Қазақстанда кітап оқу мәдениетіне жаңа серпін берілмек. Елдегі кітапханаларды жаңғырту, отандық жазушылар мен баспаларды қолдау және кітаптың халыққа қолжетімділігін арттыру көзделіп отыр. Бұл өзгерістердің өңірлерде қалай жүзеге асатыны Түркістанда өткен семинарда талқыланды, деп хабарлайды DKNews.kz.
«Фараб» әмбебап ғылыми кітапханасында «Кітап оқитын ұлт: оқу мәдениетін дамыту жолдары» тақырыбында семинар ұйымдастырылды. Іс-шара Мемлекет басшысының кітап оқу мәдениетін дамыту және кітап оқитын ұлт қалыптастыру жөніндегі Жарлығын іске асыру аясында өтті.
Түркістанда 2031 жылға дейінгі «Зерделі ұлт» тұжырымдамасы таныстырылды
Семинардың негізгі тақырыптарының бірі 2027–2031 жылдарға арналған «Зерделі ұлт» тұжырымдамасының жобасы болды.
Құжатта қазақстандық қаламгерлер мен баспаларды қолдау, кітапхана жүйесін жаңғырту және тұрғындардың кітап оқуға деген қызығушылығын арттыру бағыттары қамтылған.
Бұл бастамалар отандық кітап индустриясын дамытуға да қатысты. Өйткені оқырман санын көбейту үшін кітаптың қолжетімді болуы ғана жеткіліксіз. Жаңа туындылардың жарық көруі, олардың таралуы және ұлттық әдебиеттің насихатталуы да маңызды.
Жиынға мемлекеттік органдар мен мәдениет саласының өкілдері, кітапханашылар, ақын-жазушылар, журналистер және баспа ісінің мамандары қатысты.
Қатысушылар отандық кітап өндірісін дамыту, ұлттық әдебиетті кеңінен таныту және халықтың кітапқа қолжетімділігін арттыру мәселелерін талқылады.
Қазақстан кітапханаларын жаңғыртуға басымдық беріледі
Кітапхана инфрақұрылымын дамыту Мемлекет басшысының кітап оқу мәдениетін қалыптастыру жөніндегі Жарлығында да қарастырылған.
Құжатта жаңа форматтағы кітапханалар құру, қоғамдық кеңістіктерді дамыту және цифрлық технологияларды енгізу бағыттары белгіленген.
Бұл кітапханалардың қызметі тек кітап қорын толықтырумен шектелмейтінін көрсетеді. Олар білім алуға, шығармашылық кездесулер өткізуге және цифрлық ақпараттық ресурстарды пайдалануға мүмкіндік беретін көпфункционалды орталықтарға айналуы тиіс.
Дегенмен Түркістандағы семинарда «Фараб» кітапханасын жаңғыртудың нақты мерзімі мен өңірлік жобаларға бөлінетін қаржы көлемі жарияланған жоқ.
Отандық жазушылар мен баспаларға қолдау көрсетілмек
Түркістандағы кездесуде қазақстандық кітап индустриясының болашағына ерекше назар аударылды.
«Зерделі ұлт» тұжырымдамасының жобасында отандық авторлар мен баспаларды қолдау көзделген.
Бұл бағыттың кітап нарығы үшін маңызы бар. Өйткені ұлттық әдебиетті дамыту жаңа шығармалардың жазылуына ғана емес, олардың басылып шығуына, таралуына және оқырманға жетуіне де байланысты.
Президент Жарлығында ұлттық әдеби мұраны ел ішінде және шетелде насихаттау, шығармаларды аудару, басып шығару және тарату мәселелері де қамтылған.
Алайда семинар туралы ақпаратта жазушылар мен баспаларға қаржылай қолдау көрсетудің нақты тетіктері ашып айтылмады.
2027 жылға дейін кітап саласына қатысты жаңа ережелер әзірленбек
Кітап оқу мәдениетін дамытуға бағытталған бастамалардың мемлекеттік деңгейде белгіленген мерзімдері бар.
Президент Жарлығына сәйкес, Үкімет 2026 жылдың соңына дейін жасанды интеллект кеңінен қолданылатын кезеңдегі кітап оқу мәдениеті мен кітап ісін дамытуға арналған 2027–2031 жылдарға арналған «Оқитын ұлт» тұжырымдамасын бекітуі тиіс.
Сондай-ақ 2027 жылғы 1 қаңтарға дейін бірқатар міндетті орындау көзделген:
- «Кітапхана және баспа ісі туралы» заң жобасын әзірлеу.
- Кітап оқу мәдениетін дамытудағы жетістіктер үшін ұлттық сыйлық тағайындау.
- Кітапхана ресурстарына бірыңғай қолжетімділік беретін ұлттық цифрлық кітапхана платформасын құру.
Цифрлық платформа кітапхана жүйесін жаңғыртудың негізгі бағыттарының біріне айналуы мүмкін.
Ол оқырмандардың кітапхана ресурстарын пайдалануын жеңілдетуге бағытталған. Дегенмен болашақ платформаның нақты қызметтері мен жұмыс істеу тәртібі әзірге толық нақтыланбаған.
«Оқитын ұлт» марафонына 1,4 миллионнан астам қазақстандық тіркелген
Семинар барысында қатысушыларға республикалық «Оқитын ұлт» марафонының жүзеге асырылу барысы таныстырылды.
Жоба әртүрлі жастағы және әлеуметтік топтағы азаматтарды кітап оқуға ынталандыруды мақсат етеді.
Бұған дейін жарияланған мәліметтерге сәйкес, марафонға тіркелген қазақстандықтардың саны 1,4 миллионнан асқан.
Бұл бастаманың жекелеген кітапханалар мен әдеби орта шеңберінен шығып, ауқымды жобаға айналғанын көрсетеді.
Алайда марафонға тіркелген адамдардың саны олардың барлығы тұрақты кітап оқиды дегенді білдірмейді.
Ендігі мәселе оқырмандардың бір реттік қызығушылығын күнделікті дағдыға айналдыруда болып отыр.
Түркістандағы жиында талқыланған бастамалар да осы мақсатқа бағытталған. Кітапханаларды жаңғырту, отандық әдебиетті қолдау және жаңа цифрлық сервистерді енгізу арқылы тұрғындардың кітапқа қолжетімділігін кеңейту жоспарланып отыр.
Әзірге «Зерделі ұлт» тұжырымдамасы жобалық кезеңде. Оны іске асырудың нақты тетіктері алдағы уақытта айқындалуы тиіс.
Ал кітап оқуды насихаттаудың нәтижесі марафонға қанша адамның қатысқанымен ғана емес, олардың қаншасы кітап оқуды тұрақты әдетке айналдырғанымен де өлшенбек.
