Қазақстанда алғаш рет бір банк дәстүрлі және исламдық қаржыландыру қызметтерін қатар көрсету құқығын алды. Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Abu Dhabi Commercial Bank (Kazakhstan) АҚ-қа әмбебап банк лицензиясын және исламдық банк операцияларын жүзеге асыруға арналған лицензия берді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Лицензияларды Агенттік төрағасы Мәдина Әбілқасымова Қазақстан қаржыгерлері конгресі аясындағы салтанатты рәсімде табыс етті. Осылайша, Біріккен Араб Әмірліктерінің ірі қаржы тобы Қазақстанның банк нарығында қызметін бастауға құқық алды.
Қазақстанда алғаш рет «исламдық терезе» іске қосылады
Abu Dhabi Commercial Bank (Kazakhstan) елімізде «исламдық терезе» тетігін пайдалануға рұқсат алған алғашқы банк атанды. Бұл модель бір қаржы ұйымының ішінде дәстүрлі банк қызметтері мен исламдық қаржыландыру өнімдерін қатар ұсынуға мүмкіндік береді.
Бұған дейін исламдық банк қызметін жүзеге асыру үшін жеке ислам банкін құру қажет болатын. Енді әмбебап лицензиясы бар банк исламдық қаржыландыру операцияларын тиісті лицензия негізінде жеке банк құрмай-ақ жүргізе алады.
Мұндай мүмкіндік 2026 жылғы 16 қаңтарда қабылданған «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы» жаңа заңда қарастырылған.
Клиенттер үшін не өзгереді?
Жаңа лицензиялар Қазақстандағы жеке тұлғалар мен кәсіпкерлерге ұсынылатын қаржылық қызметтердің ауқымын кеңейтуге жол ашады.
Банк клиенттері үшін негізгі мүмкіндіктер:
- Бір банк арқылы дәстүрлі қаржылық қызметтерді пайдалану.
- Исламдық қаржыландыру қағидаттарына сәйкес келетін өнімдерді таңдау.
- Жеке ислам банкіне жүгінбей, тиісті қаржы құралдарына қол жеткізу.
- Қаржыландырудың балама тәсілдерін салыстыру мүмкіндігін кеңейту.
Исламдық қаржыландырудың дәстүрлі банк өнімдерінен негізгі айырмашылығы – пайыздық несие беру орнына ислам қаржысының қағидаттарына сәйкес келетін келісімшарттық тетіктерді қолдануында. Алайда нақты өнімдердің шарттары мен қолжетімділігі банктің коммерциялық ұсыныстарына байланысты болады.
ADCB қаншалықты ірі банк?
Abu Dhabi Commercial Bank – активтерінің көлемі бойынша Біріккен Араб Әмірліктеріндегі үшінші ірі банк. Оның халықаралық қаржы нарығындағы орны мен капиталы Қазақстандағы қызметін дамыту үшін маңызды негіз бола алады.
2026 жылғы 30 қыркүйектегі жағдай бойынша ADCB тобының негізгі қаржылық көрсеткіштері:
- Активтері – 242,3 млрд АҚШ доллары.
- Меншікті капиталы – 24,8 млрд АҚШ доллары.
- 2026 жылдың тоғыз айындағы таза кірісі – 2,8 млрд АҚШ доллары.
Банктің S&P Global Ratings және Fitch Ratings халықаралық агенттіктері берген ұзақ мерзімді кредиттік рейтингтері «A+» деңгейінде. Екі рейтинг бойынша да болжам – «Тұрақты».
ADCB акцияларының бақылау пакеті – 60,77 пайызы – Mubadala Investment Company мемлекеттік инвестициялық компаниясы арқылы Абу-Даби үкіметіне тиесілі.
Қазақстандағы банктің ашылуы қалай өтті?
ADCB-дің Қазақстан нарығына кіруі бірнеше кезеңнен тұрды. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі алдымен жаңа банк ашуға рұқсат беріп, кейін оны мемлекеттік тіркеу рәсімі жүргізілді.
Негізгі кезеңдер:
- 2026 жылғы 16 қаңтар – дәстүрлі және исламдық банк қызметін біріктіруге мүмкіндік беретін жаңа банк заңы қабылданды.
- 2026 жылғы 20 наурыз – Агенттік Басқармасының №8 қаулысымен ADCB Kazakhstan банкін ашуға №263 рұқсат берілді.
- 2026 жылғы 20 сәуір – банк мемлекеттік тіркеуден өтті.
- Лицензиялау кезеңі – банкке әмбебап және исламдық операцияларды жүзеге асыруға арналған лицензиялар табысталды.
Лицензиялардың берілуі шетелдік қатысуы бар жаңа банкті құру рәсімін аяқтайды. Енді қаржы ұйымы Қазақстан заңнамасына сәйкес банк қызметін жүзеге асыру құқығына ие.
Қазақстанның банк нарығына әсері қандай болады?
ADCB-дің нарыққа шығуы Қазақстан Президентінің банк секторындағы бәсекелестікті күшейту үшін шетелдік қаржы ұйымдарын тарту жөніндегі тапсырмасы аясында жүзеге асырылып отыр.
Реттеуші халықаралық банк тобының келуі қаржылық қызметтердің сапасын арттыруға, жаңа өнімдерді дамытуға және халық пен бизнес үшін қаржыландыру көздерін кеңейтуге қосымша мүмкіндік береді деп күтеді.
Әсіресе исламдық қаржыландыру бағытының дамуы маңызды. Жаңа лицензиялық модель банктерге клиенттердің әртүрлі қажеттіліктеріне бейімделген қаржы құралдарын ұсынуға құқықтық негіз қалыптастырады.
Дегенмен бәсекелестікке нақты әсері банктің қандай өнімдерді, қандай шарттармен және қаншалықты кең ауқымда ұсынатынына байланысты болады. Лицензия алу – нарыққа кірудің құқықтық негізі, ал қызметтің нақты нәтижелері алдағы кезеңде белгілі болады.
ADCB-дің Қазақстанда жұмыс бастауға рұқсат алуы елдің банк секторына жаңа халықаралық қатысушының келуін білдіреді. Ал дәстүрлі және исламдық қаржыландыруды бір банкте біріктіру Қазақстан қаржы нарығындағы жаңа тәжірибенің бастамасы болмақ.
