Жүкті жеткізу мерзімін кеден белгілейді. Теміржол тасымалы үшін әр 2 000 шақырымға бір ай есебіндегі норматив қолданылады, бірақ берілетін мерзім жеті күнтізбелік күннен кем болмауы тиіс. Ал автомобиль және басқа көлік түрлері үшін мерзім өзге тәртіппен есептеледі. Қажет болған жағдайда тасымалдаушы мерзімді ұзартуға немесе жүкті жеткізу орнын өзгертуге өтініш бере алады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл талаптар Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы» кодексінің 223–225-баптарында көзделген. Кедендік транзит рәсімін қолдану тәртібін ҚР Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитеті де түсіндіреді.
2 000 шақырымға бір ай: кеден жеткізу мерзімін қалай есептейді?
Тауарлар кедендік транзит рәсімімен ресімделген кезде жөнелтуші кеден органы жүктің межелі кеден органына қанша уақытта жеткізілуі керектігін белгілейді.
Теміржол көлігі үшін арнайы норматив қолданылады: әр 2 000 шақырымға бір ай. Алайда белгіленетін мерзім жеті күнтізбелік күннен кем болмауы керек.
Автомобиль тасымалына келсек, барлық бағытқа ортақ нақты күн саны белгіленбеген. Кеден органы тасымалдау бағытын, көлік құралының сипаттамаларын, жолға кететін қалыпты уақытты және тасымалдың басқа да жағдайларын ескереді.
Сонымен қатар жүргізушілердің еңбек ету және демалу режиміне қатысты талаптар да назарға алынады.
Дегенмен транзит мерзімі шексіз емес. Заңнамада оның ең ұзақ ұзақтығына шектеу қойылған. Еуразиялық экономикалық комиссия арнайы мерзім белгілемеген жағдайда, шекті мерзім әр 2 000 шақырымға бір ай есебімен айқындалады.
Жүк кешіксе, транзит мерзімін ұзартуға болады
Халықаралық тасымалдау барысында жүк бастапқы кестеге сай жетпеуі мүмкін. Қазақстан заңнамасы мұндай жағдайда кедендік транзит мерзімін ұзартуға мүмкіндік береді.
Ол үшін декларант немесе тасымалдаушы кеден органына мерзімді ұзарту себептері көрсетілген негізді өтініш жолдауы қажет.
Алайда өтініш беру мерзімнің міндетті түрде ұзартылатынын білдірмейді. Кеден органы шешім қабылдаған кезде заңнамада белгіленген шекті мерзімді ескереді.
Сондықтан тасымалдаушы жолға кететін уақытты ғана емес, кеден белгілеген мерзімді және оны ұзартудың заңды шегін де алдын ала есептеуі керек.
Жүктің баратын жері өзгерсе, қайда жүгіну қажет?
Кедендік транзит кезінде жүктің жеткізілу орны да өзгеруі мүмкін.
Жалпы тәртіп бойынша кеден органы жеткізу орнын көлік құжаттарында көрсетілген мәліметтер негізінде белгілейді. Ол межелі кеден органының қызмет аймағында орналасқан кедендік бақылау аймағы болуы тиіс.
Егер тасымалдау барысында тауардың баратын жері өзгерсе, тасымалдаушы жол бойындағы кез келген кеден органына жүгіне алады.
Ол үшін мына құжаттар ұсынылады:
- Жеткізу орнын өзгерту туралы өтініш;
- Транзиттік декларация;
- Жүктің баратын жері өзгергенін растайтын құжаттар.
Кеден органы жеткізу орнын өзгертуге рұқсат беру туралы шешімді қажетті құжаттар алынған күннен кейінгі күннен кешіктірмей қабылдауы тиіс.
Демек, тасымалдаушы жүктің жаңа жеткізу орнын өз бетінше белгілей алмайды. Ол үшін кеден органының тиісті рұқсаты қажет.
Кедендік транзитке жіберу үшін төрт талап орындалуы тиіс
Кедендік транзит рәсімі тауарларды Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағы арқылы жөнелтуші кеден органынан межелі кеден органына дейін тасымалдауға мүмкіндік береді.
Алайда тауарды осы рәсіммен ресімдеу үшін заңнамада көзделген талаптарды орындау қажет.
ҚР Кеден кодексінің 223-бабына сәйкес негізгі төрт шарт бар:
- Кедендік төлемдер бойынша міндеттемелерді қамтамасыз ету. Импорттық кедендік баждар мен салықтарды, ал заңнамада көзделген жағдайларда арнайы, демпингке қарсы және өтемақы баждарын төлеу жөніндегі міндеттемелердің орындалуы қамтамасыз етілуі тиіс.
- Тауарды сәйкестендіру мүмкіндігі. Кеден органы тасымалданатын тауарды сәйкестендіре алуы қажет.
- Көлік құралының талаптарға сәйкестігі. Егер жүк кедендік пломбалар мен мөрлер қойылатын жүк бөлімдерінде тасымалданса, көлік құралы белгіленген талаптарға сай болуы керек.
- Тыйымдар мен шектеулерді сақтау. Тауарға қатысты қолданыстағы шектеулер мен тыйымдар орындалуы тиіс.
Кедендік төлемдер бойынша қамтамасыз ету талаптары заңнамада көзделген жағдайлар мен ерекшеліктерді ескере отырып қолданылады.
Бұл халықаралық тасымалмен айналысатын компаниялар үшін жүк құжаттарын, көлік жағдайын және кеден талаптарының орындалуын алдын ала тексеру қажет екенін білдіреді.
Неліктен тасымалдаушы тек жол қашықтығына сүйенбеуі керек?
Әр 2 000 шақырымға бір ай есебіндегі норматив барлық тасымалға бірдей мерзім беріледі деген сөз емес.
Теміржол тасымалы үшін арнайы есептеу тәртібі қарастырылған. Ал автомобиль көлігімен жеткізілетін тауарларға қатысты кеден органы маршрутты, тасымалдаудың нақты жағдайларын және көлік құралының мүмкіндіктерін ескереді.
Бұдан бөлек, транзит мерзімі мен жеткізу орны тауар кедендік рәсімге орналастырылған кезде белгіленеді.
Егер тасымалдау шарттары өзгерсе, тасымалдаушы белгіленген тәртіппен кеден органына жүгінуі қажет. Бастапқы көлік құжаттарына ғана сүйеніп әрекет ету жеткіліксіз.
Бұған дейін де Мемлекеттік кірістер комитеті кедендік транзитке қатысты талаптарды түсіндірген болатын. Атап айтқанда, мерзімді ұзарту туралы негізді өтініштің өзі жүк жеткізудің заңда белгіленген шекті мерзімінен асып кетуге мүмкіндік бермейді.
Сондықтан Қазақстан аумағы арқылы халықаралық жүк тасымалын жоспарлаған кезде үш талапты ескерген жөн: кеден белгілеген жеткізу мерзімі, транзиттің ең ұзақ рұқсат етілген уақыты және құжаттарда көрсетілген ресми жеткізу орны.
