлттық білім беру платформасы құрылады
Кеңестің тағы бір маңызды тақырыбы – Ұлттық білім беру деректер қорын жаңғырту.
Оқу-ағарту министрлігі «Қазақтелеком» АҚ-мен бірлесіп, Қазақстан өңірлерін Ұлттық білім беру платформасына кезең-кезеңімен қосу жоспарын әзірлеген.
Жаңа платформаның негізгі міндеті – білім беру саласындағы мемлекеттік қызметтер мен деректерді басқару процестерін цифрландыру.
Жүйені енгізу арқылы:
- Мемлекеттік қызметтерді автоматтандыру көзделеді.
- Білім беру ұйымдары туралы деректердің дәлдігін арттыру жоспарланған.
- Бюджет қаражатының пайдаланылуын ашық бақылауға жағдай жасалады.
- Өңірлердегі білім беру жүйелерінің ақпараттық өзара іс-қимылын жақсарту көзделеді.
Мұндай өзгерістер білім беру ұйымдарының есептілігін жүйелеуге және мемлекеттік органдардың нақты деректерге сүйеніп шешім қабылдауына мүмкіндік беруі тиіс.
Білім беру жүйесінде цифрландырудың алғашқы нәтижелері бар
Ұлттық білім беру деректер қорын жаңғырту жұмыстары бұған дейін де жүргізілген.
Үкіметтің қыркүйек айында жариялаған мәліметіне сәйкес, жаңартылған жүйе арқылы бірінші сыныпқа қабылдауға 490 мыңнан астам өтініш онлайн берілген.
Сондай-ақ техникалық, кәсіптік және орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдарына қабылдау автоматтандырылып, 220 мыңнан астам талапкер колледждерге оқуға түскен.
Бұл көрсеткіштер білім беру саласындағы бірқатар мемлекеттік қызметтің цифрлық форматта жұмыс істеп жатқанын көрсетеді.
Ендігі міндет – қолданыстағы цифрлық шешімдерді кеңейтіп, өңірлердегі білім беру ұйымдарын ортақ платформаға кезең-кезеңімен қосу.
Балабақшаларды қаржыландыру тәртібі өзгеруі мүмкін
Үкімет мектепке дейінгі білім беру ұйымдарын қаржыландыру тетіктерін жетілдіруге де назар аударды.
Қазір қарастырылып жатқан негізгі ұсыныстардың бірі – мемлекеттік білім беру тапсырысының құнын есептеудің бірыңғай әдістемесін енгізу.
Бұл тәсіл бойынша бір тәрбиеленушіге шаққандағы мемлекеттік тапсырыстың базалық құнын республикалық деңгейде белгілеу мүмкіндігі қарастырылады.
Алайда барлық өңірге бірдей соманы қолдану ұсынылып отырған жоқ. Есептеу кезінде жергілікті ерекшеліктер мен білім беру қызметін көрсетуге жұмсалатын шығындардың айырмашылықтары ескерілуі тиіс.
Осы мақсатта экономикалық тұрғыдан негізделген түзету коэффициенттерін пайдалану мүмкіндігін пысықтау тапсырылды.
Жаңа әдістеме ата-аналар мен балабақшаларға қалай әсер етеді?
Мемлекеттік білім беру тапсырысы – мемлекет тарапынан мектепке дейінгі білім беру қызметін қаржыландыру тетіктерінің бірі.
Оның құнын есептеу әдістемесі балабақшалардың қаржыландырылуына тікелей әсер етеді. Сондықтан базалық құнды белгілеу және өңірлік коэффициенттерді қолдану мәселесі білім беру ұйымдары үшін маңызды.
Ұсынылып отырған тәсіл қаржыландыруды есептеудің ортақ қағидаларын қалыптастыруға бағытталған. Сонымен бірге әр өңірдегі нақты шығын айырмашылықтарын ескеруге мүмкіндік беруі тиіс.
Мысалы, білім беру қызметін ұйымдастыруға жұмсалатын шығындар өңірлер арасында әртүрлі болуы мүмкін. Жаңа әдістеме осы айырмашылықтарды негізделген коэффициенттер арқылы есепке алуды көздейді.
Дегенмен қазіргі кезеңде бұл – қаралып жатқан ұсыныс. Үкімет нақты базалық құнды, түзету коэффициенттерін және жаңа әдістеменің күшіне енетін күнін жариялаған жоқ.
Сондықтан балабақшаларды қаржыландыру көлемі немесе ата-аналардың төлемдері міндетті түрде өзгереді деп айтуға әзірге негіз жоқ.
Мемлекет білім беру шығындарын ашық бақылауды көздейді
Ұлттық білім беру платформасын дамыту мен қаржыландыру әдістемесін жетілдірудің ортақ мақсаты – бюджет қаражатын пайдаланудың тиімділігін арттыру.
Білім беру ұйымдары туралы деректер неғұрлым дәл болса, мемлекеттік тапсырысты жоспарлау мен оның орындалуын бақылау соғұрлым жүйелі жүргізілуі мүмкін.
Цифрлық платформалар ақпаратты жинау және салыстыру жұмыстарын жеңілдетеді. Алайда олардың нақты экономикалық тиімділігі жүйенің сапасына, деректердің дұрыстығына және бақылау тетіктерінің жұмыс істеуіне байланысты болады.
Үкімет әзірге жаңа платформаны енгізуден қанша бюджет қаражаты үнемделетінін хабарлаған жоқ.
Үкімет қандай тапсырмалар берді?
Кеңес қорытындысы бойынша мемлекеттік органдар мен жергілікті әкімдіктерге білім беру саласын одан әрі цифрландыру және бюджет қаражатын пайдалану тиімділігін арттыру жөнінде тапсырмалар берілді.
Негізгі жұмыс бағыттары – Ұлттық білім беру платформасына өңірлерді қосу, мектепке дейінгі ұйымдарды қаржыландыру әдістемесін жетілдіру және білім беру мекемелеріндегі кіруді бақылаудың заманауи жүйелерін дамыту.
Бұл бастамалардың ата-аналар, оқушылар мен білім беру ұйымдары үшін нақты нәтижесі оларды іске асыру тәртібі айқындалғаннан кейін белгілі болады.
Бұған дейін біз Қазақстанда Ұлттық білім беру деректер базасының жаңғыртылып жатқаны туралы жазған едік. Сол кезде цифрлық жүйе арқылы бірінші сыныпқа 490 мыңнан астам өтініш қабылданып, 220 мыңнан астам талапкердің колледжге түсу рәсімі автоматтандырылғаны хабарланған болатын.
